Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх, халдашгүй байдал хаана очиж үгүйсгэгдэх вэ?

Монголын ядуурлын парадокс: Иргэддээ ирдэггүй эдийн засгийн өсөлт

Чингис хааны төрсөн өдөр энэ жил хэзээ вэ, дараа жил хэдэнд вэ?

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Зургаан настын зовлон: Малчин-сурагч

iШинэ мэдээ

Уур амьсгалын өөрчлөлт, мал аж ахуйн сэдэвт олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно 13 мин Нийтийн тээвэрт буухдаа карт уншуулах шаардлагагүй боллоо 14 мин Өнөөдөр 1072 хувьцааны ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлнэ 14 мин Канад улс Ираны хөлбөмбөгийн холбооны удирдлагуудыг хилээр нэвтрүүлэхээс татгалзжээ 16 мин Солонго-1 хорооллоос Нисэхийн авто зам хүртэл 570 метр шинэ зам барина 19 мин Алтай хотхоноос Нарны хороолол хүртэлх авто замыг зургаадугаар сарын 30-нд ашиглалтад оруулна 22 мин Эмийн чанарын хяналтын Үндэсний лавлагаа лабораторийн төслийн явцтай танилцлаа 2 цаг 38 мин В.Путин, Д.Трамп нар утсаар ярьж, Украины асуудлаар хэлэлцжээ 2 цаг 39 мин "Брайтон" клуб эмэгтэйчүүдийн хөл бөмбөгт зориулсан Европ дахь анхны цэнгэлдэх хүрээлэнг барина 2 цаг 39 мин Хятадад Майн баярын өдрүүдээр 158 сая хүн галт тэргээр зорчино 2 цаг 39 мин Завхан аймагт ноолуурын үнэ 205 мянган төгрөгт хүрчээ 2 цаг 40 мин Ховд аймагт 40 оюутанд 80 сая төгрөгийн тэтгэлэг олголоо 2 цаг 41 мин Чернобылийн АЦС-ын бүрхүүлийг засварлахад АНУ 100 сая ам.доллар олгоно 2 цаг 42 мин 2026 оны I ээлжийн цэрэг татлага маргааш эхэлнэ 2 цаг 42 мин Мали дахь Туарег босогчид Оросын зэвсэгт хүчнийг гаргахыг шаардав 4 цаг 35 мин Монгол Улс 2026 онд АНУ-тай соёлын өмчийн гэрээ байгуулна 4 цаг 36 мин ГХЯ: Их хэмжээний санхүүжилт шилжүүлсэн гэх мэдээллийг няцааж мэдэгдэл гаргалаа 4 цаг 37 мин Их Британийн хаан Чарльз АНУ-д төрийн айлчлал хийж байна 4 цаг 37 мин Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцлээ 4 цаг 38 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал НҮБ-ын Суурин зохицуулагч болон удирдлагын багийг хүлээн авч уулзлаа 4 цаг 38 мин

iИх уншсан

АН-ын дарга О.Цогтгэрэлийн "мордохын хазгай" болсон хоёр том... 102 настай Г.Чогсомжав гуай: 1945 онд олзлогдсон япончуудыг ... Үнэмшинэ үү, байна уу, өөрөө мэд! Зургаан настын зовлон: Малчин-сурагч Ихэмсэг түшээдийн хэмжээ Я.Цэцэнзаяа: Үзэл бодлоо илэрхийлэх, шударгаар шүүлгэх эрхэд... Баянзүрх дүүргийн 48 дугаар сургуулийн фасадыг шинэчиллээ АНУ-ын "алтан карт"-ыг одоогоор ганцхан гадаадын иргэнд олго... Ч.Лодойсамбуу: Гишүүдэд ямар ч дарамт ирсэн Монголын парламе... Монгол-Казахстаны харилцаанд стратегийн шинэ үе эхэллээ УИХ-ын чуулганаар хэд хэдэн хуулийн төслийг хэлэлцэж, заримы... АНУ-ын Оклахома мужид хүчтэй хар салхи дэгдэж, их хэмжээний ... Улсын хэмжээнд төллөвөл зохих нийт малын 50 хувь нь төллөжээ... Ирэх 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ "Никкей" индекс түүхэндээ анх удаа 60,000 нэгжийн босгыг дав... Б.Жавхлан Төрийн байгуулалтын байнгын хороон дарга болсны ца... Эрдэнэт хотын 50 жилийн ойн баяр наадмыг долоодугаар сарын 2... Монгол бичгийн улсын XX олимпиад эхэллээ Гадаадын 2340 иргэн Монгол Улсын хууль зөрчсөнийг шалгажээ Ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүний экспортын 86 хувийг БНХАУ р...