x

Н.Түвшинбаярт оноосон ял хөнгөдсөн, эсвэл хүндэдсэн тухай

Олимпийн аварга, Хөдөлмөрийн баатар Н.Түвшинбаяр Улсын начин Э.Энхбатыг хэрцгийгээр зодож, үхэлд хүргэх хэмжээний гэмтлийг биед нь учруулсан хэрэг гарснаас хойш жил гаруйн хугацаа өнгөрчээ.

Өнгөрөгч 2021 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд гарсан энэ хэргийн талаар Э.Энхбатын эхнэр Б.Нандинцэцэг анх олон нийтийн сүлжээгээр нийтэд анх мэдээлсэн байдаг. Гэмтлийн улмаас ГССҮТ-д ухаангүй хүргэгдсэн Э.Энхбатыг гэр бүлийнхэн нь БНСУ-д найман сар гаруй хугацаанд эмчлүүлсэн боловч ухаан оролгүй байсаар өнгөрөгч оны арванхоёрдугаар сард эх орондоо ирээд нас барсан билээ. Талийгаачийн гэр бүлийнхэн тэр үед “Эмчилгээ авах найдваргүй болсон учраас эх оронд нь авчирч, сүүлчийн замд нь үдэхээр шийдсэн” хэмээн мэдэгдсэн.

Үүнээс хойш зургаан сарын дараа Н.Түвшинбаярт холбогдох хэргийн шүүх хурал болж, түүнийг “хүнийг онц харгис хэрцгийгээр алсан” гэм буруутайд тооцож, энгийн дэглэмтэй хорих ангид 16 жил хорих ял оноов. Өчигдөр гарсан шүүхийн шийдвэрийн талаар олон нийт “ял нь хөнгөдсөн, хүндэдсэн” гэх мэт өөр өөрийн байр суурийг нийгмийн сүлжээгээр илэрхийлсээр байна. Ямартай ч шүүхээс түүнийг “хүнийг онц хэрцгийгээр алсан” гэм буруутайд тооцсон явдал нь шударга зүйл болов.

Учир нь хэргийг шалгасан Хан-Уул дүүргийн цагдаагийн хэлтсээс Н.Түвшинбаярыг анх “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан" хэргээр яллах дүгнэлт үйлдсэн бөгөөд сүүлд хохирогчийг нас барсны дараа яллах дүгнэлтийг өөрчилж “Хүнийг онц харгис хэрцгийгээр алсан" зүйл ангиар яллах дүгнэлт үйлдсэн байдаг. Шүүх үүнийг нь хүлээж авчээ. Учир нь түүний биед учруулсан гэмтэл шууд аминд нь хүрээгүй боловч амь насыг нь аврах боломжгүй нөхцөл байдалд байсан, тэр нь шүүх эмнэлгийн дүгнэлтээр нотлогдсон учраас тэр л дээ. Мөн Эрүүгийн хуулийн 17.8-д заасан “Бусдын эд хөрөнгийг хууль бусаар устгасан” зүйл ангиар давхар ял төлөвлөж, мөрдөн байцаалтыг дуусгаснаас хойш гурван сарын дараа шүүх хурал болов.

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.2.1-д заасан “хүнийг онц харгис хэрцгийгээр алах” гэмт хэрэг нь 12-20 жил хүртэл хугацаагаар, эсхүл бүх насаар нь хорих ялтай. Мөн хуулийн 17.8-д заасан “Бусдын эд хөрөнгийг хууль бусаар устгах” гэмт хэрэгт 450-5400 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл 240-720 цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл нэг сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэхээр заасан байна. Тэгэхээр хорих ялыг зөвхөн “Хүнийг онц харгис хэрцгийгээр алсан” гэмт хэрэгт оноосон бөгөөд 16 жилийн хорих ял гэдэг нь тухайн гэмт хэрэгт заасан ялын дундаж хэмжээ гэж ойлгож болно. Ямартай ч хамгийн доод хэмжээ бол биш гэсэн үг. Бүх насаар нь хорих ялыг хүнийг санаатай алсан, энэ хэргийг бүлэглэж үйлдсэн, урьдчилан үгсэн тохиролцсон, шунахайн сэдлээр, өөр гэмт хэргийг нуун далдлах зорилгоор үйлдсэн гэх мэт хүндрүүлэх нөхцлүүд нэмэгдсэн тохиолдолд өгдөг.

Жишээ нь С.Зоригийн  амь насыг хөнөөсөн хэргээр шүүгдсэн Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа, Ц.Амгаланбаатар нарын хувьд уг гэмт хэргийг “бүлэглэж үйлдсэн, урьдчилан үгсэн тохиролцож, давтан үйлдлээр, гэмт хэргийг нуун далдлах зорилгоор, хохирогчийг биеэ хамгаалж чадахгүй байгааг мэдсээр байж, О нарын 4 хүнийг онц харгис хэрцгий, нийтэд аюултай аргаар санаатай алсан” гэм буруутайд тооцож, Б.Содномдаржаа, Ц.Амгаланбаатар нарт 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 91 дүгээр зүйлийн 91.2.1, 91.2.4, 91.2.6, 91.2.10, 91.2.11, 91.2.12, 91.2.13, 91.2.15, 91.2.16 дахь хэсэгт зааснаар тус бүр 25 жил, Т.Чимгээд 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 91 дүгээр зүйлийн 91.2.1, 91.2.4, 91.2.11, 91.2.12 дахь хэсэгт зааснаар 24 жилийн хорих ял оноосон. 2002 оны Эрүүгийн хуульд бүх насаар нь хорих ял байгаагүй, хорих ялын дээд хэмжээ 25 жил байсан. Мөн манай улс цаазын ялаас татгалзаад байсан үе.

Гэвч Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа, Ц.Амгаланбаатар нарт анхан болон давж заалдах шатны шүүхээс оногдуулсан энэ ялыг Улсын дээд шүүх хянаж үзээд 20 жил болгож бууруулсан байдаг. Тэгэхээр хэдийгээр Н.Түвшинбаяр шүүх хурал дээр “Хуулийн дагуу ял шийтгэлээ хүлээнэ” гэж хэлсэн ч гэлээ шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нар давж заалдаад явбал анхан шатны шүүхээс оногдуулсан 16 жилийн ялыг 12 жил хүртэл бууруулах боломжтой. Тэгээд хүнд гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн магадлангаар орох хугацаа ялын 2/3 гэж тооцвол үндсэндээ найман жилийн дараа Н.Түвшинбаяр эрх чөлөөтэй болох боломжтой гэсэн үг. Тиймээс Н.Түвшинбаярт оноосон ялыг хөнгөдсөн, эсвэл хүндэдсэн гэж үзэх нь тухайн хүний л асуудал юм. Гэхдээ шүүх ялыг оногдуулахдаа дээд шатны шүүхүүд нь ялыг ингэж бууруулна, магадлангаар орох хугацаа тэдэн жил байна гэх мэтээр тооцож ялыг оногдуулдаггүй. Зөвхөн гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн гэм бурууд үндэслэж ялыг оноодог.

Мөн дээр нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүний биеэр эдлэх ялаас гадна нийгмийн зүгээс үзүүлж буй ёс суртахууны шүүлт гэж асар том “ял” байдаг. Эхнээсээ төрөөс түүнд олгосон шагнал, хүндэтгэлийг хураах ёстой тухай шаардаад эхэлчихсэн байна. Н.Түвшинбаяр хэдэн жилийн ял эдэлсэн ч бай, шүүх нэгэнт түүний үйлдлийг “хүнийг онц харгис хэрцгийгээр алсан” гэж нотолсон, тэгсэн тэгээгүй үйлдсэн хэргийг нь нийгэм даяараа жигшин буруутгаж байгаа нөхцөлд бүх насаараа “алуурчин” гэдэг нэрийг зүүж явах болно. "Анд нөхрөө, дотнын найзаа онц хэрцгийгээр хөнөөсөн алуурчин"... Гэр бүлийнхэн болон эцэг нь эх нь түүнээс ч илүү шаналж, хүүгийнхээ, эцгийнхээ, нөхрийнхөө үйлдсэн хэргийн төлөө бусдын өмнө толгой гудайж явах болно. Үүнийг нь Н.Түвшинбаяр өөрөө насан туршдаа бие, сэтгэлээрээ мэдэрнэ. Энэ л хамгийн хүнд ял юм.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 4 цаг 33 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 44 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 5 цаг 2 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 5 цаг 9 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 5 цаг 13 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 5 цаг 18 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 5 цаг 23 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 5 цаг 28 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 20 цаг 27 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 20 цаг 31 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top