Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт хийхдээ УИХ санаатайгаар алдаа гаргасан

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал дарга нар л хамгаалагдана

Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ёстой юмсан

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

“Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ”-Бүс нутгийн цорын ганц механизм

iШинэ мэдээ

“Хүнсний хувьсгал”-ын дүнд шингэн сүүний нийлүүлэлт 2024 оныхтой харьцуулахад 15 хувиар өсжээ 32 мин Эмнэлгүүдийн тоног төхөөрөмжийг шинэчлэх төсөл хэрэгжүүлнэ 42 мин Бүгд Найрамдах Австри Улсын Засгийн газраас 65 сая еврогийн хөнгөлөлттэй зээл авах хэлэлцээрийн төслийг дэмжлээ 50 мин Орон нутгийн 360 гаруй иргэнд нүдний нарийвчилсан үзлэг, эмчилгээ хийлээ 51 мин Дархлаажуулалтын 10 хоног маргааш дуусна 52 мин Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд хийгдэх засвар үйлчилгээний хуваарь 53 мин Өнөөдөр ихэнх нутгаар сэрүүхэн байна 56 мин "Microsoft" компани хиймэл оюуны тусламжтай бүтээсэн "Majorana 2" квант чипийг танилцууллаа 15 цаг 51 мин Рэп дуучин P.Diddy-д холбогдох шинэ хэргийг шалгаж эхэлжээ 15 цаг 53 мин Астана-Улаанбаатар чиглэлийн шууд нислэг үйлдэж эхэллээ 16 цаг 9 мин Улаанбаатар хотод цахилгаан машин цэнэглэх "Ногоон өртөө" байгуулна 16 цаг 11 мин Баянгол дүүрэгт баригдаж буй цэцэрлэг, сургуулийн цогцолборын барилга 70 хувийн гүйцэтгэлтэй байна 16 цаг 12 мин Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж олгох хуваарийг танилцууллаа 16 цаг 13 мин Эрээн хотод зорчихоор төлөвлөж буй иргэдийн анхааралд... 18 цаг 14 мин УИХ-ын дарга С.Бямбацогт Монголын волейболын холбооны төлөөллийг хүлээн авч уулзлаа 18 цаг 15 мин ЗГ: Төрөөс хуулийн этгээдэд үзүүлэх үйлчилгээг e-business.mn системд бүрэн шилжүүлнэ 18 цаг 16 мин ЗГ: Орон сууцны санхүүжилтийн банк байгуулах хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлнэ 18 цаг 17 мин Тавантолгойн Бортээг хэсэгт шалгуур хангах компани олдоогүй тул үндэсний компаниуд олборлолт явуулна 18 цаг 18 мин Бизнесийн эрх чөлөөний тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо 18 цаг 18 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 3 хэм дулаан 18 цаг 19 мин

iИх уншсан

Парламент нь парламент байхаа, Цэц нь цэцлэхээ болив Англи хэл биш Инглиш хэл, Англи улс биш Ингланд улс Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийн хугацааг сунгасан нь нийгэмд х... Америкийн зэвсэгт хүчин Иранд дахин цохилт өгчээ Р.Гончигдорж: Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт хийхдээ УИХ сан... Европт нийлүүлж буй зэвсэг техникийн тоо хэмжээг эрс бууруул... Япон, Филиппин улсууд тагнуулын мэдээлэл солилцох гэрээ байг... А.Дашням: Могойн нүдэн камер ашиглаж үзэхэд амьсгалын шум бо... Ч.Өнөрбаяр: Монгол Улс авлигын индексээр ухарсан хариуцлагыг... Н.Учралын мини улс төр, Хаан төрүүлэх 6+6, Б.Пүрэвдагва Б.Ча... Л.Месси ДАШТ-2026-д оролцох Аргентины шигшээ багийн бүрэлдэх... Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар 20 гаруй асуудал хэлэлцэж... Ховд аймгийн Булган суманд малын гоц халдварт шүлхий өвчин г... Монгол Улс дрон жолоодлогын олон улсын тэмцээнийг анх удаа з... Боловсролын сайд Израилын төлөөлөгчтэй уулзаж, оюутан солилц... Сэлэнгэ аймагт баригдаж буй 70 МВт-ын ДЦС-ыг өвлийн оргил ач... Өнөөдөр Олон улсын Энхийг сахиулагчдын өдөр тохиож байна Уурхайн өрөмдлөгийн цооногт унасан 3 настай хүүхдийг аврах а... Монгол үндэстнээ авран хамгаалъя Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж олгох хуваарийг танилцу...