Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Оросын ард түмний сөрөн тэсвэрлэх чадвар

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал дарга нар л хамгаалагдана

Э.Бат-Үүл: Нийслэлийн бүх хариуцлагыг Н.Учралаас нэхэх ёстой

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Парламент өөрсдийнхөө тухай хуулийг хэлэлцэж эхэллээ

iШинэ мэдээ

Нью-Йоркчууд хөл бөмбөгийн ДАШТ-ий тасалбарыг 50 доллароор авах боломжтой боллоо Өчигдөр 20 цаг 22 мин Улаанбаатар марафоны үеэр зарим замыг хааж, скүтер унахыг хориглоно Өчигдөр 20 цаг 19 мин Ерөнхийлөгчийн ивээл дор “Монгол адуучин” үндэсний чуулган болж байна Өчигдөр 20 цаг 17 мин Эрчим хүчний бодлогын зөвлөл хуралдаж, шилжилтийн стратегийн төслийг хэлэлцлээ Өчигдөр 20 цаг 16 мин Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Их Британийн Элчин сайд Фиона Блайтад "Алтан гэрэгэ" гардууллаа Өчигдөр 20 цаг 15 мин Шинэ нисэх буудлыг нийслэлтэй төмөр замаар холбох төслийн судалгааг хэлэлцлээ Өчигдөр 20 цаг 13 мин Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Амарсайхан НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн суурин төлөөлөгчтэй уулзлаа Өчигдөр 20 цаг 13 мин "Улаанбаатар марафон 2026"-тай холбоотойгоор нийтийн тээврийн чиглэлд өөрчлөлт орно Өчигдөр 20 цаг 11 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 6 хэм дулаан Өчигдөр 16 цаг 03 мин Нэг өдрийн дотор 274 хүн Эверестийн оргилд гарч дээд амжилт тогтоолоо Өчигдөр 16 цаг 02 мин Генералууд Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд мод тарилаа Өчигдөр 15 цаг 58 мин Ерөнхийлөгчийн ивээл дор "Монгол адуучин" үндэсний чуулган анх удаа болж байна Өчигдөр 15 цаг 58 мин Улаанбаатар хотын зарим байршлын халуун усыг түр хязгаарлана Өчигдөр 15 цаг 57 мин Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болно Өчигдөр 15 цаг 56 мин Газрын тос боловсруулах үйлдвэр, Эрдэнэбүрэний УЦС барих төслийн санхүүжилтийг шийдвэрлэлээ Өчигдөр 15 цаг 14 мин Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ёстой юмсан Өчигдөр 13 цаг 04 мин Роналдугийн тоглодог "Аль-Наср" баг Саудын Арабын аваргаар шалгарлаа Өчигдөр 12 цаг 45 мин Дэлхийн чансааны оноо олгох “Улаанбаатар опен” тэмцээн болно Өчигдөр 12 цаг 44 мин Швейцарын шигшээ баг хоккейн ДАШТ-ий хасагдах шатанд шалгарлаа Өчигдөр 12 цаг 44 мин Биологийн олон янз байдлын олон улсын өдөр тохиож байна Өчигдөр 12 цаг 43 мин

iИх уншсан

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал улстөрчид, албан тушаалтну... Ард иргэдээ “ялаа” гэдэг нөхөд намын даргаа “бацаан аа” гэх ... Х.Баттулгын Д.Ганзориг явж, У.Хүрэлсүхийн Ч.Хосбаяр Ерөнхий ... Монгол улсын анхны маркуудыг марзан Шарав зурсан нь үнэн үү ... Манай төрийн татвар Манжийн үеийнхээс ч өндөр болжээ М.Тулгат: Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хоёр том нам тохирвол гүй... Монгол хэмээх нэрийн учир Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ... Э.Бат-Үүл: Нийслэлийн бүх хариуцлагыг улаанбаатарчууд Н.Учра... Парламент өөрсдийнхөө тухай хуулийг хэлэлцэж эхэллээ Улаанбаатар марафон 2026-ын үеэр зам хаах мэдээлэл Өрхийн сарын дундаж орлого 2.9 сая, зарлага 2.8 сая төгрөгт ... Их Британи Оросын газрын тосоор үйлдвэрлэсэн түлш импортлохы... Нөөцийн махны борлуулалтаас 1.3 тэрбум төгрөгийн авлага үүсж... П.Ганзориг: Өнгөрсөн 30 жилийн бодлогын алдаа нь дандаа үнэ ... В.Путин, Ши Жиньпин нар иж бүрэн түншлэлийг бэхжүүлэх тухай ... БНСУ, Япон улсууд эрчим хүчний салбарт хамтын ажиллагаагаа ө... Криштиану Роналду ДАШТ-д оролцох Португалын шигшээ багт багт... Нью-Йоркчууд хөл бөмбөгийн ДАШТ-ий тасалбарыг 50 доллароор а... Лондоны “Арсенал” клуб 22 жилийн дараа Английн аварга боллоо...