x

А.Ариунзаяа сайдын АНДУУРСАН СУГАЛАА: Сая төгрөг тансаглал мөн үү?

Өнгөрөгч баасан гаригт УИХ 2022 оны төсвийн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэн дэмжиж, анхны хэлэлцүүлэгт шилжүүллээ. УИХ-ын хуралдааны дэгийн тухай хуульд заасны дагуу төсвийн хууль, түүнд оруулах өөрчлөлтийн тухай хуулийг гурав дахь хэлэлцүүлэгт оруулах ёстой. Төслийн анхны хэлэлцүүлгийг пүрэв гаригт чууланд оруулна.

Төсвийн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг лхагва гаригт Засгийн газар УИХ-д өргөн барьснаас хойш сүүлийн хэд хоногт олон нийтийн хамгийн их анхаарал хандуулсан сэдэв нь НӨАТ-ын сугалааг зогсоох болон ажилтнаас төлсөн НДШ-ийн 50 хувийг буцаан олгох асуудал байв.

Иргэд, олон нийтийн зүгээс НӨАТ-ын сугалааг зогсоох нь зөв боловч үүнийхээ ард буцаан олголтын хувь хэмжээг нэмэгдүүлэх ёстой гэсэн байр суурьтай байгаа билээ. Харин УИХ дахь АН-ын бүлгийн хувьд НӨАТ-ын 10 хувийг  5 хувь болгох нь ажил олгогчид буюу ААН-үүдээ дэмжсэн бодлого болно гэж үзсэн байна. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж одоогоос гурван жилийн өмнө 2019 онд анх энэ асуудлаар хуулийн төсөл өргөн барьсан боловч одоог хүртэл УИХ-аар хэлэлцээгүй байгаа аж. Өргөн барьсан төсөлд НӨАТ-ын 10 хувийг таван хувь болгож бууруулаад буцаан олголтын 2 хувийг хэвээр үлдээхээр тусгажээ. Өөрөөр хэлбэл, буцаан олголтын хэмжээ хоёр дахин нэмэгдэнэ гэсэн үг

Үүнээс илүү маргаан дагуулж буй бас нэг асуудал нь сая төгрөг хүртэлх цалинтай ажилтны НДШ-ийн 50 хувийг /цалингийн 5 хувь/ буцаан олгохоор хуулийн төсөлд тусгасан явдал. Ялангуяа, ХНХ-ын сайд А.Ариунзаяагийн энэ талаар хийсэн тайлбар нь хуулийн төслийн заалтаас ч илүү бухимдал үүсгээд байна. Тэр “Сая төгрөгөөс илүү цалинтай ажилтны НДШ-ийг яагаад буцаахгүй байгаа юм бэ?” гэсэн асуултад “Өндөр орлоготой иргэдийн НДШ-д буцаалт хийх шаардлагагүй” хэмээн хариулсан нь бодит байдлаас хол зөрүүтэй зүйл болов.

Тодруулбал, НДЕГ-ын 2021 оны нэгдүгээр улирлын тайлангаар НДШ төлсөн 700 мянга орчим ажилтны сарын дундаж 1,3 сая болж, өмнөх улирлаас /2020.12-р сар/ 13,2 хувиар буурсан дүн гарсан байна. Эдгээр бүх ажилтны цалинг багаас нь их рүү жагсаагаад, жагсаалтын голд байгаа ажилтны цалинг “медиан цалин” гэж нэрлэдэг ба энэ тоо 945,7 мянга гарчээ. Өөрөөр хэлбэл, НДШ төлж байгаа нийт ажилтны 50 хувь нь 947 мянгаас бага цалин авдаг гэсэн үг.

Үүнээс жилийн дараа /2022.04.05/ Үндэсний статистикийн газраас мэдээлэхдээ “2021 онд улсын дундаж цалин 1,4 сая төгрөг буюу 507 ам.долларт хүрсэн” гэв. ҮСХ-ны ХАА, байгаль орчин, үйлдвэрлэлийн статистикийн хэлтсийн дарга Э.Мягмархандын хэлснээр НДШ төлсөн ажиллагчдын 76.7 мянга /10.7 хувь/ нь 420 мянган хүртэлх цалинтай, 49.4 мянга /6.9 хувь/ нь гурван сая төгрөгөөс дээш цалинтай иргэд байгааг  хэлж байв. Эндээс дахиад "медиан цалин"-гаа тооцож болно.

Аль ч статистикаас харсан нэг сая төгрөгийн цалин гэдэг монголчуудын хувьд Хөдөлмөрийн сайдын хэлсэнчлэн “өндөр орлогод” тооцогдохгүй. Харин ч дундажаас бага цалинд тооцогдож байна. Төгрөгийн ханш өдөр өдрөөр унаж, амьдралын өртөг өдөр өдрөөр өсч байгаа ийм үед сая төгрөг гэдэг Монголын нөхцөлд юу билээ. Ядаж банкууд ипотекийн зээлд хамруулах уу? Тийм болохоор иргэдийн бухимдах нь зүй ёсны хэрэг. Засгийн газар ч гэсэн албан ёсны мэдээгээ “бага орлоготой иргэдийн” гэж засч залруулах нь хэрэгтэй. 

Ер нь бол Л.Оюун.Эрдэнийн Засгийн газрын хувьд авч хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээнээсээ илүү сайд нарынхаа хэлсэн үгнээс болж унаж тусах нь олширч байна. Ядаж нэг тоо хэлэхдээ ардах утгыг нь уншсан, гадарласан байх ёстой. Юуны төлөө бүхэл бүтэн яам, тамга ажиллаж байгаа билээ. Дутуу бодсон бодлого буцаж, нурахдаа амархан байдаг. Ямар ч зөв, сайн бодлогыг ганц удаагийн буруу үг, үйлдлээр буцааж, нурааж болдог гэдгийг санах ёстой.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 4 цаг 40 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 52 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 5 цаг 9 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 5 цаг 17 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 5 цаг 20 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 5 цаг 25 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 5 цаг 30 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 5 цаг 35 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 20 цаг 34 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 20 цаг 38 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top