x

Ковидын хууль чинь банкуудын “цусны эргэлт”-ийг хаачихлаа. Нээхгүй юм уу, УИХ?

Ёстой мэдрэмжгүй, иргэддээ байтугай эдийн засагтаа “хайргүй” төр юм. Он дуусаад иргэд зээлээ төлж эхлэхгүй бол дараагийн зээл хүсэгчид зээл авч чадахгүйд хүрээд байна. Өөрсдөө “Ковидын хууль” гэх нэрээр зээл төлөлтийг түгжчихээд “Яагаад ипотекийн зээл гарахгүй байгаа юм бэ” гэж гайхаад байгаа нь өнөөгийн Засгийн газрын бас нэг алдаа. Магадгүй тэд 2017 оноос хойш бондын эргэн төлөлтөөр энэ хөтөлбөр хэрэгжиж ирсэн гэдгийг ойлгодоггүй бололтой.

Өнөөдөр арилжааны банкууд өөрийн хөрөнгөөрөө энэ өндөр зардалтай зээлийг санхүүжүүлэх хүсэлгүй байна. Хэдийгээр нийгмийн хариуцлагын хүрээнд гэх “дарамт”-ын дор санхүүжүүлсэн ч Монголбанк ч гэсэн мөнгөө өгдөг байх баталгаа хэрэгтэй. Тэгэхгүйгээр, арилжааны банкууд эрсдлээ 100 хувь хүлээгээд бүрэн хэмжээгээр нь өөрсдөө санхүүжүүлнэ гэхээр боломж хомс, эрсдэл ч өндөр. Үнэндээ арилжааны банкууд яагаад мөнгөгүй болсны шалтгаан нь зөвхөн орон сууцны зээлээс алдагдал хүлээнэ гэсэн айдсаас үүдэлтэй биш л дээ.

Жишээ нь, Эрчим хүчний сайд, холбогдох зохицуулах албан хүмүүс “Энэ өвөл хот хөлдөнө шүү” гэсэн утгатай сануулгыг халуун зунаас эхэлж өглөө. Бүр “лаа бэлд” гэсэн. Үнэндээ арилжааны банкууд үүнд л бэлдэж байна. “Яаж энэ өвөл ирэх гээд айлгаад байгаа эдийн засгийн хүндрэлийг эрсдэл багатай, хатуухан хэлэхэд хаалгаа барьчихалгүй даван туулах вэ гэж. Үүндээ тулах юм бол юун ипотекийн зээл!

Цаашид ипотекийн зээлийг үргэлжлүүлье, утаанаас салъя, утаанаас үүдэлтэй өвчнүүдээс ангижрахыг хүсэж гол зорилтоо болгох гэж байгаа бол урт хугацаанд хүүгүй мөнгө байршуулдаг сангуудад реформ хийж Хөрөнгө оруулалт, менежентийн компани болгох шаардлагатай. Энэ нь жинхэнэ “Алсын хараа”-тай бодлого болно. Ингэснээр хөрөнгө оруулалт, менежментийн компаниудад төвлөрсөн мөнгийг улстөрчид “хүүхдийн мөнгөнд тараачихъя” гэх зэргээр сангуудыг хоослох бус, хүүгүй төгрөгүүдээ алсын хараатай зөв зорилттойгоор ашиглах боломжтой юм.

Та бүхэн санаж байгаа бол Монгол Улсын Их Хурал 2008 оны 10-р сарын 13-ны өдөр ноолуурын нөхөн олговорт 30.5 тэрбум төгрөгийг Монгол Улсыг хөгжүүлэх сангаас гаргах тогтоолын төслийг баталж байв. Энэ гашуун жишээг давтахгүйн тулд хэрэв цаашид Баялгийн сан, Төрийн сан, Тэтгэврийн санд төвлөрсөн хөрөнгөөр иргэдээ олигтойхон амьдруулж чадахгүй бол Ипотект олгоосой. Ингэснээр зөвхөн МИК биш, Хөрөнгө оруулалт, менежентийн компаниуд олширч тэр ипотекийн зээлүүдийг худалдаж авдаг боломжтой болно.

Өнөөдөр ипотекийн зээл олголт зогссон. “Амьтай голтой” байгаа мэт харагдавч үндсэндээ зогссон. Зээлийн нөхцлийг тойрч яриад байдаг нь “хаяг андуурсан” хэрэг гэдгийг эрх баригчид ч, тэднийг сонгогчид ч ойлгох цаг болсон. Улстөрчид яагаад зээлийн нөхцлийг яагаад яриад байдаг вэ гэхээр иргэд 8 хувийн хүү төлж байснаа 6 хувийн хүү төлөх нь, буураад 3 хувь боллоо гэхэд “бүр гоё” гэж хүлээж авдаг. Гэтэл зээлдэгчдийн сар тутамд төлдөг хүүний төлбөрийн хэмжээ багасдаггүй. Та сард цалингаасаа 500 мянган төгрөг төлдөг байсан тэр хэмжээ хэвээрээ л байдаг. Дээр нь ийнхүү ипотекийн зээлийн хүүг бууруулсан шийдвэр гарах бүрт орон сууцны м.кв-ын үнэ нэмэгдчихдэг. Тэгэхээр зээлийн хүүг бууруулах нь “бай”-гаа оносон шийдвэр огт биш байгаа биз.

Уг нь улстөрчид гашуун үнэнийг тайлбарлаад цаашаа явбал асуудлыг шийдэх, зорилтдоо хүрэхийн тулд даван туулах хугацаа нь богино байх учиртай. Нийслэлийн нийт өрхийн тал нь орон сууцанд орчихсон ч нөгөө талаа бас бодох хэрэгтэй биз дээ. Тэр боломжийг хэдхэн зээлдэгчийг баярлуулснаар хаачихаж болохгүй. Нийт хүн амын хэдэн хувь нь ямар хэмжээний цалин авч байгааг нийгмийн даатгалын шимтгэл төлж байгаа байдлаас хараад бодитой тоо гаргаж аваад бодлогоо хэрэгжүүлэх бүрэн боломжтой. Зорилтот бүлэгт хэдэн өрх, иргэн байгааг тодорхойлоод тэдэнд чиглэсэн бодлого гаргаж хэрэгжүүлэх зэргээр ямар ч байсан зээлдэгчид болон орон сууцны зээл авах гэж байгаа иргэд хоорондоо барьцахааргүй хүүгийн нөхцлийг бүрдүүлэх хэрэгтэй. Ингэхгүйгээр урт хугацаатай, хүүгүй их хэмжээний мөнгө байсаар байтал гарын салаагаар урсгах мэт зүйлд зарцуулж байгаа нь харамсалтай.

Хамгийн гол тулгамдсан асуудал болох зээлийн төлөлтийн урсгалыг битгий хаагаач. Ковидын давлагаа хэзээ дуусч, “хаалтын ажиллагаа” хийж, зээлдэгчид зээлээ төлж эхэлнэ гэж тооцож ийм заалт хийсэн юм бэ? Үр дагавраа хар даа! Банкуудын “цусны эргэлт”-ийг “Ковидын хууль”-ийн заалтаар хаачихаад “Банкууд яагаад мөнгөгүй болчихов”, “Ипотекийн зээл олгохгүй байгаа юм уу, яагаад” гэхчлэн ажил хэрэгч бус хандахаа болих хэрэгтэй байгааг Засгийн газар, шийдвэр гаргагчдад яаралтай анхааруулъя.

У.Оргилмаа /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 4 цаг 14 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 26 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 4 цаг 43 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 51 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 54 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 59 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 5 цаг 4 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 5 цаг 9 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 20 цаг 8 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 20 цаг 12 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 57 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top