Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс ЮНЕСКО-д бүртгэгдлээ

2023/05/25

ЮНЕСКО-ийн “Дэлхийн дурсамж” хөтөлбөрийн Олон Улсын баримтат өвийн жагсаалтад “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” (Stone Inscriptions of Tsogtu Khung-Taiji, Prince of Khalkha) бүртгэгдлээ.

БНФУ-ын нийслэл Парис хотноо 2023 оны тавдугаар сард хуралдсан ЮНЕСКО-ийн "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийн Олон улсын зөвлөлдөх хорооны хурлаар гишүүн орнуудаас нэр дэвшүүлсэн баримтат өвийн материалыг судлан хэлэлцэж, 64 хосгүй үнэт дурсгалыг тус хөтөлбөрийн Олон улсын баримтат өвийн жагсаалтад бүртгэсний дотор Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс өв багтжээ.

Эрдэмтэн, судлаачид Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээсийг Чин гүрнээс өмнөх үеийн Буддын шашны яруу найргийн хэв маягийг шингээсэн 17-р зууны Монголын яруу найргийн хосгүй бүтээлд тооцдог. Уг бичээс нь Лигдэн Хутагт Хааны үед Манжийн эзлэн түрэмгийлэх бодлогыг эсэргүүцэн тэмцсэн монголчуудын эв нэгдлийг харуулсан түүхэн бүтээл билээ.

ЮНЕСКО-ийн Баримтат өвийн олон улсын жагсаалтад өнөөдрийн байдлаар нийт 430 баримтат өв бүртгэгдээд байна. Үүнд 5 баримтат өв манай улсаас бүртгэгдсэн. 2011 онд Лувсанданзаны "Алтан товч", "Монгол Шунхан Данжуур", 2017 онд "Есөн эрдэнийн Ганжуур" бүртгэгдээд байсан бол ийнхүү энэ онд “Халхын Цогт Хунтайжийн Хадны Бичээс” бүртгэгдлээ.

Бүртгэлийн үндсэн шалгууруудаас танилцуулахад баримтат өв нь өөрийн анхны жинхэнэ эхээр байхаас гадна эх төрх байдлаа сайн хадгалсан байх, дэлхий дахинаа үнэ цэн, ач холбогдолтой байх, Дэлхийн түүх, хүн төрөлхтний соёл иргэншилд онцгой бөгөөд үлэмж нөлөө үзүүлсэн байх учиртай аж.

Ташрамд дурдахад, дэлхийн баримтат өвийн үнэт дурсгал үй олноороо дахин нөхөгдөхгүйгээр элэгдэж, гэмтэж, устан алга болж байгааг зогсоох шаардлага байгааг харгалзан үзэж ЮНЕСКО 1992 онд тэдгээрийг хадгалж, хамгаалах зорилгоор "Дэлхийн дурсамж" хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Баримтат өвийг олон улсын болон бүс нутгийн өвийн бүртгэлд бүртгэх замаар олон улсын, бүсийн, үндэсний ач холбогдол бүхий өвийн хамгаалалтыг дэмжин баталгаажуулах, тэдгээрийг хамгаалах ухамсар ойлголтыг гишүүн орон, ард иргэдэд нэмэгдүүлэх, ийм төрлийн өвийг хамгаалах талаар гишүүн орнуудын дотор хамтын ажиллагаа, харилцан солилцоог хөгжүүлэхэд тус хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа чиглэгддэг байна.

iСанал болгох

Нийслэлийн 9 дүүргийн хүүхдийн тоглоомын талбайн аюулгүй байдлыг сайжруулна

УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татсанаар улс төрийн намд хариуцлага бий болно

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Уг нь МАН ард түмэндээ очиж яваа л гэсэн...

iШинэ мэдээ

Ховд аймгийн барилгачдын зөвлөгөөн боллоо 4 цаг 46 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Төв аймгийн иргэдэд төрийн дээд одон, медаль гардууллаа 4 цаг 47 мин Иран, АНУ-ын хурцадмал байдал намжиж, хэлэлцээ хийхээр бэлтгэж байна 4 цаг 48 мин МҮОНРТ-д антивирусын программ хангамж нийлүүлэх тендер зарлалаа 4 цаг 48 мин Байгаль орчны эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн иргэдийг торгож, техник хэрэгслийг нь улсын орлого болгов 4 цаг 50 мин УИХ-ын дарга С.Бямбацогт Ерөнхий аудитор С.Магнайсүрэнтэй уулзаж, төсвийн хэмнэлтийн талаар чиглэл өгөв 4 цаг 50 мин Р.Сэддорж: Эдийн засгийн нөхцөл байдал “Хавар цагийн шуурга хэцүү, хойт эхийн нударга хэцүү” гэдэг л болж байна 6 цаг 27 мин Улсын хэмжээнд 4.2 сая эх мал төллөж, төл бойжилт 99 хувьтай байна 7 цаг 32 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 5 хэм хүйтэн 7 цаг 32 мин Нийслэлийн 9 дүүргийн хүүхдийн тоглоомын талбайн аюулгүй байдлыг сайжруулна 7 цаг 34 мин Хичээлийн хоцрогдол арилгах сургалт нэрээр бусдыг залилсан хэргийг шалгаж байна 7 цаг 35 мин Сонгинохайрхан дүүрэгт 450 метр борооны ус зайлуулах шугам суурилуулж дууслаа 7 цаг 35 мин Өсвөрийн сагсан бөмбөгчдийн "Хүслийн цом" тэмцээний аваргууд маргааш тодорно 7 цаг 37 мин Засгийн газар газар тариалан, хүлэмжийн аж ахуйг дэмжих цогц шийдвэр гаргалаа 7 цаг 38 мин Дарханд барих гангийн цогцолбор төсөлд олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг урьж байна 7 цаг 39 мин Төрийн албаны 3000 сул орон тоог царцааж, зайнаас ажиллахыг зөвшөөрлөө 9 цаг 11 мин Засгийн газар 9376 объектод хийх хяналт шалгалтыг цуцаллаа 9 цаг 13 мин Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар гаргасан шийдвэрүүд 9 цаг 51 мин ХХОАТ-ын буцаан олголтыг өнөөдрөөс иргэдийн дансанд шилжүүлж эхэллээ 9 цаг 53 мин Ёс зүйн зөрчил гаргасан 11 прокурорт сахилгын шийтгэл оногдуулжээ 9 цаг 57 мин

iИх уншсан

Улаанбаатарын "улаан шугам" бол Туул гол Л.Гангэрэл: Дайнаас болж улс орнууд Төв банкны бодлогын хүүг... Газрын ховор биш гэхдээ чухал элемент Б.Хэрлэн: Албан тушаалын төлөөх тэмцэл л болоод байна “Бодь”-д барьцаалагдсан Засгийн газар гэдэг нь бодитой болоо... ТУЛГА Ялсан нь түүхээ зохиодог "Цэвэр хөрсний шим": Хоршоологчдын нийлүүлсэн хөрөнгө ганц х... Уг нь МАН ард түмэндээ очиж яваа л гэсэн... Та Голомт банканд хадгаламжтай бол “2 ӨРӨӨ БАЙР”-ны эзэн бол... “Стратегийн ач холбогдолтой" сайд нар гэж байдаг юм шүү, Ерө... Туул голын ай савыг цэвэрлэж, 176.5 тонн хог хаягдлыг хогийн... “Алтан цом”-ын өрсөлдөөн гурван өдрийн барилдаанаар үргэлжил... Дөрөвдүгээр сарын 3-13-ныг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан тө... М.Энхбадрал: Эрх чөлөөтэй байя гэвэл парламентын бие даасан ... ОХУ долоодугаар сарын эцэс хүртэл бензин экспортлохоо зогсоо... Хятадад усан доогуур 14 км урт туннель барьжээ Нийслэлийн 5 дүүргийн 51 мянган өрхийг хийн халаалтад шилжүү... НАСА-гийн "Artemis II" хөлөг Сарыг чиглэн хөдөллөө 72 цагийн эмийн хэрэглээ хяналтаас гарч, эрсдэл дагуулж байн...