x

Моргэж, инфляци ба Та

Орон сууцны зээл (моргэж) бол иргэдийн амьдралын түвшинг сайжруулахад чухал үүрэгтэй. Тийм учраас хөгжиж буй зарим орнуудад хөнгөлөлттэй зээлийг засгийн газар нь өөрөө зохион байгуулж, хөнгөлсний зөрөөг төсвийн татаасын зардалдаа оруулдаг. Хөгжсөн орнуудад орон сууцны зээлийг чөлөөт зах зээлийн зарчмаар явуулан, төрөлжсөн хөрөнгө оруулагчид тус бизнэсийг эрхлэдэг. Төрийн оролцоо бага учир тэнд ямар сайхан, сайн чанартай үл хөдлөх үндсэн хөрөнгө босдогыг та бид мэднэ.

Манай улсад орон сууцны хөнгөлөлттэй зээлийг Төв Банк нь санаачлан эхлүүлж, засгийн газарт шилжүүлнэ гэж байсан ч, эдүгээ удирдсан хэвээрээ, өөрийн баланс дээр хөтөлж байгаа учраас, инфляцийг хөөргөж, төгрөгийн ханшийг унагасаар буйг Та харж байна.

Засгийн газар моргэжийн зээлийг өөр дээрээ шилжүүүлээд авчихвал, төсвийн алдагдал улам их болох учраас үүнийг үе үеийн төр хойшлуулсаар олон жил болов. Авсан тохиолдолд засаг бусад зардлаа тэр хэмжээгээр танахад хүрнэ.

Цар тахлын онцгой байдлын тухай хууль гаргаж, моргэжийн төлбөрийг орон даяар хойшлуулсан нь банкуудын зээл олголтыг бууруулж байна. Ковид дууссан тул хуулийг энэ оны эцсээр хүчингүй болгох ёстой ч, моргэжийн төлбөрийг ирэх оны эхний хагас дуустал үргэлжлүүлэх тухай УИХ-н гишүүд ярьж эхэлжээ.

Төв банк арилжааны банкуудад 0 хувийн хүүтэй мөнгө өгч, банкууд иргэдэд 6 хувьтай зээл болгон дамжуулж ирлээ. Жилд дунджаар ДНБ-ний 2 хувьтай тэнцэх буюу 600-800 тэрбум төгрөгийн моргэжийн хөнгөлөлтэй зээл гарч байна.

Гэтэл ийм их мөнгө Монголбанкны мөнгөний бодлогод хамааралгүй болсон учир инфляцаа хянах боломжгүй юм. Өнөөдөр бодлогын хүү 12 болсон ч энэ зээл 6 хувь л байна. Энэ онд инфляци 13 хувь болно. Ийм нөхцөлд 6 хувийн зээл ашигтай учир эрэлт нь эрс нэмэгдэнэ.

Хөнгөлөлттэй моргэж барилгын салбарыг дэмждэг ч, орон сууцны барилгын зардлын хагасыг эзэлдэг бараа, материалын импортыг өсгөж байгаа нь төгрөгийн ханшийг унахад нөлөөлж байна. Тэгээд ч цар тахлын дараа иргэдийн импортын бараа, үйлчилгээний хэрэглээ өсч, гадагшаа их явах болсонтой хавсраад төгрөгийн ханш огцом унагаж, 1 ам.доллар 3400 төгрөг болсон буюу төгрөг жилийн дотор 18 хувиар сулрав.

Ийм нөхцөлд, Хятадын хил гааль нээгдэж, тээвэрлэлт хэвийн болтол, Засгийн газар 2023 оны гадаад өр зээлээ төлж барагдуулах хүртэл орон сууцны хөнгөлөлттэй зээлээ түр зогсоох, эсвэл төсөв рүү шилжүүлж тэр хэмжээгээр бусад зардал, хөрөнгө оруулалтаа хязгаарлахгүй бол инфляци улам хөөрч, ханш навс унах явдал та биднийг хүлээж байна.

Сонгогдохын төлөө юу ч хийхээс буцахгүй улс төрчид үүнийг сайн мэдэж байгаа ч, 2024 оны сонгуулийг угтан моргэжийн зээлийг зогсоохгүй, төлбөрийг нь хүртэл хойшлуулах тухай ярьж байгаа юм. Монголбанк нь төсөвтэй адилхан үйл ажиллагаа явуулах ёсгүй. Ерөнхийлөгчийг нь Их хурлаас томилдог учир улс төрчдийн шахалтын доор мөнгөний бодлогоо бүтнээр удирдаж чадахгүй байгаа юм. Хадны завсар хавчуулагдсан амьтан.

Горыг нь хамгийн бага орлоготой иргэн та илүү хохиролтой төлдөг. Хөнгөлөлтэй гэсэн бүх зээл, зардлын бодит зөрөөг бүх иргэд инфляци, ханшаар дамжуулан хамтран төлж, бүгдээрээ хохирч буйгаа Та ер нь ойлгож байна уу?!

Д.Жаргалсайхан /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 58 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 10 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 4 цаг 27 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 35 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 38 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 43 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 48 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 53 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 52 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 56 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 41 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 55 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top