УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаанаар УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж нарын 4 гишүүний өргөн мэдүүлсэн Онцгой албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай төслийн хэлэлцэх эсэх шатны хэлэлцүүлгийг хийлээ.
Хуурамч шатахууны тухай ойлголт нь 2015 оны арваннэгдүгээр сард онцгой албан татварын хувь хэмжээг 400 мянган төгрөг, дизель түлшийг 520 мянган төгрөг болгон тогтоосон үеэс эхтэй хэмээн Б.Пүрэвдорж гишүүн танилцуулгынхаа эхэнд дурдсан. Тодруулбал, өмнө нь жилд дунджаар 20-30 мянган тонныг импортолдог байснаа 2016 онд огцом нэмэгдэж 100 мянган тонн, 2017 онд 150 мянган тонн, улмаар 200 мянга орчим тоннд хүрчээ. Шатахууныг хуурамчаар үйлдвэрлэхэд ашигладаг завсрын бүтээгдэхүүнийг Монгол Улсын хилээр нэвтрүүлэхэд ямарваа нэгэн онцгой татвар тусгай зөвшөөрөл шаарддаггүй. Энэ нь ямар нэг эрх зүйн зохицуулалтгүй байдгийн үр дагавар хэмээн үзэж байгаагаа дурдав.
Нефть үйлдвэрлэл, борлуулалтын үйл ажиллагаа явуулдаг дотоодын зарим компани хуурамч шатахуун үйлдвэрлэж, иргэдийг хохироосоор байгаа хэмээгээд “Үүнийг шийдвэрлэх тодорхой алхам хийхгүй байна. Керосиныг гэрэлтүүлэгт ашигладаг. XIX зуунд тракторын хөдөлгүүрт ашиглаж байсан нафтаг өдгөө зөвхөн нисдэг тэрэг, онгоцны сэнс цэвэрлэхэд л хэрэглэж байна. Олон улсад хэрэглээ нь хэдийнэ хумигдсан бүтээгдэхүүний импорт манайд өссөөр байна. Энэ төрлийн түүхий эдийн хольцтой хуурамч шатахуун нь авто машины эд ангиас эхлээд агаарын бохирдолд хүртэл сөргөөр нөлөөлдөг. Цаашлаад шударгаар татвар төлж буй бизнес эрхлэгчдийн үйл ажиллагаанд ч халтай юм” гэлээ.
Мөн ийм үйл ажиллагаа явуулж буй компаниуд дээрх бодисыг ашигласныхаа төлөө улсад огт татвар төлдөггүй талаар тодотгоод 2017, 2018 онд хуурамч шатахуун үйлдвэрлэлийн гол түүхий эд болох 202 мянган тонн бодисыг Монгол Улсын хилээр оруулж ирсэн гэх тоо баримтыг танилцууллаа. Тодорхой нэр төрлийн түүхий эдийг хольж, хуурамч шатахуун зах зээлд худалдаалснаар авто машины эд ангийн ашиглалтын хугацааг эрс богиносгохоос гадна агаар орчныг бохирдуулдаг сөрөг нөлөөг дурдав. Үүний зэрэгцээ шударгаар татвар төлөөд, бизнес эрхэлж байгаа тэр иргэдийн үйл ажиллагаанд ч сөрөг нөлөө үзүүлдэг гэв. Төсөл дэх зохицуулалт бүхий хуулийг 2021 онд УИХ баталсан хэдий ч 2023 онд Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтээр Үндсэн хуулийг зөрчсөн хэмээн тогтоогдож, эл шийдвэрийг УИХ хүлээн авснаар хуурамч шатахууныг зах зээлд нийлүүлэх нөхцөл дахин бүрдсэн болохыг тайлбарласан.
Өнөөдрийн байдлаар 100 мянга гаруй тонн хуурамч шатахууны хольц бүтээгдэхүүн хадгалагдаж байгааг, тухайн бодисуудыг хольж хуурамч шатахуун болгоод зах зээлд нийлүүлснээр өндөр ашиг олдог атлаа улсад огт татвар төлөхгүй байгааг төсөл санаачлагч хэллээ гэж УИХ-ын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.
