x

Төсвийн “хэмнэлтийн” бодлого нь иргэдийнхээ 90 хувийг “улны” бүлэгт чихэв

Өнгөрөгч долоо хоногт УИХ-д өргөн мэдүүлсэн 2023 оны төсвийн төсөл эхнээсээ аваад дуустлаа хууран мэхлэлт болов.

Хэмнэлтийн гэж нэрлэсэн боловч 1,5 их наядын алдагдалтай (төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого 18,7 их наяд төгрөг, төсвийн зарлага 20,2 их наяд төгрөг) оруулж ирсэн ирэх оны төсөвт эрх баригч нам гурван их наяд гаруй, дөрвөн их наяд шахам төгрөгийг хөрөнгө оруулалтаар тавьсан байна. (Энэ тухай хожим өгүүлнэ) Олон улсын валютын сангаас зөвлөсөн “халамжийг зорилтот бүлэгт чиглүүлэх” бодлогыг төсөвт суулгасан гэх авч зөвхөн хүүхдийн мөнгөнд нэг их наяд 394.6 тэрбум төгрөгийг тавьсан байх жишээтэй. Үүнийгээ “Цар тахлын үед өрхийн орлогыг хүүхдийн мөнгөөр дамжуулан нэмж байсан тул огцом бууруулах боломжгүй” хэмээн тайлбарлажээ.

Ингээд сарын 3.7 сая төгрөгөөс дээш орлоготой өрхийг өндөр орлоготойд тооцож хүүхдийн мөнгөнөөс хасаад үлдсэн 91 хувьд хүүхдийн мөнгө олгохоор болсон байна. Гэвч энэ нь 2024 онд болох УИХ-ын сонгуультай холбоотой гэдгийг адгийн тэнэг ч ойлгох биз.

Ердөө арав гаруйхан хоногийн өмнө Хөдөлмөр, нийгэм хамгааллын сайд Д.Сарангэрэл “Халамжаас хөдөлмөрт” сэдвээр төрийн ордонд хэлэлцүүлэгт зохион байгуулж, халамжаар амьдардаг “улны” айлуудыг ажилтай, орлоготой болгох тухай ярьж байв. Хэдийгээр Д.Сарангэрэл сайд “улны” бүлгээс болж унасан боловч эрх баригч намын зүгээс “Халамжийг хавтгайруулахаа больё. Зорилтот бүлэгт нь чиглүүлье” хэмээн дуугарч эхэлсэн билээ. Гэтэл оруулж ирж байгаа төсөв нь энэ.

Уг нь бол 20 мянган төгрөг байсан хүүхдийн мөнгийг 100 мянга болгосон нь цар тахлын үеийн хөл хорионоос болж ажил, орлогогүй болсон иргэдийн амьжиргааг дэмжих түр хугацааны арга хэмжээ байлаа. Хөл хорио тавигдаж, хэвийн амьдралд шилжсэний дараа буцаагаад татчих ёстой байсан зүйл. Тэгсэн бол ядаж есөн хувь биш, тав дахин хэмнэлт хийх байлаа. Дээр нь “халамжаар амьдардаг” хэсэг бүлгээ хөдөлмөрт эрхлэлт рүү түлхэх боломж бас байлаа.

Монгол Улсын нийт хүн ам 3,3 сая (2020 оны зургадугаар сар) гэж тооцвол эндээс ажил эрхэлдэг буюу НДШ төлдөг нь 817 мянгахан. Хүүхдийн мөнгө авч байгаа 0-18 насны сая 300 мянган хүүхэд, тэтгэврийн насны 200 мянган иргэнээ хасаад цаана нь хөдөлмөрийн насны нэг сая хүн татвар төлдөггүй буюу албан ёсоор ажил эрхэлдэггүй гэсэн үг. Нөгөө “халамжийн” бүлэгт багтаж байгаа юм. Төрийн ордонд зохион байгуулсан дээрх хэлэлцүүлэг дээр “халамж авдаг 2,5 сая иргэн байна” гэснээс хүүхдийн мөнгө авч байгаа сая 300 мянгаа хасвал давхардсан тоогоор 1,2 сая хүн бусад төрлийн халамж авдаг гэсэн үг. Энэ хүмүүсийг ажил эрхэлдэг, татвар төлдөг болгох нь уг нь төрийн бодлого байлтай.

Гэсэн хэдий ч хүүхдийн 100 мянгаар хоёр удаа сонгуульдсан нам нэгэнт угжнаасаа салж чадахгүй болсон бололтой. Түүнийхээ оронд 3,7 саяас дээш орлоготой өрхийг өндөр орлоготойд тооцоод, түүнээс доош орлоготой бүх өрхийг хүүхдийн мөнгөнд хамруулахаар болов. Нийт өрхийн 91 хувь. Албан ёсоор энэ бүх айл өрх “зорилтот бүлэг” буюу “улны” айлуудын тоонд багтлаа гэсэн үг. Энэ бол ирэх 2024 оны сонгуульд зориулсан эрх баригч намын авилга, эдийн засгаа хорлож буй сүйтгэл юм.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 4 цаг 4 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 15 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 4 цаг 33 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 41 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 44 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 49 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 54 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 59 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 58 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 20 цаг 2 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 47 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top