Усан үзмийн ач тус

Усан үзэм нь шууд идэж хэрэглэж болох ба мөн дарс, шүүс, жимсний чанамал, цэлцэгнүүр гэх мэтийг хийж болдог дулаан орчин ургадаг олон наст өвслөг ургамлын жимсгэнэ юм. Усан үзмийн хонгорцог гол ишинд сагсайж ургаж, шилбэтэй жимс цэцэглэж, хальс, зөөлөн сайж ургаж, шилбэтэй жимс цэцэглэнэ.

Усан үзэм нь хальс, зөөлөн эд, үр гэсэн 3 хэсгээс бүрддэг. Харин кишмиш сортын усан үзэм нь үргүй байдаг байна. Хальс нь хоёр давхаргатай байдаг. Хатааж боловсруулсанг нь үзэм гэнэ. Хонгорцгийг хэмжээгээр нь жижиг, дунд, том гэж ялгана. Жимсгэнийг нь 20мм-ээс илүү голчтой бол том, 16-20мм бол дунд, 16мм-ээс бага бол жижиг гэж ангилна. Өнгө сортоосоо хамааран ягаан, хар хөх, ногоог байдаг. Хөх ягаан өнгийн хальс нь антоциан, полифенолоор баялаг ажээ.

Дэлхий дээр тооцсоноор өдгөө 75,866км² талбайд усан үзэм тариалж байна. Испани, Франц, Италид дийлэнх тариалалтыг эзэлдэг байна. Үүнээс 71% нь дарс үйлдвэрлэхэд, 27% нь жимс, 2% нь хатаасан хэлбэрээр ашиглагдаж аж. 

Усан үзмийн найрлага:

Усан үзэмд дунджаар ус 80.2%, саахар 16%, хүчил 0.6%, пектинт бодис 0.25%, ислэг 0.6%, эрдэс бодис 0.4% агуулагдана. Нийт саахарын 98-99%-ийг глюкоз, фруктоз эзэлдэг байна. Жимсэнд: сахар, С. В-ийн бүлгийн аминдэм, хальсанд будагч ба идээлэх бодис, эфирийн тос, үрэнд нь өөх тос, идээлэх бодис тус тус агуулагдана.

Усан үзмийн ампелографийн бүх сортыг аж ахуйд ашиглах байдлаар нь нийтийн хэрэглээний, дарсны, хатаасан жимсний гэж 3 бүлэгт хуваадаг.

Нийтийн хэрэгцээний сортын усан үзэм хүчил багатай, саахараар дунд зэрэг -15-20%, аятайхан чихэрлэг амттай, шүүслэг том жимсгэнэтэй, нягт зузаан хальстай байна. Энэ сорт хадгалалт, тээвэрлэлтийн аяыг сайн даадаг. Ардын эмчилгээнд хатаасан усан үзмийг луувангийн шүүсээр хийсэн соктой хольжханиад хүрсэн үед хэрэглэх төдийгүй үр нь шээс хөөх, навч нь хоолой сөөх, ангина өвдөх үед эрт дээр үеэс хэрэглэдэг байжээ.

Хар бараан өнгийн изобелла төрлийн усан үзэм рубит хэмээх элемент агуулдгаараа цусны улаан бөөмийг төлжүүлдэг тул цус багадалтын үед  хэрэглэвэл үр дүнтэй байдаг.

Шүүс нь хүний бие дэх шингэн хангамжийг нэмэгдүүлж, давс, кали, төмөр, фосфор, шингэн дэх натри болон хлорын ионоор хангахаас гадна хүний биеийн шээс ялгаруулалтыг сайжруулж, чулуужилт үүсэхээс хамгаалдаг.

Хүч тамир муудах, цус багадах, мэдрэлийн системийн хэвийн хэмжээ алдагдах, бодисын солилцооны хэмнэл алдагдах, хоол боловсруулах системийн хямралын үед хэрэглэх нь ихээхэн ач тустай аж.

Усан үзмийн ашиг тус: 

Бид өдөр тутмын хоол хүнсэндээ усан үзэм хэрэглэснээр эрүүл, амттай, тэжээлийг авах боломжтой.

Батганы эсрэг:

Усан үзэмд агуулагдах антиоксидант ресвератрол нь батга үүсгэдэг бактерийн өсөлтийг дарангуйлдаг. Шинжээчдийн хэлж байгаагаар энэ антиоксидант нь бензоилийн хэт исэлтэй хосолсноор батганы эсрэг үр дүнтэй эмчилгээ болж чаддаг ажээ. Хоол боловсруулалтыг сайжруулна Усан үзэмд агуулагдах эсэл болон тэжээлийн бодисууд нь хоол боловсруулах системийн үйл ажиллагааг хэвийн явуулахад тусалдаг ба ходоодны хямралаас урьдчилан сэргийлдэг аж. Энэхүү амтат жимс нь ходоод хямрах гээд байдаг хүмүүст сайхан сонголт болно.

Усан үзмийн үрийн ханд: 

Усан үзмийн үрийн ханд нь өндөр түвшний холестериний эмчилгээ болон хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэхэд хэрэглэдэг эмчилгээний шинж чанартай байдаг. Мөн энэ ханд нь яс бэхжүүлдэг үйлчигээтэй.

Багтрааны үед: 

Эрүүл тэжээллэг хоол хүнс багтрааны үед хамгийн чухал зүйлсийн нэг байдаг. Судалгаагаар хүнсэндээ жимс, жимсгэнэ ихээр хэрэглэдэг хүүхдүүд энэ өвчнөөр өвчлөх магадлал бага байдаг нь тогтоогджээ. Усан үзмийн үрийн ханд нь үрэвслийн эсрэг мөн уушгины үйл ажиллагааг дэмжиж эзлэхүүн тэлэхэд тусалдаг юм байна.

Чихрийн шижингийн үед:

Усан үзмийн хальснаас гаргаж авсан ханд нь чихрийн шижингийн эмчилгээнд хэрэглэгддэг. Энэ жимс нь гликемикийн индекс багатай учир 2-р төрлийн чихрийн шижинтэй хүмүүст хэрэглэхийг зөвшөөрдөг. Мэргэжилтнүүд улаан, хар усан үзэм сонгохыг зөвлөсөн байна. Зүрх судасны өвчний эрсдэлийг бууруулах Полифенол агуулдаг усан үзэм болон бусад хүнс нь зүрх судасны өвчний эрсдэлийн бууруулдаг болох нь судалгаагаар нотлогджээ.

Урт наслалт, хавдраас урьдчилан сэргийлэх:

Усан үзэмд агуулагдах байгалийн хүчтэй химийн бодисууд нь эрүүл мэндийг дэмжиж, бүр хорт хавдар үүсэхээс урьдчилан сэргийлдэг аж.

Энэ жимсний фитонутриентууд нь хүний амьдралыг уртасгахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг юм байна. Мөн усан үзэм нь хорт хавдрын хөгжлийг зогсоож, чихрийн шижинг эмчлэхээс гадна хараанд сайн байдаг байна. Усан үзмийн тогтмол хэрэглээ нь нүдний торлогийн бүтэц, үйл ажиллагааг хамгаалдаг аж.