Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Пүрэв гарагт цахилгаан шугам тоноглолд хийгдэх засвар үйлчилгээний хуваарь

УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татсанаар улс төрийн намд хариуцлага бий болно

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

“Стратегийн ач холбогдолтой" сайд нар гэж байдаг юм шүү, Ерөнхий сайд аа!

iШинэ мэдээ

Өнөөдөр Аутизмыг таниулах дэлхийн өдөр 43 мин Япон, Франц улсууд ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээг бэхжүүлэхээр тохиролцлоо 44 мин Мах, махан бүтээгдэхүүний экспортыг дэмжих уулзалт боллоо 45 мин НӨАТ-ын баримтаа дөрөвдүгээр сарын 8-наас өмнө бүртгүүлэхийг санууллаа 47 мин Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол 20 нэмэгджээ 47 мин МАН-ын Удирдах зөвлөлөөс С.Бямбацогтыг УИХ-ын даргад нэр дэвшүүллээ 49 мин Та Голомт банканд хадгаламжтай бол “2 ӨРӨӨ БАЙР”-ны эзэн болох боломжтой 1 цаг 22 мин Ш.Энхийн-Од NCAA-гийн төгсөх ангийнхны "Бүх оддын тоглолт"-д оролцоно 2 цаг 32 мин Индонезод 7.4 магнитудын хүчтэй газар хөдөлж, цунамийн түгшүүр зарлалаа 2 цаг 34 мин Бусдыг заналхийлсэн хэргүүдийг шүүхээр шийдвэрлүүллээ 2 цаг 36 мин “Хасын Хүлэгүүд” баг Азийн Аваргуудын лигт өрсөлдөнө 2 цаг 37 мин Д.Трамп Ирантай хийж буй дайныг дуусгах болон НАТО-гоос гарах талаар мэдэгдлээ 2 цаг 38 мин Их, дээд сургуульд элсэх босго оноог тогтоолоо 2 цаг 40 мин Авто засварын газруудад байгаль орчны хяналт шалгалт хийж эхэллээ 2 цаг 40 мин “Стратегийн ач холбогдолтой" сайд нар гэж байдаг юм шүү, Ерөнхий сайд аа! 5 цаг 26 мин УИХ: Өнөөдөр чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар... 5 цаг 28 мин Пүрэв гарагт цахилгаан шугам тоноглолд хийгдэх засвар үйлчилгээний хуваарь 5 цаг 29 мин М.Энхбадрал: Эрх чөлөөтэй байя гэвэл парламентын бие даасан байдлыг хамгаалах ёстой 5 цаг 35 мин Улаанбаатарт өдөртөө 9 хэм дулаан 5 цаг 42 мин Аутизмыг таниулах сарын хүрээнд “Аутизм ба боловсрол” олон улсын конференц боллоо 19 цаг 9 мин

iИх уншсан

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв Робэрт Блай: Төмөр Жонсоны “адгууслаг” эцэг Ардын намын “Ард түмэндээ ирэх оролдлого” буюу авлига, хулга... В.Ганзориг: Монгол Улс уул уурхайн орон мөн юм уу? Оросууд Сибирь болон Хойд Монголыг түрэмгийлсэн нь Ерөнхий сайд Г.Занданшатарын чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-аар х... Үндэсний баялгийн сангийн асуудлаар зөвлөлдөх санал асуулга ... Х.Нямбаатарт авто худалдаа эрхлэгчдийн нэр хүндэд халдсаны т... Хилийн цэргийн 0131 дүгээр ангийн хугацаат цэрэг сураггүй ал... "Монгол ноолуур-2026" дуудлага худалдаанд үндэсний 13 компан... Дархан-Уул аймагт IELTS-ийн шалгалтын төв байгуулах санал та... Н.Учрал чуулганыг удирдвал АН-ын бүлэг Ерөнхий сайдыг чөлөөл... Чуулган: Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг үүрэгт ажлаас нь чөлөө... Ам.долларын дэвсгэрт дээр Д.Трампын гарын үсгийг байрлуулна АНУ болон Израилийн цохилтын улмаас энгийн иргэд амь үрэгдсэ... Д.Амарбаясгалан нар хавтаст хэрэгтэйгээ танилцаж эхэлжээ Н.Төмөрхүү агсны нэрэмжит төвийн бүсийн физикийн II олимпиад... Маргааш "Дэлхийн цаг" арга хэмжээ болж, нэг цагийн турш гэрл... Сүхбаатар дүүргийн эмэгтэйчүүдийг умайн хүзүүний хорт хавдры... Г.Батзориг: Хүнсний НӨАТ-ыг хөнгөлбөл амьжиргааны өртөгт эер...