-Загварын ертөнц “чих нь дүлий, нүд нь таглаастай” байх ёсгүй гэсэн юм-

Энэ  материал бичигдэж байх зуур дэлхий ертөнц оёдлоороо ханзарч байна. Гялбаа уриануудын зах дээр дадаист (дадаизм эсвэл дада нь сүүл үед төрсөн авангард урлагийн урсгал) эвлүүлэг наах зуур Pepsi компани Кендалл Женнертай нэгэн рекламын ролик гаргажээ. Түүнд сайхан бүсгүй нэгэн цуглааны үеэр лонхтой хийн ундаагаар цагдаа нарыг номхруулж байх юм. Эмх журам сахиулагч инээсэн, хижабтай бүсгүй азийн морин хийлчтэй тэврэлдэнэ. Бүгд аз жаргалтай, бүгд эрх чөлөөтэй.

Гэхдээ та мэдээ сонсож, үздэг бол энэ ролик зүгээр нэг уран сайхны санаа биш харин давхар нүүр гаргасан тэнэг шоглоом гэдгийг ойлгоно л доо. Пепсийн үеийнхнээс улс төрийн идэвхтнүүд төрөх нь юу л бол? Харин дизайнерууд найдлага байгаа гэж үзэж буй бололтой. Хамгийн сүүлчийн үзүүлбэрүүд гэхэд л бүх төрлийн эрх чөлөөнд  зориулагдсан даяарчлалын fashion-манифест гэхээр байгаа.

“Бүсгүйчүүдэд зөвхөн эрх л хэрэгтэй”, “Америкийг дахиад Нью-Йорк болгоё”, “Би цагаач, түүгээрээ бахархана!” гэх мэтээр Прабала Гурунгаас эхлээд Public School хослол хүртэл америк дизайнерууд тайзнаа цуглааны талбар болгожээ. Тэднийг ойлгож болно. АНУ, Тайланд эсвэл Мексикийн загварын ертөнц аль эртнээс яс үндсээ орхисон байгаа. Тэд нас, хүйс, гоо сайхны тогтсон стандартаас татгалзахад бэлэн болжээ.

Загварын fashion-аж үйлдвэрт үргэлж л ардчилал ноёрхож ирсэн. Гэхдээ тэр нь өөрийн үндсэн хуультай, Лагерфельдаар  Ерөнхийлөгчөө хийсэн  зарим нэг орнууд биш. Цагаачлалын хууль, улс орны гадаад бодлого, лидерүүдийнх нь ухаалаг биш  заалтууд, эмэгтэйчүүдийн эрхийг шамшигдуулах нь загварын  ертөнцөд цаг уурт муу экологи нөлөөлдөг шиг л үйлчилгээтэй. Өнгөцхөн аваад үзвэл  тэр нь худлаа мэт. Гэтэл улс төрийн  ойлгомжгүй байдлаас болон Jankoy гэх залуу маркийн дизайнер Нью-Йоркоос Парист LVMH Prize арга хэмжээнд очиж чадсангүй мөн АНУ ба Мексикийн хоорондын болзолт хана өсөх тутам загварын аж үйлдвэрийн Америкийн аварга компаниудын хувьцааны үнэ бирж дээр унаад байдаг.

Дизайнерууд ганцхан улиралд улс төрийн чиг хандлагыг өөрчлөн дайн тулааныг зогсоож, шинэ хуулийг сэдэж олно гэж хэн ч хүлээхгүй нь мэдээж. Тэр нь үйл явдлыг хэрхэн хүлээн авч байгаа тэдний л илэрхийлэл юм. Цамцан дээр бичигдсэн уриа таныг шууд л сөрөг хүчний талд татахгүй ч брэндүүдийн нийгмийн чиг хандлага нь чухал юм. Загвар одоо өмнө нь үл анзаарагдан тоогдохгүй байсан хэсгийнхэнд бас зориулагдах боллоо. Симон Роша өөрийнхөө хувцаснуудаар тэр нь залуус, хөгшид бүгдэд л аятайхан тохирч буйг харууллаа. Клаудия Ли цуглуулгаа стандартын бус тэрслүү хэлбэр галбирт зориулав. Витилого гэх арьс цоохорын гажигтэй модель Винни Харлоу үзүүлбэрүүд дээр хамгийн олон гаралттай загвар өмсөгч болов.

Vetements-ийн залуус  энэ жилд  олны сэтгэгдлийг татаж чадлаа. Тайзнаас гадна  амьдрал байдгийг аль эртнээс  fashion-ертөнцөд сануулах ёстой байсан. Нарийн бичгийн дарга нар, багш нар дэгжрэгчид, хөгжимчид ба зүгээр л хотын “галзуучууд”,  олон давхар байрныхан, хот хоорондын тээврийн зорчигчид бүгд л нэвтэрсэн портал нээв. “Хүмүүс, хүнд  хүртээлтэй загвар” гэсэн уриа л энэ онд хамгийн хувьсгалч  уриалга байсан болов уу.

Улс төрийн уриа лоозонгоос ялгаатай нь загварын ертөнц л дэлхийг шилдэг болгож чадна. Учир нь тэд  биднийг байгаагаар нь хүлээн авч, хайрлаж сургадаг. Бүгдэд сайн сайхныг ерөөе. Шинэ оны мэнд!!!

М.Цогт