Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Баянхонгор аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг цахим шийдэл нэвтрүүлж, ЭМЯ-наас талархал хүлээлээ

УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татсанаар улс төрийн намд хариуцлага бий болно

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Ялсан нь түүхээ зохиодог

iШинэ мэдээ

Улсын хэмжээнд 25 удаагийн ой, хээрийн түймэр бүртгэгдлээ 5 цаг 28 мин Нийслэлд 5016 тонн нөөцийн мах худалдаалж байгаа бөгөөд цаашид үнэ өсөхийг үгүйсгэхгүй 5 цаг 29 мин Эмээлт эко аж үйлдвэрийн паркийн барилга угсралтын ажил энэ сард эхэлнэ 5 цаг 29 мин Хэнтий аймагт хууль бусаар ашигт малтмал олборлож байсныг таслан зогсоолоо 5 цаг 29 мин УИХ-ын дарга С.Бямбацогт парламентад суудалтай таван намын удирдлагуудтай уулзлаа 5 цаг 30 мин Азийн аварга: Х.Билгүүнсайхан финалд шалгарч, М.Намуун хүрэл медаль хүртлээ 5 цаг 31 мин Баянхонгор аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг цахим шийдэл нэвтрүүлж, ЭМЯ-наас талархал хүлээлээ 5 цаг 31 мин Төв-Евразийн тээврийн зурвас нь ОХУ, Монгол, Хятадын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлнэ 5 цаг 32 мин Баян-Өлгий аймагт эвлэрүүлэн зуучлалаар шийдвэрлэсэн маргаан 41.4 хувиар өсжээ 5 цаг 32 мин Өмнөд Солонгосын тагнуул: Ким Жөн Уны залгамжлагчаар охин Ким Жү Э нь тодорчээ 5 цаг 33 мин "Даам 2026" тэмцээн төв талбайд эхэллээ 7 цаг 55 мин Швейцараас Монголын түүх, соёлын ховор хоёр бичвэрийг буцаан авчирна 7 цаг 56 мин 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан төлөв 7 цаг 57 мин МАН-ын бүлэг шатахууны нөөц болон үнийн өсөлтөөс сэргийлэх асуудлыг хэлэлцлээ 7 цаг 58 мин Монгол Улсын гадаад валютын нөөц түүхэн дээд түвшинд хүрлээ 7 цаг 59 мин Өсвөрийн шатарчдын "ЭВЛЭЛ- 21" тэмцээнд Дорноговь аймаг тэргүүллээ 8 цаг 0 мин Татварын өрөөс болж хаагдсан 12,100 ААН-ийн дансыг нэг сарын хугацаатай нээлээ 8 цаг 1 мин Менингококкт халдварын 7 тохиолдол бүртгэгдэж, 3 хүн нас баржээ 8 цаг 2 мин ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат махны үнэ болон хаврын тариалалтын талаар мэдээллээ 10 цаг 15 мин С.Амарсайхан: Шүүхийн шийдвэргүйгээр аж ахуйн нэгжийн дансыг хаах нь хууль бус үйлдэл 10 цаг 16 мин

iИх уншсан

В.Ганзориг: Монгол Улс уул уурхайн орон мөн юм уу? Улаанбаатарын "улаан шугам" бол Туул гол Л.Гангэрэл: Дайнаас болж улс орнууд Төв банкны бодлогын хүүг... “Бодь”-д барьцаалагдсан Засгийн газар гэдэг нь бодитой болоо... ТУЛГА Ялсан нь түүхээ зохиодог Г.Батзориг: Хүнсний НӨАТ-ыг хөнгөлбөл амьжиргааны өртөгт эер... Та Голомт банканд хадгаламжтай бол “2 ӨРӨӨ БАЙР”-ны эзэн бол... Өмнөд Солонгос эдийн засгаа дэмжих 26.2 их наяд воны багц та... Сургуулийн орчны эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын тухай хуулийн т... Сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаад "Хүндэт профессор" цол олгожээ “Стратегийн ач холбогдолтой" сайд нар гэж байдаг юм шүү, Ерө... Ерөнхий сайд Н.Учрал Засгийн газраа хэрхэн бүрдүүлэх талаар ... Туул голын ай савыг цэвэрлэж, 176.5 тонн хог хаягдлыг хогийн... “Алтан цом”-ын өрсөлдөөн гурван өдрийн барилдаанаар үргэлжил... М.Энхбадрал: Эрх чөлөөтэй байя гэвэл парламентын бие даасан ... Хятадад усан доогуур 14 км урт туннель барьжээ Дөрөвдүгээр сарын 3-13-ныг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан тө... Нийслэлийн 5 дүүргийн 51 мянган өрхийг хийн халаалтад шилжүү... ОХУ долоодугаар сарын эцэс хүртэл бензин экспортлохоо зогсоо...