Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Чингис хааны төрсөн өдөр энэ жил хэзээ вэ, дараа жил хэдэнд вэ?

Монголын ядуурлын парадокс: Иргэддээ ирдэггүй эдийн засгийн өсөлт

УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх нийтийн эрх ашгаас дээгүүр оршдог уу?

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Үнэмшинэ үү, байна уу, өөрөө мэд!

iШинэ мэдээ

Монгол Улс Буриад руу 5000 тонн мах экспортлох боломжтойг онцоллоо 12 цаг 27 мин COP17 хурлын үеэрх замын хөдөлгөөний зохицуулалтын талаар хэлэлцлээ 12 цаг 28 мин Гаалийн байцаагчийг 50 сая төгрөгийн хахууль авч байхад нь үйлдэл дээр нь баривчилжээ 12 цаг 29 мин Хуулийн этгээдийн эрх мэдлийг урвуулан ашигласан хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ 12 цаг 33 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 4 хэм хүйтэн 12 цаг 45 мин НИТХ-ын ээлжит VII хуралдааныг хойшлууллаа 12 цаг 45 мин “Ирээдүйн инженерүүд 2026” улсын олимпиадын шилдгүүд тодорлоо 12 цаг 50 мин Хууль зүй, дотоод хэргийн салбарын "Нээлттэй хаалганы өдөрлөг" эхэллээ 12 цаг 50 мин ФИФА хөл бөмбөгийн ДАШТ-ий шагналын санг нэмэгдүүлэхээр болжээ 12 цаг 53 мин Байгаль орчны салбарын зөвшөөрлүүдийг цахимжуулах санамж бичиг байгууллаа 12 цаг 54 мин Боловсролын яам "OpenAI" компанитай хамтран ажиллах талаар хэлэлцлээ 16 цаг 33 мин МАН-ын бүлэг хуулийн төслүүд болон 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдлийг хэлэлцлээ 16 цаг 36 мин “Малчин кэмп” төсөл Gerbook платформтой хамтран ажиллана 16 цаг 37 мин “Дорноговь хөрөнгө оруулалтын форум-2026” эхэллээ 16 цаг 38 мин Азийн элсний спортын наадамд Монголын баг XV байрт жагсаж байна 16 цаг 39 мин Нийслэлийн 12 байршилд 70 мянган ам метр явган хүний замыг шинэчилнэ 16 цаг 41 мин НИТХ-ын төлөөлөгч Б.Сэргэлэнбаатарыг баривчилж мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулж байна 16 цаг 41 мин Монгол улс НҮБ-ын Хөгжлийн санхүүжилтийн чуулга уулзалтад оролцлоо 17 цаг 57 мин АНУ-аас газрын тос тээвэрлэсэн танкер Японд ирлээ 18 цаг 6 мин Нийслэлийн МАН-ын ойд зориулсан барилдаанд улсын аварга О.Хангай түрүүллээ 18 цаг 7 мин

iИх уншсан

УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх, халдашгүй байдал хаана очиж үгүйс... 102 настай Г.Чогсомжав гуай: 1945 онд олзлогдсон япончуудыг ... Ардын намынхан алтаар жорлонгоо бүрж, ард түмэн махныхаа үнэ... Орон сууцны залилан хийсэн барилгын компаниудын жагсаалт Үнэмшинэ үү, байна уу, өөрөө мэд! А.Ганбаатар: Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан хуулийн төслийг дэ... Дэлхийн шилдэг удирдагч Нарендра Моди Я.Цэцэнзаяа: Үзэл бодлоо илэрхийлэх, шударгаар шүүлгэх эрхэд... Баянзүрх дүүргийн 48 дугаар сургуулийн фасадыг шинэчиллээ Чингис хааны төрсөн өдөр энэ жил хэзээ вэ, дараа жил хэдэнд ... АНУ-ын "алтан карт"-ыг одоогоор ганцхан гадаадын иргэнд олго... E-Mongolia системийн API үйлчилгээг хувийн хэвшилд нээж эхэл... Ч.Лодойсамбуу: Гишүүдэд ямар ч дарамт ирсэн Монголын парламе... Монгол-Казахстаны харилцаанд стратегийн шинэ үе эхэллээ АНУ-ын Оклахома мужид хүчтэй хар салхи дэгдэж, их хэмжээний ... УИХ-ын чуулганаар хэд хэдэн хуулийн төслийг хэлэлцэж, заримы... Улсын хэмжээнд төллөвөл зохих нийт малын 50 хувь нь төллөжээ... Ирэх 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ "Никкей" индекс түүхэндээ анх удаа 60,000 нэгжийн босгыг дав... Эрдэнэт хотын 50 жилийн ойн баяр наадмыг долоодугаар сарын 2...