Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Энэ амралтын өдрүүдэд болох хүчит бөхийн барилдаанууд

Ерөнхийлөгч, эсвэл Намын дарга эгүүлэн татаад байвал парламентын засаглалтай гэж хэлэх боломжгүй

Европын цомын тэмцээнүүдийн финалд өрсөлдөх багууд тодорлоо

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч

iШинэ мэдээ

Бүх нийтийн мод тарих өдөрт зориулсан суулгацын худалдаа эхэллээ 13 цаг 23 мин Төв, Хэнтий аймагт барьсан үлийн цагаан оготнын сорьцод хантавирус илэрч байжээ 13 цаг 25 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Сонгинохайрхан дүүргийн иргэдтэй уулзлаа 13 цаг 26 мин Таван шарын нүхэн гарцын барилгын ажил 95 хувийн гүйцэтгэлтэй байна 13 цаг 27 мин Архангай аймаг 2026 онд аялал жуулчлалыг дэмжих олон арга хэмжээ зохион байгуулна 13 цаг 27 мин Монгол Улс Венецийн 61 дэх удаагийн дүрслэх урлагийн биеннальд оролцож байна 13 цаг 56 мин УИХ-ын дарга бүх нийтээрээ мод тарихыг уриаллаа 14 цаг 0 мин BTS хамтлаг Мексикийн Ерөнхийлөгчтэй уулзжээ 14 цаг 1 мин Европын цомын тэмцээнүүдийн финалд өрсөлдөх багууд тодорлоо 14 цаг 2 мин Үе тэнгийн дээрэлхэлтийг таслан зогсоох чиглэлээр НҮБ-ын Хүүхдийн сантай хамтран ажиллана 17 цаг 2 мин Нийслэлийн асуудлыг шинжлэх ухаанд суурилан шийдвэрлэхээр ШУТИС-тай хамтарна 17 цаг 3 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 4 хэм дулаан 17 цаг 4 мин Энэ амралтын өдрүүдэд болох хүчит бөхийн барилдаанууд 17 цаг 4 мин З.Мэндсайхан: Гадаад зээлийг өр зээл гэж ярихаас илүүтэйгээр хөрөнгө оруулалт гэж ойлгох ёстой 17 цаг 6 мин МАН-ын бүлэг 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, хөгжлийн төлөвлөгөөг хэлэлцлээ 17 цаг 7 мин Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа ЕСБХБ-ны суурин төлөөлөгчтэй уулзлаа 17 цаг 8 мин “Хадгаламжтай аялал” аяны сугалаа үрждэг сар эхэллээ 17 цаг 14 мин Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн өөрчлөлтийг санаачлах чиглэлийг Засгийн газарт өгсөн 17 цаг 20 мин НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссар Монгол Улсад айлчилна 19 цаг 30 мин Цахилгаан автомашин эзэмшигчдийн дунд судалгаа явуулж байна 19 цаг 31 мин

iИх уншсан

2000 оны Эрүүгийн хууль эргэн ирсэн нь: Гүтгэх гэмт хэрэг Элбэгдоржийн “хэрэг” Хамтарсан засгийн үед ханагар байжээ, Монгол... Ерөнхийлөгчийн хугацаа зургаан жил байх үгүйг Цэц баасан гар... Эдийн засгийн эрх чөлөөгүй сэтгүүл зүй Төсвийг сорогч ТӨК-үүдийг ЗОГСООЁ: Монголын эдийн засгийн тү... Эдийн засагч Л.Доржсүрэн: Том төслүүд бол эдийн засгийн хурд... П.Эрхэмбаяр: УИХ-ын гишүүнийг Ерөнхийлөгч, эсвэл Намын дарга... З.Мэндсайхан: Татварын хуульд орох өөрчлөлтөөр иргэн, аж аху... Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч Д.Цолмон: Иргэн бүрийн нэрийн дансанд 306,1 мянган төгрөгийн... ЕНБД-д С.Баярцогтыг, намын дэд даргад Л.Мөнхбаясгаланг нэр д... СОЛИОРОЛ “Бичиг соёл-2026” олон улсын монгол уран бичлэгийн үзэсгэлэн... Баянхонгор аймгийн нийтийн номын сангаас "Уншлагын 14 хоноги... Хуучин мөсөн гулгуурын талбайг нийтийн эдэлбэр газар болгож ... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Баянгол дүүргийн иргэдтэй уулзлаа Олон нийтийн газар байршуулсан сэжигтэй QR кодыг уншуулахгүй... Ши Жиньпин аврах ажиллагаанд бүх хүчээ дайчлахыг үүрэг болго... Зүүн Нарангийн гудамж орчмын 10 га газрыг чөлөөлж, цэцэрлэгт...