x

Шинжлэх ухаанаар ажиллаад бас санхүүгээр амжилттай байхын тулд юу хийх ёстой вэ?

Францын химич Анри Муассан нүүрстөрөгч дээр зуу дахь туршилтаа хийсний дараа 1893  онд микроскопоор хатуу биетийн бичил хэсгийг олж харжээ. Алмаз! Тэр нь түүний аврал болов. Нээлт нь  пиелонефрит гэдэг өвөрмөц бус нянгийн үүсгэсэн бөөрний аяганцар төвшинцрийн салст бүрхэвч, завсрын эдийг хамарсан өрөвсөлт өвчтэй  хүүгээ эвчлүүлэх мөнгө олоход нь тус болов. Хиймэл алмаз нь  байгалийн хольцгүй учир  үнэт чулууны засал хийхэд  амар байдаг

«Байгаль ба хүмүүс»  сэтгүүлийн долоодугаар сарын дугаарт Муассанөөрийн туршилтын тухай бичжээ. Солирыг судалсан  франц эрдэмтэн  тэндээс  алмазын  хэсгийг олсон ба  металлд ууссан  нүүрстөрөгч   өндөр даралтын дор алмазын хэсгүүд болон хувирсан гэж тэр үзжээ. Тэгээд Муассан нүүрс төрөгчийн нэг хэлбэр болсон нүүрсийг аван  түүнийг  төмөр цилиндрт  шахан дүүргээд дараа нь  цилиндрийг  хайлуулан  усанд хийн хөргөжээ. Эрс хурдтайгаар хөргөсний хатуу металлын  гадрага үүсэн тэр нь  дотор нь байсан нүүрсэнд  хангалттай даралтыг   ханган өгсөн байв. Мауссан  хольцийг  хөргөөж  түүнийг  хлор, устөрөгчийн хүчлээр  боловсруулахад  хольцоос  нягт графит мэтийн бага  зэргийн  нүүрс төрөгч  ялгаран гарчээ. Хаан водка ба буцалсан  хүрийн хүчлийн боловсруулалтад оруулсны дараа тэр нь 0,2 мм-ийн диаметртай алмазын хэсгүүд болон талсжсан байна. Тэдний үнэт чулууны мастерүүд дуртайяа худалдан авч  байв. Ийнхүү тэр мөнгөтэй болоод  хүүгээ сайн эмнэлэгт хэвтүүлэн эмчлүүлсэн төдийгүй  Анригийн өөрийнх нь дуртай фтор  туршилт хийх  ажилдаа ч  хөрөнгө олжээ. Энэ ажиллаараа тэр 1906 оны Нобелийн химийн шагнал авчээ.

Япон, 1893 он
Сувд  ургуулахаар  эртнээс оролдсон Кокити Микимото  гэдэг япон наймаачин  туршилтынхаа нэг  зөөлөн биетийн хатуу  хальсыг 1893 оны долоодугаар сарын 11-нд   ээлт удаагаа нээгээд  түүнээс анхны  хиймэл сувдыг олж харжээ.

Микимото  сам хорхой зардаг наймаачнаар  эхлээд бизнесээ эрхэлжээ. Дараа нь тэр далай судлаач профессор Мицүкүритай  танилцсаны дараа амьдрал нь өөрчлөгдөв. Мицүкүри  түүнд  хатуу хальсанд  гадны ямар нэгэн биет ороход нялцгай биетэн өөрийн танан  шүүсээр түүнийг хучин авахад сувд  төрөн  өсдөг  гэдгийг ярьжээ. Профессор түүнд саяхны нээлтээ ярихдаа  худалдахаар үржүүлж байгаа  акоя гэдэг сам хорхой дээр туршилт хийж үзэхийг зөвлөжээ.  Микимото 1890 онд  ажилдаа оров. Тэр  элсний  янз бүрийн ширхгийг  шилэн аваад сам хорхойнхоо янз бүрийн хэсэгт нь наалдуулж,  усны  хэм ба давсны найруулгыг  орчин нь планктон гэх бичил амьтнаар хангагдсан байхыг анхаарч  хянаж ирэв. Гэтэл нялцгай биетнүүд  гадны  биетийг  гулиган түрж бас дээр нь планктоны өвчин  сам хорхойнуудыг нь хиаруулж байв.  Эцэст нь тэр  сам хорхойн дундаа танын жижг бөмбөлөг байрлуулав. Туршилт нь амжилттай  болов. Анхны 1893 оны  нь хагас бөөрөнхий байлаа.  Хожим тэр бөөрөнхий сувд ургуулах технологийг бүтээсэн юм. Хожим тэрээр  гоёл чимэглэлийн дэлгүүрийн сүлжээ нээж саятан болжээ. 

Хариулт: Шургуу буцашгүйгээр нэгэн туршилтыг давтах, 101 туршилт амжилт авчирна гэсэн найдлагатайгаар зүтгэх.

Эхсурвалж: Library of Congress via Wikimedia Commons

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханш суларчээ 56 мин ОХУ-аас Монгол улсад газрын тосны бүтээгдэхүүнийг тогтвортой нийлүүлэхээр тохиролцов 1 цаг 7 мин Нийслэлд гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүлнэ 1 цаг 7 мин НИТХ-ын дарга осол их гардаг замуудад ажиллаж, аюулгүй байдлыг хангах үүрэг өглөө 1 цаг 8 мин "Мөсөнд авиралт"-ын УАШТ-ийн шилдгүүд тодорлоо 1 цаг 9 мин 2026 оны битүүний ажлын өдрийг шилжүүлэх санал асуулга явуулж байна 1 цаг 9 мин Хятадын хүн ам дөрөв дэх жилдээ дараалан буурчээ 3 цаг 0 мин Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут Катар улсад болж буй олон улсын үзэсгэлэнд оролцож байна 3 цаг 2 мин Ургамал, газар тариалангийн хүрээлэн үр тарианы 100 гаруй шинэ сорт гаргажээ 3 цаг 3 мин Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут "Dimdex-2026" үзэсгэлэнд оролцож байна 3 цаг 7 мин Хуурамч зарын дагуу урьдчилгаа төлбөр шилжүүлэхгүй байхыг анхаарна уу 3 цаг 9 мин Дэлхийд металлын үнэ өсөх нь Монголд яаж нөлөөлөх вэ? 3 цаг 51 мин "Алтан цом"-ын барилдааныг "М-Си-Эс Энержи" баг тэргүүлж байна 5 цаг 2 мин Монголын баг хятад пүүл бильярдын дэлхийн цомын аварга боллоо 5 цаг 3 мин Японы Ерөнхий сайд парламентыг тарааж, ээлжит бус сонгууль зарлав 5 цаг 5 мин Өндөр гэгээн Занабазарын бүтээлийн үзэсгэлэнг Италид нээлээ 5 цаг 6 мин Өнөөдөр болох онцлох үйл явдлуудын тойм 5 цаг 8 мин Монгол Улс хиймэл оюунд суурилсан боловсролын системд шилжиж буйг олон улсын түвшинд сайшаав 5 цаг 9 мин Болгарын Ерөнхийлөгч Румен Радев огцрохоор боллоо 5 цаг 11 мин Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм хүйтэн 5 цаг 14 мин
iИх уншсан
Оноо цуглуулах гэж яваад осгоод "мажийвал" яанам бэ Оюутолгойн хэлэлцээн дээр С.Баярцогтыг томилчих Зэрлэг капитализм ШХАБ, ЕАЭС руу тэмүүлэх Ираны явцуу зорилго Ерөнхий шууд сайдаас асууя. Хотын даргыг хэзээ чөлөөлөх вэ? Их Д.Нацагдоржоо төгрөг дээр залъя! Орос улсад Халимаг монгол сэхээтнийг баривчиллаа Цагдаа, дотоодын цэргийн алба хаагчдын нийгмийн баталгаанд а... Д.Трамп: Украинд энхийн хэлэлцээр байгуулахад Зеленский саад... АНУ-ын Элчин сайдын яамны төлөөлөл “Монгол сайхан бичигтэн”-... Нийслэл стартап, инновацлаг төслүүдийг бодлогоор дэмжинэ Саран дээр цөмийн реактор барина Дээрэлхэлт үйлдсэн сурагчийн хувийн хэрэгт тэмдэглэл хөтөлнө... “Ерөнхий сайдаас асууя” шууд ярилцлага маргааш 17:00–20:00 ц... Венесуэлийн сөрөг хүчний удирдагч Д.Трамптай уулзаж, Нобелий... “Чингис хаан” нисэх буудлыг түшиглэсэн олон улсын транзит зо... Бага боловсролын шинэчилсэн хөтөлбөрийг баталлаа АНУ-ын Төрийн департмент 75 улсын иргэдэд цагаачлалын виз ол... Хацү башёд өрсөлдөж буй Монгол сүмочдын давааны байдал БНСУ-ын Ерөнхийлөгч асан Юн Сүг Ёльд таван жилийн хорих ял о...
Top