Монгол Улсад угсаатны зүйн мэргэжлийн судалгааны салбар үүсэж хөгжсөний 40 жилийн ой, Монгол Улс, Унгар Улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 75 жилийн ойг тохиолдуулан угсаатны зүйч Ласло Фөлдешийн Монголд хийсэн хээрийн судалгааны гэрэл зургуудаас бүрдсэн “Дорныг дурандахуй” нэртэй номыг өнөөдөр олон нийтэд танилцууллаа.

Номыг Чингис хаан Үндэсний музейн Судалгаа, сан хөмрөгийн эрхлэгч Г.Бямбарагчаа санаачлан хэвлүүлсэн бөгөөд Унгарын судлаач Ласло Фөлдешийн 1967 онд Монголд хийсэн судалгааны үеэр авсан 250 гаруй гэрэл зургийг анх удаа нийтэд хүргэж байна. Эдгээр зурагт зүүн бүс нутгийн монголчуудын ахуй амьдрал, нүүдлийн мал аж ахуй, гэр орон, хувцас, эдлэл хэрэглэл зэрэг олон талын бодит дүрслэл багтжээ.

Чингис хаан Үндэсний музейн захирал С.Чулуун энэ үеэр хэлэхдээ “Монгол, Унгарын эрдэмтдийн олон жилийн хамтын ажиллагааны үргэлжлэл бол энэ бүтээл юм. Унгарчууд ХХ зууны дунд үеэс эхлэн Монголын нүүдэлчдийн ахуй соёлыг шинжлэх ухааны төвшинд судалсан бөгөөд Фөлдешийн авсан гэрэл зургууд нь манай түүх, соёлыг дэлхий дахинд танилцуулах чухал баримт” гэдгийг онцлов.

Унгарын ШУА-ийн угсаатны зүйн хүрээлэнгийн тэргүүлэх ажилтан Жолт Силаги номын ач холбогдлыг тайлбарлахдаа “Фөлдешийн судалгааны гол онцлог нь бэлчээрийн өөрчлөлт болон мал аж ахуйн хэлбэрийг тухайн бүс нутгийн ландшафттай уялдуулан судалсан явдал. Түүний Монгол дахь судалгаа нь маш үнэ цэнтэй эх сурвалж болж байна” хэмээв.

Унгарын Угсаатны зүйн музейн сан хөмрөгт хадгалагдаж буй 700 гаруй гэрэл зураг, түүний дотор 561 хар цагаан, 274 өнгөт зураг, мөн кино бичлэгүүд нь монгол ахуйн судалгааны хувьд цоо шинэ хэрэглэгдэхүүн болох юм. Өмнө нь огт нийтлэгдэж байгаагүй эдгээр архивын баримт нь олон улсын судлаачдын анхаарлыг татаж, Монголын уламжлалт амьдралын хэв маягийг хадгалахад үнэт хувь нэмэр оруулж буйг зохиолчид онцоллоо.

Эх сурвалж: Чингис хаан Үндэсний музей