x

Ерөнхий сайдын хэлсэн болон "нуусан" үг

Өчигдөр Засгийн газраас гол нэр төрлийн бараа, бүтээгдэхүүний /шатахуун, гурил, мах, зайлшгүй шаардлагатай эм/ хангамж нийлүүлэлтийн хомсдол, сөрөг нөлөөллийг бууруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-ын даргад өргөн барив. Үүний дараа Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ танхимынхаа сайд нартай зэрэгцэж суугаад сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийжээ.

Энэ үеэр Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ олон нийтийн дунд болон улс төрийн хүрээнд нэлээд “донсолгоо” авчирч мэдэхүйц зарим нэг сэдвийг хөндсөний дотор “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн асуудал багтав. Уул уурхайн үндэсний (орон нутгийн чанартай бус) бөгөөд төрийн өмчит компаниудад менежмент хийж, засаглалаар хангах үүрэгтэй “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн дор “Эрдэнэс Тавантолгой”, “Эрдэнэс Оюутолгой”, “Багануур”, “Шивээ Овоо”... гэх мэтчилэн арав гаруй охин компани бий. Сүүлд “Эрдэнэс Силвэр” орж ирсэн байх ёстой. Тус бүртээ ТУЗ-тэй, нэг үгээр засаглалтай. Тэнд нь бас л улс төрд нөлөө бүхий эрхмүүд суудаг. Яамны газар, агентлагийн даргаас өгсүүлээд дээшээ явна.

Гэтэл тэр газарт ч бас төрийн хяналтаас гадуур, төсөвт хамааралгүй их хэмжээний мөнгө эргэж байгаа тухай Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ мэдэгдэв. Байдлыг нягтлахаар Хууль зүйн сайд Х.Нямбаатараар ахлуулсан ажлын хэсэг гарсан, хууль хяналтын нөхдүүдээс гадна Сангийн яам, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газраас хүмүүс багтсан гэнэ.

Уг хэвлэлийн бага хурлын үеэр Монголбанкны ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн “Монголоос дэлхийн зах зээлд гаргадаг уул уурхайн бүтээгдэхүүн, түүхийн эдийн үнэ түүхэн дээд хэмжээнд байна” гэж хэлсэн. Гол үндсэн бүтээгдэхүүн нь нүүрс, зэсийн баяжмал. Манай улс энэ онд 36,7 сая тонн нүүрс экспортлох төлөвлөгөөтэй. Дэлхийн зах зээл дээр нүүрсний үнэ өсөөд байхад л манай экспорт эсрэгээрээ буураад байдаг. Одоогоос гурван жилийн өмнө буюу 2019 онд гэтэл 42 сая тонн нүүрс экспортолно гэж төсвөө төлөвлөж байж. Нүүрсний үнэ өсөөд, өндөр ашиг олоод байгаа учраас экспортоо багасгаад байгаа юм болов уу? Үгүй л дээ. Тээвэрлэлтээ хийж, зах зээлд хүргэж чадахгүй байгаа учраас тэр.

Өнгөрөгч гуравдугаар сарын 9-нд Гашуунсухайт-Ганцмодны боомтоор нүүрс тээвэрлэсэн 176 машин гарсан нь өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сараас хойш нэг өдөрт хамгийн олон автомашин гарсан тохиолдол болов хэмээн “SXCoal” мэдээлсэн байна. Гэтэл өмнө нь энэ боомтоор хоногтоо 1500 машин гардаг байв. Мэдээж цар тахал, хорио цээр, дэлхий нийтээр нүүрлэсэн эдийн засгийн хямрал гээд олон шалтаг шалтгаан байгаа л даа. Гэхдээ хамгийн том шалтгаан нь бид өөрсдөө. Нэлээд бодитой байж болохуйц нэг фактыг Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өчигдөр хэлсэн. Юу гэвэл, Тавантолгойн нүүрс уурхайн  аман дээрээ 60 доллар, хилийн цаана очихдоо 120-180 доллар. Энэ дундах 60-70 долларын зөрүүг завшдаг бүхэл бүтэн бүлэглэл байна. Үүнийг цэгцлэхэд манай улсын ДНБ хоёр дахин тэлнэ гэв. Мөн энэ бүлэглэл сүүлийн 17-20 жил оршин тогтнож байгааг хэлэв. Гашуунсухайтын төмөр замыг бариулахгүй арав гаруй жил гацаасан шалтгаан Хятадаас орж ирэх танктай холбоогүй байсны бас нэг нотолгоо.

Төмөр зам, нүүрсний асуудал босч ирэх болгонд Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга бүх нүглийг үүрдэг. Зарим нэг нь “Ганцхан хүнээс шалтгаалдаг төрийн бодлого гэж юу байсан юм бэ” гэдэг. Үнэндээ тэр нь ганц хүн байгаагүй юмаа гэдгийг өчигдөр Ерөнхий сайд өөрийн амаар хэллээ. Улс төрд нөлөө бүхий лидерүүд, мөн Өвөр Монголын Баяннуур аймагт байгаа зарим нөлөө бүхий хүмүүстэй холбоотой гэсэн. Үнэн эсэх, яг хэн хэн байсан бэ гэдгийг шалгаж байж мэднэ. Ямартай ч татвар ч төлдөггүй, хаана ч бүртгэгддэггүй далд эдийн засаг Гашуунсухайтын төмөр замыг арав гаруй жил гацаасан гэдгийг Ерөнхий сайд өөрийн амаар хэллээ. Хэвлэл мэдээллийнхэн болоод эдийн засагчдын зүгээс цаг үргэлж хонх цохисоор ирсэн энэ асуудлыг төрийн буюу Засгийн газрын түвшинд хүлээн зөвшөөрсөн анхны тохиолдол болов.

Өмнө нь бол УИХ-ын дарга нь гарч ирээд (тэр үед З.Энхболд байсан байх) “Төмөр зам барьчихвал 15000 тээврийн жолооч ажилгүй болно. Тэдэнд төлж байгаа тээврийн зардал манайд үлдэхгүй” гэж ярьж байсан юм шүү дээ. Юун тэр ДНБ-ий өсөлт, тэлэлт. Барилгын яамны сайд нь гарч ирээд “Төмөр зам тавьчихвал хятадууд танк ачаад ороод ирнэ” гэдэг ганц үгээр Гашуунсухайтын төмөр замын төслийг нам зогсоож байлаа. Бүр хувийн компани өөрийнхөө хөрөнгөөр барих гэж байсан төслийг зогсоогоод одоо төсвийн хөрөнгөөр барьж байна. Төмөр замыг гацаасан нь танктай холбоогүй гэдгийг тэр үеийн парламент ч гэсэн мэдэж л байсан. Харин ард нь өөр эрх ашиг байжээ гэсэн үг.

Атал нөгөө Хятад нь манайх руу танк оруулахтай манатай. Дэлхийн нүүрсний хэрэглээний тал хувийг манай хөрш ганцаараа сордог. “Хятад бол нүүрс юм, нүүрс бол Хятад юм” гэсэн билүү. Тэр их хэрэглээнийхээ 90 хувийг дотоодоосоо хангадаг. Үлдсэн 10-хан хувь дээр нь Монгол, Орос, Австрали, Канад, бүр Өмнөд Африкууд өрсөлддөг гэнэ ээ. Харин манай Засгийн газрууд “танкнаас айгаад” төмөр замаа тавихгүй явсаар байтал тэр хооронд нь Оросууд Манжуур луу эрчим хүчний нүүрс зөөгөөд эхэлчихсэн. Өнгөрөгч оны есдүгээр  сард “Хойд Америкийн нүүрс олборлогчид Хятад руу нийлүүлсэн коксжих нүүрснийхээ хэмжээгээр Оросыг гүйцэж, Хятадын хувьд томоохон нийлүүлэгч боллоо” гэж Москва мэдээлжээ. Хятад улсын гаалийн статистикийн мэдээгээр өнгөрсөн онд АНУ, Канадаас тус улсад нийлүүлсэн нүүрсний хэмжээ 87-92 хувиар өссөн байна. Үүнийг манай улсын эдийн засагт учирсан бодит хохиролд тооцож болно. Хэрвээ бид төмөр замаа барьчихсан байсан хэдий хэр ашиг олох байсан бол?

Ямартай ч, Хөгжлийн банкны асуудал дуусмагц ТӨҮГ-уудын асуудлыг гаргаж тавина, түүнд нь хамгийн түрүүнд “Эрдэнэс Монгол” ХХК дайрагдана гэдгийг Ерөнхий сайд өөрийн биеэр зарлалаа. Нэгдүгээрт, энэ нь Хөгжлийн банкийг тойрсон дуулиан шуугианаас анхаарал сарниулах улс төрийн пиар ажиллагаа битгий байгаасай. Хоёрдугаарт, парламент доторх кнопны тоо, хүчний харьцаа, улс төрийн нөлөө зэргийг дурьдаж ярьснаас үзвэл нам дотроо ч гэсэн тухайн асуудал дээр нэгдмэл биш байгаа юм байна гэж ойлголоо. Харин Л.Оюун-Эрдэнэд байгаа давуу тал нь “нөлөө бүхий” гэж үзэгдээд байгаа өмнөх үеийнхээ улстөрчдөөс бүтэн нэг үеэр тасарсанд байх шиг. Ар араасаа, шил шилээ дэрлээд улс төрд орж ирсэн, үе нас, туршлага ойролцоо, ашиг сонирхлоороо гагнагдчихсан нөхдийн хувьд нэг нь нөгөөгийнхөө эсрэг зогсоно гэдэг тийм амархан биш.

Ер нь бол Ерөнхий сайд өөрийн амаар хэлээгүй боловч түүний хэлсэн баримтууд бол “төр өмчтэй байх нь буруу юмаа” гэдгийн бас нэг нотолгоо. Гэтэл саяхны Салхитын мөнгөний орд, сүүлд Хөтөлийн цемент гэх мэт төрд хураасан өмч хөрөнгө бага биш. Тэдгээрийг шууд төр авах ёстой юу, эсвэл илүү сайн менежмент, илүү сайн хөрөнгө оруулагчийг сонгох ёстой юу?  Ерөнхий сайд үнэхээр л шилжилтийн 30 жилийг ардаа үлдээгээд шинэ 30 жилийг эхлүүлэхийг хүсч байгаа бол төр өмчтэй байх ёстой юу, үгүй юу гэдэг дээр бас нэг шилжилт хийх цаг болсон. Тэгж чадахгүй бол Монгол Улс социализм, коммунизм руугаа л эргэж буцах болох нь. 

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Барямаа (162.158.50.167)
    Миний бөөрийг 490,000 доллараар худалдаж авсан Энэтхэгийн Венката эмнэлгийн эмч Вэйн Кёрлийн ачаар бөөрийг зарах гэж маш олон оролдлогын дараа маш их баяртай байна, тэдэнтэй DOCTORWAYNECURL@OUTLOOK.COM эсвэл whatsap +19083082601 хаягаар холбогдоорой. Би үнэхээр аз жаргалтай бас баяртай байна Би Монголоос ирсэн Барямаа гэдэг
    2022 оны 04 сарын 07 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 4 цаг 40 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 52 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 5 цаг 9 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 5 цаг 17 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 5 цаг 20 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 5 цаг 25 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 5 цаг 30 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 5 цаг 35 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 20 цаг 34 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 20 цаг 38 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top