Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

CNBC сувгийн тоймлосон 2026 онд болох гол үйл явдлууд

Мөсний зузаан 2025 оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас нимгэн байна

2026 оны цэргийн бүртгэл орон даяар эхэллээ

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Монгол төрөө алдсаны хор уршиг

iШинэ мэдээ

Хэрэглэгчийн сэргээгдэх эрчим хүчний үүсгүүртэй холбоотой журмыг шинэчилнэ 7 цаг 25 мин Шинэ оны анхны нар харах галт тэргээр гадаадын 400 гаруй жуулчин аялажээ 8 цаг 38 мин Цаан сүргийн тоо толгой 6.4 хувиар өсжээ 8 цаг 39 мин Цагаачидтай холбоотой Трампын шийдвэрийг хүчингүй болголоо 8 цаг 39 мин Туулын хурдны замын бүтээн байгуулалтын барилгын ажлыг гуравдугаар сард эхэлнэ 8 цаг 42 мин Засгийн газраас Эд нийцлийн лаборатори байгуулахад шаардлагатай санхүүжилтийг шийдвэрлэв 8 цаг 42 мин CNBC сувгийн тоймлосон 2026 онд болох гол үйл явдлууд 10 цаг 38 мин Винус Уильямс Австралийн нээлттэй тэмцээнд оролцох урилга авлаа 10 цаг 43 мин Улсын гавьяат малчин Н.Баясгалан 1146 тэмээ тоолуулжээ 10 цаг 44 мин Орхон аймагт өвдөгний үений дурангийн мэс заслыг амжилттай хийж байна 10 цаг 46 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 22 хэм хүйтэн 10 цаг 46 мин Шинэ жилийн амралтын өдрүүдэд 20 удаагийн дуудлага иржээ 12 цаг 28 мин Нэгдүгээр сард МҮБХ-ноос зохион байгуулах барилдааны хуваарь гарчээ 12 цаг 29 мин 2026 оны нэгдүгээр сарын 2-11-нийг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан төлөв 12 цаг 31 мин Цана, чаргаар гулгахдаа хүүхдийн аюулгүй байдалд анхаарахыг сэрэмжлүүлэв 12 цаг 32 мин Дүүжин замын төслийн ган татлага Монголд ирлээ 12 цаг 33 мин Ерөнхий сайд иргэдийг цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалав 12 цаг 35 мин Завхан аймагт 150 гаруй хүн шинэ оны эхний нарыг уулын оргилоос угтжээ 12 цаг 36 мин “Монголд тавтай морил” нэвтрүүлэг дэлхий даяар цацаж эхэллээ 12 цаг 38 мин Монгол төрөө алдсаны хор уршиг 14 цаг 12 мин

iИх уншсан

Оны “онцлох” нам Та урт наслах боломжтой болов Хувьчлалаас хөрөнгө босгоё, алдагдалтай компаниудаасаа салъя... Доктор Т.Зэвгээд Ардын багш цол хүртээв УИХ-ын дарга иргэдийг үнийн өсөлтөөс хамгаалах 16 багц арга ... Монголд анх удаа робот мэс засал хийлээ Дональд Трамп, Владимир Зеленский нарын энхийн хэлэлцээ үр д... Путиний өргөө рүү довтлохыг оролдсон гэх мэдэгдлийг В.Зеленс... Монголын уран бүтээлчид Бээжингийн биеннальд оролцож байна Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтн... Улсын гавьяат малчин Н.Баясгалан 1146 тэмээ тоолуулжээ Хил давж ирсэн хүрэн баавгайг барьж, тусгай хамгаалалттай га... Магнус Карлсен шатрын түргэн тоглолтын дэлхийн аварга боллоо... Улаанбаатарт шөнөдөө 26 хэм хүйтэн Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжийг нэмэгдүүлэхээр шийдв... Ё.Отгонбаяр: Дэлхийн I-II дайны завсар тусгаар тогтнолоо олж... Магнус Карлсен шатрын блиц тоглолтын дэлхийн аварга боллоо “Челси”-г худалдсанаас олсон орлогыг Украинд шилжүүлэхээс Аб... CNBC сувгийн тоймлосон 2026 онд болох гол үйл явдлууд Нэгдүгээр сард МҮБХ-ноос зохион байгуулах барилдааны хуваарь...