Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Кушнер, Нетаньяху нар хоёр ажлын хэсэг байгуулахаар тохиролцжээ

С.Зоригийн хөшөөг хулгайлсан уу, хулгайд алдсан уу?

Монголын волейболын эрэгтэй шигшээ багийг 200 сая төгрөгөөр урамшууллаа

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Инфляц: Ус, ундаа ба Монголбанк

iШинэ мэдээ

Дундговьчууд СОР17 хуралд "Цөлийн хөгжил" санаачилгыг танилцуулна Өчигдөр 11 цаг 59 мин “Back to school” кредит картын урамшуулал эхэллээ Өчигдөр 11 цаг 48 мин Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 1 сая төгрөг болгоно Өчигдөр 11 цаг 40 мин Ургацын урьдчилсан баланс тодорхойлох ажил үргэлжилж байна Өчигдөр 11 цаг 31 мин "Хүн аалз: Шинэ өдөр" киноны орлого 2 тэрбумаас давжээ Өчигдөр 11 цаг 04 мин Газын зурваст амиа алдсан хүмүүсийн тоо 73 399 болж нэмэгджээ Өчигдөр 10 цаг 45 мин ДАШТ-ий шилдэг тоглогч Родри “Барса”-д ирлээ Өчигдөр 10 цаг 36 мин Хүн дүрст роботуудын дэлхийн II спортын наадам болно Өчигдөр 10 цаг 29 мин А.Соболенко, Н.Жокович нар хослон тоглоно Өчигдөр 10 цаг 18 мин Оны эхний найман сард 10 орны 17 мянган аялагч Баянзагийг ирж үзжээ Өчигдөр 10 цаг 15 мин Хиймэл оюунд суурилсан "Ногоон дата төв"-ийн төслийг танилцуулна Өчигдөр 10 цаг 08 мин Кушнер, Нетаньяху нар хоёр ажлын хэсэг байгуулахаар тохиролцжээ Өчигдөр 10 цаг 03 мин Европын Иргэний хамгаалалтын механизм идэвхжиж байна Өчигдөр 09 цаг 25 мин Байгаль орчны чиглэлээр хэрэгжүүлж буй хөтөлбөрүүдээ COP17-ын үзэсгэлэнгийн талбайд танилцуулав Өчигдөр 08 цаг 57 мин Өнөөдөр нутгийн хойд хэсгээр бороо орж, бага зэрэг сэрүүснэ Өчигдөр 08 цаг 48 мин Ж.Золжаргал: Монгол Улс татварын асуудал дээр буулт хийсэн учраас Петрочайна одоо олборлолтоо нэмэгдүүлэх ёстой Уржигдар 20 цаг 10 мин COP17-гийн Ногоон бүсийг маргааш албан ёсоор нээнэ Уржигдар 19 цаг 03 мин COP17: Цэнхэр бүсэд эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний гурван цэг ажиллаж байна Уржигдар 18 цаг 14 мин Голомт банк Монголын волейболын эрэгтэй шигшээ багийг 200 сая төгрөгөөр урамшууллаа Уржигдар 17 цаг 22 мин Өмнөд Солонгостой хамтарсан цэргийн сургуулилтын хүрээг хумихыг Д.Трамп үүрэгджээ Уржигдар 10 цаг 50 мин

iИх уншсан

Монгол банк мөнгө хэвлээгүй, гэхдээ Монгол Улс мөнгөтэй байн... Генерал Карстен Бройер: Орос Европын эсрэг дайны шинжтэй ажи... П.Наранбаяр: Элдэв төрлийн хурал цуглааныг болиулах, бүх зох... Ж.Золжаргал: Монгол Улс татварын асуудал дээр буулт хийсэн у... Пуужинг агаарт бус, газарт байгаа байгууламжтай нь хамт устг... Инфляц: Ус, ундаа ба Монголбанк Д.Уламбаяр: Геополитикийн эрсдэлтэй нөхцөл байдал түр зуурын... СОР17: Цөлжилттэй тэмцэхээр НҮБ-ын конвенцод нэгдсэн улс орн... Кимүра Аяако: Монголын хүрээ цамын талаарх судалгаагаа өргөж... АНУ-ын төсвийн алдагдал түүхэн дээд хэмжээнд хүрчээ "Хайрын хүч" Дуучин Болд SocialPay Park COP17 хурлын үеэр дараах чиглэлд нийтийн тээвэр үнэ төлбөргү... Японы төрийн далбааг гутаан доромжлохыг хориглосон хууль хэр... Японд үер, хөрсний нуралтын улмаас найман хүн амь насаа алдж... Энхтайваны гүүр, Нарны авто замыг холбосон туслах замд хучил... Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 1 сая төгрөг болгоно Трипл-даблын дээд амжилтын эзэн Р.Уэстбрук зодог тайлжээ Гадаад худалдааны бараа эргэлт 19.4 тэрбум ам.долларт хүрчээ... Энэ хичээлийн жилээс сургуулиуд фэйсбүүк болон бусад цахим п... Н.Учрал агаараар амь зууж эхлэв, зөв...