Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Монгол, ОХУ, ОХУ-ын Буриадын хоккейчид Эрдэнэтийн мөсөн талбай, “Байгал” нуур дээр аваргаа шалгаруулна

"Амины" үнэтэй сайд гэж байдаг уу, Ерөнхий сайд аа?

УИХ-ын дарга Н.Учрал ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийнэ

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Нүүрсний тээврийн эрин үе дууссаныг тээвэрчид хамгийн түрүүнд ойлгосон

iШинэ мэдээ

Хорт хавдрын генийн оношилгоог хөгжүүлэх хамтарсан төсөл хэрэгжүүлнэ 9 цаг 56 мин Б.Нарантуяа снукер билльярдын Азийн хошой аварга боллоо 9 цаг 58 мин Хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалт технологийн компаниудын хувьцааг унагав 10 цаг 3 мин Мэргэжлийн боловсролын салбарт "Ур чадварын шилжилт" төсөл хэрэгжиж эхэллээ 10 цаг 5 мин Гэрч, хохирогчийг хамгаалах хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцэв 10 цаг 11 мин УИХ-ын ажлын хэсэг Тамхины хяналтын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж байна 10 цаг 12 мин Ерөнхий сайд дэлхийн шилдэг баритон Э.Амартүвшинд нэрэмжит шагналаа гардууллаа 10 цаг 13 мин Ерөнхий сайд Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагын удирдах ажилтнуудад үүрэг өглөө 11 цаг 27 мин Монгол, ОХУ, ОХУ-ын Буриадын хоккейчид Эрдэнэтийн мөсөн талбай, “Байгал” нуур дээр аваргаа шалгаруулна 11 цаг 28 мин Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн даргын орлогчтой уулзлаа 11 цаг 38 мин Эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах, ногоон шилжилтийн асуудлыг хэлэлцлээ 11 цаг 48 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 27 хэм хүйтэн 11 цаг 51 мин Нярайн өвчлөл, эндэгдлийг бууруулах чиглэлээр шинэ технологи нэвтрүүлж байна 13 цаг 12 мин Ерөнхий сайд Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагынханд үүрэг, чиглэл өглөө 13 цаг 20 мин НИТХ-ын хороод нийтийн тээврийн газрын үйл ажиллагаатай танилцлаа 13 цаг 21 мин Сэлбэ голын загасыг хорогдох эрсдэлээс сэргийлж, Туул голд шилжүүллээ 13 цаг 22 мин АНУ, Орос цэргийн өндөр түвшний яриа хэлэлцээгээ сэргээхээр тохиролцов 15 цаг 58 мин Өсвөрийн таван сумоч “Хакүхо кап” тэмцээнд оролцоно 16 цаг 1 мин Өсвөр үеийн жирэмслэлт, үр хөндөлтийн асуудлаар салбар дундын хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа 16 цаг 2 мин УИХ-ын дарга Н.Учрал ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийнэ 16 цаг 15 мин

iИх уншсан

Үнээ өсгөж өрөө дарах нь Б.Чойжилсүрэн сайдын чадах ганц зүй... Ираны халуун өдрүүд АН цэгцэрч, МАН задрах замдаа орлоо... Биднийг бүрэн хянах уу? Ногоон онооны цаадах эрсдэл Анхны чөтгөрийн дууль Г.Занданшатар Н.Учрал хоёр тэрсэлдэж эхлэв үү Хиагтын гэрээ, геополитикийн сонирхлуудын солбицол Ц.Даваасүрэн тойргоо төдийгүй улсаа хорлолоо Нүүрсний тээврийн эрин үе дууссаныг тээвэрчид хамгийн түрүүн... Х.Баасанжаргал: Засаг огцруулах санал гаргасан хүмүүсийг “тө... Дулааны тавдугаар цахилгаан станцын ажил энэ сарын 15-наас э... Бэлчээрт мал нядалж хулгайлдаг бүлэг этгээдүүдийг баривчилжэ... Монгол Улс цөлжилттэй тэмцэх НҮБ-ын бага хурлыг зохион байгу... Монгол ба түрэг хэлний холбоо Монгол Улс гангийн үйлдвэр барихаар олон улсын тендер зарлан... АТГ долоо хоногт 105 гомдол шалгаж, 15-д нь хэрэг нээжээ Гэр хорооллын 800 өрхийг сэргээгдэх эрчим хүчээр хангана Богдхан ууланд хууль зөрчсөн аж ахуйн нэгжүүдийн газар ашигл... Альпийн нуруунд 20 жилийн дараа Өвлийн олимп зохион байгуула... Хятадаас Юрийн галавын үеийн хоёр нутагтан амьтны чулуужсан ...