x

Эрх баригч нам иргэдийн тэтгэврээс хумсалсан 100 мянгаа эргүүлж хэзээ төлөх вэ?

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар захирамж гаргаж, энэ сард УИХ-аар хэлэлцэх асуудлын дарааллыг баталжээ.

Монгол Улсын 2022 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2022 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2022 оны төсвийн тухай, Ирээдүйн өв сангийн 2022 оны төсвийн тухай гэх мэт нийт 40 гаруй хууль, тогтоолын төслийг оруулсан хэлэлцэх асуудлын дараалалд ахмад настнуудын тэтгэвэртэй холбоотой хоёр чухал хуулийн төсөл багтсангүй.

Эхнийх нь өнгөрөгч 2020 оны арванхоёрдугаар сард өргөн баригдсан “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай”, хоёр дахь нь өнгөрөгч сард /2021.10.13/ УИХ-д өргөн барьсан “Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай” хуулийн төслүүд.

Хоёр хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж өргөн барьсан байдаг. Эхнийх нь өндөр настны тэтгэврийг НДШ төлсөн дараалсан долоон жилийн дунджаар тогтоохоор хуульд оруулсан 2018 оны өөрчлөлтийг буцааж, дараалсан таван жилийн дунджаар тэтгэврийг тогтоодог болох, хоёр дахь нь 2018 оноос хойш шинэ хуулиар тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдийн тэтгэврийн зөрүүг буцаан олгоход чиглэсэн байна.

Сануулахад, УИХ 2017 оны дөрөвдүгээр сард төсвийн тодотгол хийхдээ Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулж, тэтгэврийн насыг 65 болгож нэмэгдүүлсэн. Үүнийгээ тухайн үед хууль тогтоогч нар монгол хүний дундаж наслалт нэмэгдсэнтэй (2005 онд эрэгтэй 62.1, эмэгтэй 68.6 байсан бол 2016 онд эрэгтэй 66.0, эмэгтэй 75.8 хүрсэн) холбон тайлбарлаж, үүний улмаас Тэтгэврийн сангийн алдагдал жилээс жилд нэмэгдэж байгаа, ирэх 10 жилд сангийн алдагдлыг нөхөхөд 7,2 их наяд төгрөг шаардлагатай хэмээн танилцуулсан байдаг. Товчхон хэлбэл, тэтгэврийн насыг нэмэгдүүлэх, тэтгэврийг хойшлуулах замаар сангийн хуримтлалыг нэмэгдүүлж, алдагдлыг багасгах арга замыг сонгосон гэсэн үг.

Үүний зэрэгцээ  тэтгэвэр тогтоохдоо НДШ тасралтгүй төлсөн таван жил буюу 60 сарын дундаж цалингаас хувь тогтоодог байсныг өөрчилж дараалсан долоон жил буюу 84 сарын дунджаар тэтгэврийг тогтоодог болсон билээ. Үр дүнд нь тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдийн тэтгэврийн хэмжээ хамгийн багадаа 100 мянга орчим төгрөгөөр буурсан дүн гарчээ. Тэтгэвэр тооцох хугацаа уртсах тусам тэтгэврийн хэмжээ буурдаг гэсэн үг.  

Гэтэл Төрөөс тэтгэврийн шинэчлэлийн талаар 2015-2030 онд баримтлах үндсэн чиглэлд “Ахмад настан бүр орлогын наад захын баталгаат тэтгэврээр хангагдах”,

Монгол Улсын Засийн газрын 2020-2024 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны Үндсэн чиглэлд “Цалин хөлс, тэтгэвэр тэтгэмжийг инфляци болон хөдөлмөрийн бүтээмжтэй уялдуулан үе шаттайгаар нэмэгдүүлэх”-ээр гэж тус тус заасан байдаг. Иргэдийн гар дээрх тэтгэврийн хэмжээ өсч байх ёстой цаг хугацаанд эсрэгээрээ буурч эхэлсэн гэсэн үг.

Тухайн үед Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар ОУВС-ийн хөтөлбөрт хамрагдахын тулд тэдний шахалтаар тэтгэврийн насыг нэмэгдүүлж, тэтвэрийн хэмжээг бууруулсан байж болох ч тэр нь Тэтгэврийн шинэчлэлийн талаар төрөөс баримтлах бодлого болон Засгийн газрын үйл ажиллагааны Үндсэн чиглэлтэй зөрчилдсөөр өдийг хүрсэн байна.

Энэ шалтгаанаар УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж дээрх хоёр хуулийн төслийг санаачилж, УИХ-д өргөн барьсан боловч эхний төслийг УИХ-аар хэлэлцэлгүй бүтэн арван сарын нүүр үзэж байна. Хууль санаачлагч энэ тухай “Улс төрийн олон асуудал байсан учраас хэлэлцүүлж чадсангүй. Одоо намрын чуулганаар хэлэлцүүлэхээр ажиллаж байна” гэсэн боловч лав энэ сарын хэлэлцэх  асуудлын дараалалд багтсангүй.

Хууль санаачлагчийн хийсэн судалгаагаар 2018 онд хууль хэрэгжиж эхэлнээс хойш 84861 иргэн дараалсан долоон жилийн дунджаар тэтгэврээ тогтоолгосон байна. Энэ хугацаанд тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдийн тэтгэврийн хэмжээ дунджаар 100 мянган төгрөгөөр буурчээ. Таван жилийн дунджаар тогтооход 600 мянган төгрөгийн тэтгэвэр авах боломжтой байсан иргэн долоон жилийн дунджаар тооцонгуут тэтгэвэр нь 500 мянга болж буурсан гэсэн үг.

Тиймээс долоон жилийг таван жил болгож бууруулсан тохиолдолд (үнэндээ бол хуучин байсан хэмжээнд нь авчирна гэсэн үг)  2018 оноос хойш өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд дээрх хуулиар тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдийн тэтгэврийн зөрүүг буцаан олгох, тэтгэврийн хэмжээг дахин тогтоох асуудал босч ирнэ. Тиймээс сүүлд өргөн барьсан Дагаж мөрдөх журмын тухай хуулиар 2018 оноос хойш тэтгэврээ тогтоолгосон 84.861 иргэний тэтгэврийн зөрүүг олгох, өндөр насны тэтгэврийн шинэчлэн тогтоох асуудлыг зохицуулах юм байна.

Уг нь бол яг одоо 2022 оны төсвийн тухай хуультай хамт, зэрэгцүүлээд хэлэлцээд явах ёстой, цаг үеийн яаралтай асуудал. Гэвч УИХ, Засгийн газар яагаад ч юм энэ хуулийн төслүүдийн хажуугаар нүдээ аниад алхах гэж байгаа бололтой. Хамгийн сүүлд 2020 оны нэгдүгээр сард буюу 21 сарын өмнө тэтгэврийн хэмжээг 8,8 хувиар нэмэгдүүлж (500 мянгаас доош тэтгэврийг 30 мянга, 500 мянгаас дээш тэтгэврийг 25 мянгаар нэмэгдүүлсэн) бүрэн тэтгэврийн  доод хэмжээ 350 мянга, хувь тэнцүүлсэн тэтгэврийн доод хэмжээ 300 мянган төгрөг,  дундаж тэтгэвэр 409 мянган төгрөг болсон статистик байна. Гэтэл шинээр тогтоолгосон 85 мянга орчим иргэний тэтгэврийг 100, 100 мянгаар хасаад явчихсан байх жишээтэй. Ингэж нэг гараараа өгөөд, нөгөө гараараа буцаж аваад байж болох юм уу?

Тэтгэврийн сангийн алдагдлыг бууруулах нь төрийн бодлого, сан удирдаж байгаа нөхдийн менежментийн асуудал болохоос биш тэтгэвэр авагч нарын нуруун дээр буулгадаг ял биш байлтай.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Украин дахь дайн Африкт өлсгөлөн үүсгэж байна 10 цаг 33 мин "АН-ын даргаар Х.Баттулгыг бүртгэх асуудлыг хэлэлцсэнгүй" 10 цаг 39 мин Б.Энхмөнх: Аавын минь хүүгээ гэсэн хайр гарыг минь эдгээгээд зогсохгүй намайг зураач, сийлбэрч болгосон 11 цаг 34 мин ГИХГ: Визийн зөвшөөрлийн кодыг и-мэйлээр илгээж байна 12 цаг 35 мин Оросын өндөр албан тушаалтан Украины эзлэгдсэн хотод зочилжээ 13 цаг 2 мин Х.Баттулгыг АН-ын даргаар бүртгэх хүсэлтийг буцаан татна гэв 13 цаг 32 мин “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдлын талаар авах арга хэмжээний тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийг өргөн барилаа 15 цаг 12 мин Хөдөө аж ахуйн ээлжит тооллого маргааш орон даяар эхэлнэ 15 цаг 16 мин Д.Сосорбарам: Хүний амь шиг үнэ цэнтэй зүйл хорвоод үгүй. Зулын гол болно гэж муу ёрлохоо болио! 16 цаг 8 мин Эмэгтэйчүүд Австралийн ардчилалыг сэргээнэ 16 цаг 18 мин Зургадугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн цахилгааны төлбөрөө ХЭРЭГЛЭГЧ ТА БҮРЭН ХАРИУЦНА 16 цаг 57 мин Орос, Украины дайны улмаас дэлхий дахин өлсгөлөнд нэрвэгдэж болзошгүй талаар НҮБ-аас мэдэгдлээ 17 цаг 7 мин Орон нутагт шилжин суурьших иргэдэд 3 хувийн хүүтэй ипотекийн зээл олгоно 17 цаг 13 мин Монголбанк "Чингис хаан" банкны зээлийн барьцаатай холбоотой мэдэгдэл гаргажээ 17 цаг 20 мин М.Тулгат: Х.Баттулга Үндэсний эрх чөлөөний үзэл баримтлалыг уландаа гишгэсэн 17 цаг 29 мин Улиастайн тойргоос Шар хадны эцэс хүртэл 4.27 километр шинэ зам тавина 17 цаг 37 мин “Био лаб”-тай Монгол 19 цаг 14 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгохыг үүрэгдэв 19 цаг 24 мин АНУ-аас 5-11 насны хүүхдүүдэд зориулж манай улсад 1 сая тун Файзер вакцин нийлүүлэхээр болжээ 19 цаг 29 мин Биотехнологи, малын эрүүл мэнд, сүү, сүүн бүтээгдэхүүний салбарт Энэтхэг улстай хамтарна 19 цаг 33 мин
iИх уншсан
Юу ч хийсэн сэтгэл дутна: Мөнхийн зогсоол дахь "Сүхбаатар" х... Монголын цагдааг Бээжин гэдэг үү? Олон улсын хоригт орсон Оросын нефтийн ашиг орлого 50 хувиар... Хятадын агуй судлаачид гүн ой дундаас 292 метр гүнзгий нүх о... “Ногоон хэрэм”-ийг “тэрбум мод”-оор аврах үндэсний хөдөлгөөн... Дундаж монгол Долгор ба Эрх ямбатны зовлон “Муухай Орос” ба дэлхийн түүхээс суралцъя АН-ын залуус аль юм болгон өвгөдийнхөө ард нуугдах гэсэн юм ... Буруу зүгийн салхинд хийсэхгүйн тулд намын дүрмээсээ зүүгдэх... Ц.Элбэгдорж: Шийдээгүй асуудал заримдаа хамгийн сайн шийдэл ... С.Ганбаатар: Би улс орныг босгоод өгье. Надад ердөө гуравхан... Х.Баттулга АН-ын тамгыг авахын тулд "алахаас бусдыг" хийж ба... УКРАИНЫ ДАЙН ба ДЭЛХИЙ ДАХИН Орос, Украины дайны улмаас дэлхий дахин өлсгөлөнд нэрвэгдэж ... “Био лаб”-тай Монгол Баянгол дүүрэгт “ТЭРБУМ МОД” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд 13... Путин "Финланд, Швед НАТО-д элсэх нь ОХУ-д шууд аюул учруула... Төр нийгмийн зүтгэлтэн Г.Батхүү агсаны гэгээн дурсгалд зориу... Шри Ланкын Ерөнхий сайд: Ирэх хоёр сар бидний амьдралын хамг... Д.Сосорбарам: Хүний амь шиг үнэ цэнтэй зүйл хорвоод үгүй. Зу...
Top