x

Малчдыг социализмаас нь салгаач ээ!

-Малчдыг 100% биеийг нь даалга!-

Гарчгаа тун эвгүй сонголоо. Тэгэхээс ч өөр арга алга. Эх орон маань олигтой хөгжиж өгөхгүй байгаа шалтгааныг маш томоор илэрхийлж гарчгаа сонголоо. Малчид гэлтгүй нийт иргэдээ шинэ нийгэмд нь үтэр түргэн дасгамаар байна.

Гучин хэдэн жил төр нь бүх зовлонг нь хуваалцах гэж алингаа алдаад өнөөдөр ч яг бахь байдгаараа. Хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуй гэж алга болоод чилийсэн 33 жилийг үдчихжээ. Хөдөөд бүх мал, аж ахуй, газар тариалан, машин техник хувийн хэвшилд 100% шилжээд 33 жилийг үдчихсэн атал Төр нь малчдынхаа өмнө сөхөрч унан царай алдаад л. Одоо тэднийг зөнд нь орхих (хаях) хэрэгтэй. Тэгсний оронд малчдыг төр халамжлахгүйгээр, ОБЕГ өвс тэжээлийг нь зөөж өгөхгүйгээр нэг өвлийг туулуулаад үзэх хэрэгтэй. Тэд арьс мах, тархи толгой, мал сүргээрээ мэдэрч дараа дараагийн өвлүүддээ бэлтгэх болно. Зун амарлингуй суухаа болино.

Оршил бичье. Улиг боллоо. “Анхаар! Цаг агаарын аюулт үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна” гэж ирээд л сүртэй зарлана. “Малчид, иргэд, тээвэрчдийн анхааралд, өнөөдөр нутгийн хойд хэсгээр цас орж, цасан шуурга шуурч, зам даваанд халтиргаа гулгаа үүсэж, үзэгдэх орчин хязгаарлагдахыг ОБЕГ-аас онцгойлон анхааруулж байна”, “Өнөө өглөөний цаг уурын станцаас цасны зузааны мэдээгээр баруун аймгуудын нутгийн хойд хэсэг, төв болон зүүн аймгуудын ихэнх нутаг, говийн аймгуудын нутгийн зарим газраар 0.0-37.0 см зузаан цасан бүрхүүл тогтсон байна”, “Өнөөдөр, Сүхбаатар, Дорнод, Хэнтий, Дорноговь аймгийн нутгаар цас орж, цасан шуурга шуурсны улмаас малдаа яваад цасанд төөрсөн нийт 56 удаагийн дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ”, “Сүхбаатар аймагт 25 дуудлагаар 37 хүн, Дорнод аймагт 8 дуудлагаар 10 хүн, Хэнтий аймагт хоёр дуудлагаар хоёр хүн, Дорноговь аймагт 21 дуудлагаар 32 хүн буюу нийт 81 хүн төөрсөн, сураггүй болсон дуудлагын дагуу дээрх аймгуудын Онцгой байдлын газрын алба хаагчид, нутгийн захиргааны байгууллагын ажилтнууд хамтран ажиллаж байна”, “Дуудлага мэдээллийн дагуу 20:00 цагийн байдлаар 35 хүнийг эсэн мэнд олж, 46 хүнийг эрэн хайх ажиллагаа үргэлжилж байна гэж ОБЕГ-аас мэдээллээ”, “Цасан шуурганы улмаас хоттой мал цасанд дарагджээ” гэх мэт, лав гучин хэдэн жил чихэнд хэт дастал, улиг болтол ярьжээ.

ОБЕГ нь малчдыг цаснаас хамгаалах ариун үүрэгтэй. Тийм үү? Өвөл цас их ордог хүйтэрдэг гэдгийг мэддэггүй малчин байна гэж үү, хөдөөгүүр? Ертөнцтэйгөө танилцаач, эрх чөлөөт ардууд аа. Ертөнцөд малчдыг цаснаас хамгаалах үүрэгтэй тийм албан байгууллага хэд байдаг вэ? Мал аж ахуй хэт хөгжсөн, жишээ нь хатуу ширүүн уур амьсгалтай Канад, Скандинав, Грийнландад тийм “ОБЕГ” нь гялалзтал ажиллаж байна уу гэсэн туршлагыг явж судална уу.

Мал, бэлчээрээ хувьдаа авчихсан, эсвэл эзэмшиж эрхшээж байгаа малчдад ОБЕГ нь өмнөөс нь далдганаж гүйж очдогоо нэг өвөл тас зогсоогоод, нэг үгээр наад малчдаа социализмаас нь бүрмөсөн салгаач, сэтгэхүйг нь чөлөөлөөч хэмээн би уриалан дуудаж байгаа царай нь энэ шүү. Улаанбаатарт зун намрын хэдэн сарын турш хааш нь ч хийх аргагүй асар их (бүр асар их) өвс овоорч халиурч байна аа, хаяж байна, шатааж байна, нийслэл орчмын аймаг сумдын малчид ирээд хамаад аваач ээ (үнэгүй!), нийслэлийн ЗДТГ өвсөө хурааж нөөцлөөд малчдад өвөл нь зараач ээ хэмээн би уриалан дуудаж facebоok-тээ зурагтай пост оруулж байсан даа. Малчдыг уриалсан хэрэг шүү дээ. Яг одоо голд чинь оров уу хэмээн зуданд нэрвэгдсэн малчдаасаа ам асууя.

Цасанд шуурганд төөрнө үү, байна уу, тэр малчны менежмент. Хамар хатгах өвс малд нь байна уу, үгүй юү, бас л малчны менежмент. Төр ямар ч дарамтгүйгээр малыг нь хувьчлаад өгчихлөө, түүнийгээ яаж адуулах, хариулах, маллах, эсэн мэнд бойжуулах нь малчны менежмент юм биш үү? “Төл түмний үйлс” гэсэн социалист уриа үгүй болоод гучин хэдэн жил өнгөрчихсөн, гэтэл түүн рүүгээ буцаах гээд л мачийгаад, түүнийгээ урлаг уран сайхантайгаа хольчихсон, дуу хуур, шүлэг найрагтаа шингээчихсэн, яг өвөл тулаад ирэхээр тэр сэтгэхүй нь дээр доргүй сэргэчихдэг.

Төр хамаг зовлонг нь үүрэх гэж хичээх тусам цаадуул (малчид) нь эрхэлж дуусаж байна. Эрхээрээ хатах хэрээрээ олхиогүйтэж дуусаж байна. Ардчиллыг, тэгэх тусмаа эдийн засгийн ба өмчийн (мал сүрэг) эрх чөлөөг чинь гарт чинь атгуулчихлаа, малчид аа, гэтэл юун хатуу ширүүн хувь заяанд нэрвэгдэх болоод явчхав аа, байгалийн хүчний өмнө юун их хоосорсон өчүүхэн амьтад болж хувирах гээд царай алдаад эхлэв ээ хэмээн би бичсээр байх болно.

2017 онд ид өвлийн үеэр УИХ-аас баталсан “Мал, амьтны эрүүл мэндийн тухай” хууль гэж байна. Малчид мэдэх байлгүй. “Малчин, амьтан маллагч нь мал, амьтныг өдөр тутам ажиглах, өвчилсөн гэмтсэн үед анхны тусламж үзүүлж, сонгосон мал эмнэлгийн үйлчилгээний нэгжид мэдэгдэх”, “Малаа вакцинжуулалт, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнд малаа сайн дураараа, идэвхтэй хамруулах”, “Аль болох өөрийн орон нутагт отор, нүүдэл хийх” гэх мэт олон чухал заалт бий дээ. “Малчны хариуцлагын тухай хууль” үгүйлэгдээд байх шиг надад санагддаг. Эсвэл байгааг нь би мэдэхгүй байж болно.

Хэрэв тийм хууль байхгүй, байлгахыг зорьж байгаа бол малчдад хатуу үүрэг хариуцлага тохмоор санагддаг юм. Зун намрын урин цагт ихэнхдээ хэвтэж, тэнэж, найрлаж, айл хэсэж, эсвэл ажилгүй уйдаж цөхөж суухаар зуны төдөн сард малчин бүр малдаа өвс тэжээл бэлтгэхийг хатуу үүрэг болгоно, малдаа өвс тэжээл бэлтгээгүйг нь торгоно, өмчийг нь хураана гэдэг ч юм уу, эсвэл өвөл болохыг мэдсээр байж зуд цасанд бэлтгээгүй бол тэгж торгоно, шийтгэнэ, зун намрын урин дулаан цагт найр наадмыг хэтрүүлэх, зүгээр суух, айл хэсэж хов ярихыг хориглоно, малын арьс шир, ноосоо хаясан, булсан, шатаасан, үнэгүйтүүлсэн бол тэгж шийтгэнэ, арчаагүйгээсээ (залхуугаасаа) болж малаа зуданд үхүүлж хотоо хоосруулсан бол баян малчныд хүчээр зарцлуулж малжуулна, нийслэл рүү шилжин суурьшуулахгүй, нийслэлд ирээд олон жил олхиогүй амьдарч, нийслэлийг муухай харагдуулж байгаа малчдыг албадан нутаг буцаах буюу баян малчныд хүчээр зарцлуулж малжуулна, албадан фермерийн аж ахуйд өгнө гэх мэт хариуцлага тооцуулах шалтаг (жагсаавал маш ихийг бичиж болно) мундахгүй их байна.

Эдүгээ мал сүргийн тоо толгой хэдэн арван сая хүрснийг яг нарийн мэдэхгүй ч лав 80 сая хавьцаа гээд таачихъя. Монголын нийт хүн ам 3.5 сая, тэгвэл 80 ч бай, 70 ч бай, 60 ч бай, ихэднэ гэхээс багадахгүй. Энэ их малыг хадгалж харж баясаж суух нь XXI зууны даяаршил, цахим хөгжлийн эрин үед даанч бүтэхгүй болж байна.

Үүнтэй холбоотой сэтгэл сэргэмээр байж мэдэх Хятадын хүнсний дэлгүүрийн махны үнийн зургийг дор харуулъя. Хагас кг мах 80-100 юань, зарим нь 150 юаниар зарагдан буй өнгөт зурагнууд.

 

 

 

Малчид минь олхиогүйтэж, ОБЕГ-ын ам харж суух биш, зүгээр л энэ зургаас урам зориг аваад наад их махаа экспорт болгочих.

Дүгнэе. Иймд энэ их малыг уран сайхандаж дуу шүлгэндээ мөнхлөн уярч харж сууж, зуданд үхүүлж суухаар эртхэн нядалж ядаж өмнөд хөршийн хүнсний зэх зээлд яаралтай, бүр жилийн дөрвөн улирлын турш гаргамаар байна. Социализмаасаа салж зах зээлийн сонгодог харилцаандаа үтэр түргэн шилжихсэн!

Олхунуд Д.Баярхүү

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (6)

  • Зочин (172.69.252.152)
    Цаг агаарын мэдээг сэрэмжлүүлэн зарлах нь зайлшгүй хэрэгтэй шүү. Аль талаараа...малчид тариаланчид...орон нутагруу аялагчидад. Өвс тэжээлийг үнэгүй өгдөгүй, тараадагүй юм байнаа ...энд бичицгэнж байгаагаар хөөрхий. Харин тэр хэт эрхлүүлж байгаа гол юм нь ямааны тоогоор мөнгө өгөх(нөгөөдүүл нь ургамалыг үндсээр нь идэж устгадаг гэжуугаа) бас нийгмийг даатгалыш улсаас даана ч ..гэх шиг. Мигий мэдэж байгаа зэвүүн вм энэ байна. Мэдэхгүй зөндөөн юм байгаа байх. Малчид махаа үнэгүй тараадагүйшд. Сүү уагаан идээгээ үнэгүй өшдөгүы шд. Тэр хуруу хумсаа хөдөлгөж олсоноороо НДаатгалаа төлөөч. Сүүлийн үеийн малчид хотод амьдардаг ах дүүгийнхэнрээ ирэхээрээ ...бүр хөл мах ч гүй ирдэг нарийг...хорголоо тоолсон болсон. Бас болоогүй ээ....жаахан аарц гялгарт хийгээд ичихгүй сарвайна. Өөр юм авчирахгүй шд. Хүн хүн янз бүр л бөйх. Миний сонссоноор адил юм билээ. Тэгээд хэд хоног хотыхныг ийш тийш унаж гайтна хэдэг өдөр хооллоно тэд нарыг. Хөлс хир нь үнэртээд ...нээх их ноолуур зарсан өвөрөа түнтийлгэсэн бүдүүлэгдүү хүмүүс шдээ. Сүүлийг жилүүдэд ноолуураа тэрүүхэнээрээ харин борлуулдаг болж. Ичихгүй ничихгүй юм бододгүй улсужд даа. Хотод гараалявбал мөнгө зарж байдагийг мэдэхгүй. Нэг кг боов, боорцог , сүз хэдээр авдашийг мэджаагахч юмуу....мэдсэнч юм бодохгүй. Тэд ирсэн биш гай л болно. Өрхийг сарыг зарлага боов боорцог, мах шөл, сүү! авсаар урсаж өгнө. Өдөртөө дор нь 2кг боорцог, боов идчинэ. Хөлсөө гоожуулаад хэдэн данх цай нэхэж ууна. Сүү нь өдөртөө 2ыг авахаас наашгүй. Одоо хөдөөнийхнийг гэртээ буулгах аймаар дургүй би. Хотынхон нарийн....гэж ярьдаг дуулдана. Тэр их мөнгөтэй улсууд одоо соёлжих, юмыг наана цаана бодох болсон бөйлтай. Буудлууд зөндөө байгаа. Тэрэнд буугаад ...нийтийн унаагаар явдаг сануу..такси баринуу... юм бодох цаг нь болсоон. Ах дүүгийдээ айлчилж зочилолгүй яахав. Дайлуулаад гараххэрэгтэй. Айл хүндрүүлдэгээ больчих наызуудаа. ҮНЭН ҮГ ГАШУУН Ч БОД БОД БОДООРОЙ.
    2023 оны 11 сарын 29 | Хариулах
  • Өоллалоб (172.69.252.157)
    Хэзээ нээх өвс зөөж өгдөг байсын ганц зөөж өгснииг нь хараачгшй юм бн ядаж ганц зөөж өгчөөд олон юм хуцаач
    2023 оны 11 сарын 29 | Хариулах
  • Хөдөөний хүн (172.69.45.143)
    Хотыхонг 100% бие даалга үер ус гал түймэрт онцгой байдлыхан, цэрэг цуухыг бүү дайчил өөрсдөө дааг. Малчид онцгой бадлыханы авч ирсэн өвс тэуээлийг үнгүй авдаггүй байгаа шүү далимдуулаад мөнгө хийдэгийгээ тусламж гэж нэрлчихдэг ш дээ ичээч
    2023 оны 11 сарын 28 | Хариулах
    • Яаг үнэ шүү
      2023 оны 11 сарын 28
    • Mal bhgvi bl yaj vheh bl ideh yum n dan nohoi gahainii mah ...
      2023 оны 11 сарын 28
    • Готын өвгөн
      Малчдад учир их бнаа зунжин намаржин найр наадам хийгээд морьдоо ачаад сум хэсцгээх юмаа 8н сараас эхлээд хадлан өвсөө аваачжээ Хэнтий дорнодын буриад сумууд. Том том нуруу өвс авахии халх сумууд нь зуд болоод балрах юм үүн дээр жоохон өөр бнаа арай л арчаагүй ю үү
      2023 оны 11 сарын 28
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Өнөөдрөөс эхлэн ломбардын дээд хүү 4.5 хувь боллоо 6 цаг 54 мин "Парис 2024" олимпын тамирчдын тосгон нээлтээ хийлээ 6 цаг 56 мин Хамгийн хүйтэн гуравдугаар сар 1985 онд тохиожээ 7 цаг 59 мин Д.Монголхүү: Хуулийнхан “Та нар ялагдсан намын гишүүд шүү дээ” гэж хэлээд Ч.Отгочулуу, Н.Мөнхбат нарыг буруутгасан байна. Энэ бол маш ноцтой зүйл  8 цаг 21 мин Уурын зуух дэлбэрч, нэг иргэн нас баржээ 8 цаг 56 мин Гуравдугаар сард ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас хүйтэн байх төлөвтэй байна 9 цаг 8 мин Оюутан цэргийн бүртгэл эхэллээ 9 цаг 22 мин Г.Занданшатар: Алтайн соёл гэх ойлголт хэвшсэнээр хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээж байна 9 цаг 42 мин Отроор яваа жирэмсэн эхэд хэрхэн анхаарал халамж тавих вэ? 10 цаг 0 мин Дан ганц ардчилсан сонгуулиар цэнгэлийн манлайд хүрдэггүй юм байна 10 цаг 21 мин Өнөөдөр ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна 10 цаг 36 мин Ноос, ноолуурын холбоо, Оёдлын нэгдсэн холбоо малчдад хандив өгөв 23 цаг 5 мин 1998.10.03-ны өдрийн Засгийн газрын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэлийг нууцаас гаргав Өчигдөр 18 цаг 47 мин Төрийн болон орон нутгийн өмчийн 35 музей иргэдэд үнэгүй үйлчилнэ Өчигдөр 18 цаг 29 мин Цахилгааны хомсдлыг экспортоор нөхөх боломжтой ч дулаан доголдоход нөхөх эх үүсвэр хязгаартай Өчигдөр 18 цаг 23 мин Улс төрийн намуудын сонгуулийн зардлын дээд хязгаарыг 6.4 тэрбумаар тогтоов Өчигдөр 17 цаг 40 мин Эрх баригчдын хагаралтай бодлого ураны төслийг гацаалаа Өчигдөр 17 цаг 13 мин Толгойтоос Амгалан хүртэл метрогоор явах тасалбарын үнэ 1,000 төгрөг Өчигдөр 16 цаг 01 мин УОК: Биржээр арилжаалсан махны 92.8 хувийг экспортод гаргана Өчигдөр 14 цаг 58 мин Баруун цэг Өчигдөр 11 цаг 00 мин
iИх уншсан
Энэ хаврын зуд, иргэн Баярмаа, Цэрэнпунцаг гарьд гурав... Хотын даргаар эрүүгийн цагдаа хийлгэе гэсэн ч боловсрол нь х... Ч.Отгочулуу хүн гүтгэхгүй гэж шазуур зуусныхаа төлөө шоронд ... Барон жанжин Нийслэл хүрээг чөлөөлсөн нь Ц.Доржготов: Хүний амьдрал бол нүгэлгүй орлогоор гэдсээ тэжэ... Эрх баригчдын хагаралтай бодлого ураны төслийг гацаалаа Киевийн төлөөх тулаан Ж.Бат-Эрдэнэ: УИХ дээрээ зөв бодлого гаргаад явсан бол өнөөд... С.Отгонгэрэл: Хуулийн шинэчлэлийг тунгалаг болгох хөтөлбөр д... Дорноговь аймагт 12 настай охиныг хулгайлж, амь насыг нь хох... “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийн бүртгэл ирэх сарын 1-нд эхэлнэ ЦЕГ: Мансуурсан этгээд найз охиноо хөнөөж, нохойд өгсөн гэх ... Гуравдугаар сард монгол орны нийт цаг агаар ямар байх вэ? Ц.Төрхүү: ”S’Outlet” дэлгүүрийн таван давхар барилгыг дотроо... Л.Энхболд: Орон нутгийн Тавантолгойд дахин луйвар гарахыг үг... Банкны аппликэйшнийг ашиглан иргэний хадгаламжийг татаж авса... Толгойтоос Амгалан хүртэл метрогоор явах тасалбарын үнэ 1,00... Гуравдугаар сарын цаг агаарын ерөнхий төлөв Гурав ба түүнээс дээш жил техникийн үзлэгт хамрагдаагүй тээв... Д.Ухаанзаяа: Одоогийн цаг үе, оршин буй амьдрал, энэ замбуул...
Top