x

Японы уран зохиолын 7 гол бүтээл

Наран мандах орныг ойлгох хүсэлтэй хэн бүхэнд зориулав. 

"ТАКЭТОРИ өвгөний тухай тууж"

Нэгэн удаа хөгшин модчин хулсны голоос  өөдсөн охиныг олжээ. Хүүхэдгүй байсан тэр охиныг  баяртаагаар  үрчлэн аваад Кагуя-химэ гэсэн нэр өгөв. Өдрөөр биш цагаар өсч буй хүүхдээ Такэтори халамжлан хайрлана. Охинтой болсноос хойш өвгөн алтан зоос ба бусад үнэт эдлэлийг байнга олох боллоо.

Түүнийгээ охины ирээдүйд зориулан хураана. Энэ цагаар Кагуя-химэ тааралдсан залуу бүр дурлаад байдаг жинхэнэ гоо бүсгүй болон хувирлаа. Бүсгүй гоо үзэсгэлэнг эзэн хааны гэр бүл  сонсон сонирхож эхлэв. Гэтэл Кагуя нөхөрт гарах хүсэлгүй, тэр  бодит амьдралд тохирохгүй, сарнаас дэлхийд илгээгдсэн хүн гэдгээ мэддэг. Бас түүнд өмсөнгүүт дэлхийн амьдралаа бүрэн мартдаг  гайхалтай өдөн хувцас байгаа. Үлгэр ба ахуйн романыг санагдуулахаар уян сэтгэлийн түүх нь Х зууны орчим бичигдэн Японы сонгодог уран зохиолын үүсэн тогтнох үеийг харуулж өгдөг. Дашрамд модчин өвгөний түүхийг  Японы  анимегийн алдартай  бүтээлч Исао Такахата  зурмал кино болгон “Кагуя гүнжийн тухай домог” гэж нэрлэсэн байна.

МУРАСАКИ СИКИБУ: "ГЭНЗИ-ийн тухай тууж"

"Гэнзийн тухай тууж" Японы уран зохиолын үндэс нь бөгөөд түүнийг үнэлэхийн аргагүй. Эх бичлэгийн асар их бичлэгийг өнөөдөр япончууд өөрсдөө уншиж чадахгүй. Учир нь түүнийг орчин үеийн япон хэлнээ буулгасан байгаа. Түүнийг бүтээгч нь ордны хатагтай Мурасаки Сикибу бөгөөд, өөрийн ихээхэн нарийн бэрхтэй бүтээлд гоолиг, ганган,  зоригтой, ухаантай, хайрын урлагийг дээд зэргээр эзэмшсэн жишиг  эр хүн Гэнзийг магтан дуулдаг.

Зохиол нь олныг ёстой алмайруулж чадсан ба Гэнзи бурхадын адил  бараг л домгийн  дүр болжээ. Япон хүмүүс ийм номыг  хүн бичсэн гэдэгт итгэж өгөхгүй л байлаа.  Эх бичлэгийг унших л хэрэгтэй гэхдээ тэр нь таниас нэлээдгүй хүчин чармайлт шаардах гэнэ.

СЭЙ-СЕНАГОН: "Шургуулга дахь тэмдэглэл"

"Энэ ном нь миний нүдний өмнүүр өнгөрсөн бүгдийг, миний зүрхийг догдлуулж байсан бүрийн тухай цуглуулга юм. Би түүнийг гэрийн мухарт, анир чимээгүйд бичлээ" гэж япончуудын дуртай номын нэг болсон өөрийн бүтээлийнхээ тухай Сэй-Сенагон ярьсан байдаг.  

Ордны хатагтайн бичсэн дэлгэрэнгүй эссед Наран мандах орны хүмүүсийн сэтгэл зүйд ойр бүгд байгаа. Яаралгүй өгүүллийн хэм хэмжээ, байгаль орчны үзэсгэлэнгээр бишрэх, өдөр тутмын амьдралын гоо зүйн бичлэг уг тэмдэглэлийг япончуудын дуртай ном болгожээ. Гайхалтай бясалгааны  бараг сэдэвгүй энэ ном  хүнс ногоо худалдан авах, гоёлоо сонгох зэргийн эртний Японы  амьдралын жижиг сажиг зүйлийг дэлгэрэнгүй гаргаснаар сонирхолтой. Зохиол XI зуунд бүтээгдсэн гэхээр  энэ бүх тэмдэглэл нь үнэлж баршгүй материал юм.

ХИГУТИ ИТИЕ: "Үе тэнгийнхэн"

Хигути Итие хатагтайг Японд үнэлэн хайрладаг ба түүний бүтээлийг Эмиль Золягийн уран бүтээлтэй эн зэрэгцүүлэн үздэг. Үнэндээ хоёр зохиолчийн намтраас нь авахуулаад ялгаа их. Хигути Итие 1872 онд нэлээдгүй чинээлэг айлд төрөн яруу найраг, уран зохиолын чадварт багаасаа суралцсан байдаг. Гэхдээ гэр бүл нь тэргүүнээ алдаж, хоосорсны дараа  тэрээр хоёр охин дүү, эхийнхээ хамт Токиогийн ядуусын хороололд суурьшжээ. Тэнд биеэ үнэлэгчид, дампуурч хоосорсон  худалдаачид ба ядуус амьдардаг байж. Тэнд  Хигути гэр бүлийнхээ хамт бичиг хэргийн хэрэгсэл худалддаг байв. Нэгэн удаа “Оны сүүлчийн өдрүүд” өгүүллэг бичин  сэтгүүлд хэвлүүлжээ.

Үүний дараа л Хигути жинхэнэ уран зохиолын од болон гялалзаж эхэлсэн байлаа. Түүний бүтээлийг энд тэндгүй дуртайяа нийтлэн тэр өөрөө олны дуртай зохиолч болон магтуулж ирэв. Зохиогчийн гол бүтээл нь “амьдралын ёроолд”  орсон хүмүүсийн амьдралын тухай өгүүлсэн “Үе тэнгийнхэн” ном болсон юм. Хигути өөрөө тийм амьдралаар дайрсан учир  юуны тухай бичиж буйгаа сайн мэдэж байлаа. Энэ амжилтын дараа зохиолч бүсгүй сүрьеэ өвчнөөр өвчлөн 24 насандаа өөд болжээ. Сонирхолтой нь талийгаачийн бүтээлийг хэвлэсний шагналаар тэдний гэр бүл  удаан амьдарч байв.

РЮНОСКЭ АКУТАГАВА: "Төгөлд"

Японы уран зохиолын мэр богинохон 35 жилийн амьдралыг туулжээ. Амьдралын богино хугацаандаа  өөрийн нэрийг дэлхийн уран бүтээлд үлдээж чадсан байлаа. Оросын үгийн уран бүтээлийг бишрэгч, Гоголь, Чехов, Толстой, Тургенев, Достоевскийг дагагч  уран бүтээлийнхээ эхэнд  утгагүй төрлөөр бичиж бичин Франц Кафкийн  “ахан дүүс” нь болсон байлаа.

Хожим түүний уран бүтээл тунгалаг, энгийн болж, зохиогч гүн ухаанд хандах нь ихэсчээ. Акутагавагийн чухал бүтээлүүдийн нэг нь «төгөлд» гэсэн өгүүлэл болсон ба сэдэв нь: нэгэн удаа ойд  ханхүүг хөнөөсөн хэрэг гардаг. Шүүгч үнэнийг олохоор  болсон хэрэг явдлын гурван хувилбарыг авч үздэг. Гэтэл хувилбар тус бүр нь хоорондоо огт  адилхан биш нь парадокс болдог. Сонирхолтой нь энэ сэдвээр Оросын кино найруулагч Рустам Хамдамов “Ёроолгүй шуудай” нэртэй киног өнгөрсөн онд  бүтээсэн байна.

ЮКИО МИСИМА: "Багны наминчлал"

Юкио Мисима (жинхэнэ нэр нь Хираока Кимитакэ) “Багны наминчлал” романаа хэвлүүлсний дараа өглөө алдартан болон сэржээ. Дуулиантай бичлэг нь номын гол баатрын нэгэн ёсны өгүүлэл юм. Залуудаа тэр эмэгтэй хүнийг хайрлаж чадахгүй гомо гэдгээ ойлгож байв. Энэ талаарх  түүний дотоод  зовинол,  өөртөйгөө хийсэн тэмцэл, нийгмийн хэм хэмжээний эсрэг зогсолт зэрэг нь уг зохиолын  үндэс болсон байдаг. Хэдийгээр  олон нийт уг романаар цочирдсон ч гэсэн зохиогчийн үгийн урлаг нь түүнд амжилт авчирчээ.  

КОБО АБЭ: "Элсний эмэгтэй"

"Японы Кафка" гэж Кобо Абэг  Европт нэрлэдэг. Зарим талаар түүнийг шударга гэж болох талтай. Учир утгагүй зүйл, түүнийг дагасан амьдралын зорилгогүй байхгүй гэдэг нь зохиогчийн бүтээлийн гол сэдвүүд болдог. Гэхдээ түүний зохиолын баатруудад  баатруудынх  нь аз жаргалын боломж байгаа. Хүмүүсийн гарах аргагүй нүхэнд оруулан орхидог хачин тосгоны тухай өгүүлсэн тосгоны тухай “Элсний эмэгтэй”  ном өгүүлнэ. 

Тэнд хүмүүс  нурж буй элсийг малтан гаргаж өгөн амьдрах бөгөөд тэр утга учиргүй орчинд гол баатар нь эмэгтэй хүнтэй тааралдан амьдрал нь үргэлжилдэг. Хачирхалтай номыг унших нь цагаа алдсан мэт  байвч түүнийг анхааралтайгаар уншихад ном танд таалагдах нь дамжиггүй.

М.Цогт

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
АНУ корнавирустай тэмцэхэд цэргийнхнийг оролцуулна 17 цаг 45 минутын өмнө Covid-19 хэрхэн үхэлд хүргэдэг вэ? 19 цаг 9 минутын өмнө Дарханаас Цайдам хүртэлх 30.5 км автозамын ажил эхэллээ 19 цаг 26 минутын өмнө Токио-Улаанбаатарын транзит нислэгээр ирсэн 62 хүний шинжилгээнд коронавирус илрээгүй 19 цаг 47 минутын өмнө Л.Хангай: Монголоор дамжуулан хийн хоолой барих ажил өнөө маргаашгүй эхэлчихнэ гэж бодож болохгүй Уржигдар 13 цаг 37 минутад Д.Нямхүү: Бидний шинжилгээний тактик зөв байна гэж дүгнэж байгаа Уржигдар 13 цаг 32 минутад Д.Нарангэрэл: Токиогоос ирсэн хоёр сэжигтэй тохиолдлыг ХӨСҮТ-д тусгаарласан Уржигдар 13 цаг 22 минутад БНСУ-ын Эрүүл мэндийн яамнаас манай улсад оношлуур хандивлана Уржигдар 13 цаг 05 минутад Ц.Элбэгдорж: Эмтэрч санасан нутагтаа, Та нартаа хүрээд ирлээ Уржигдар 12 цаг 51 минутад “Эрдэнэт" үйлдвэрээс Булган аймагт 700 сая төгрөгийн дэмжлэг үзүүлнэ 2020-04-03 20:14 Тайландын Пукет мужид оршин суугаа монгол иргэдийн АНХААРАЛД! 2020-04-03 20:09 Ө.Энхтүвшин: Нислэгийн хэлэлцээртэй орнууд руу л нислэг хийх боломжтой 2020-04-03 19:56 УИХ-ын хаврын ээлжит чуулган даваа гаригт эхэлнэ 2020-04-03 19:32 УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгчээ 2020-04-03 17:36 Д.Цогтбаатар сайд аа, дипломат алба чинь хар тамхи, визний наймаачдаар дүүрчихлээ 2020-04-03 17:26 "Тусгай үүргийн нислэгээр ирсэн 263 зорчигч шинжилгээнд хамрагдаагүй" 2020-04-03 17:14 Ипотекийн зээлийн төлөлтийг гурван сараар хойшлуулахаар болов 2020-04-03 16:05 13 настай хүүхэд мотоциклтой онхолдож амиа алджээ 2020-04-03 15:57 Онцгойгийн албан хаагчид хямд өртгөөр ариутгагч пункт хийжээ 2020-04-03 15:53 Өрхийн бодит орлого сүүлийн 11 улирал инфляцийг давж бодитоор өссөн гэв 2020-04-03 15:46
iИх уншсан
Монголд коронавирус гарсан бол монголчууд ирэх байсан уу? У.Хүрэлсүхийн гүехэн бодол, Х.Баттулгын холын бодлого Сонгогчид зөв сонголтоо хийхэд "Электорат" хөдөлгөөний үндсэ... Олборлох салбарын төрийн ба орон нутгийн өмчит компаниуд: Хэ... Ерөнхий сайд коронавирустэй “хөтлөлцөх” гэж байна! Төсвөө яагаад тодотгох шаардлагатай вэ? Коронавирус ба "мораль" Цар тахал ба санхүүгийн хар зах М.Энхсайхан: Нүүрснээс ашиг хийдэг олон хүний "хөл дээр гишг... Б.Мөнхбат: Засгийн газар сошиалаар шүүмжлэгчдийн үгээр ажлаа... Сайд нараа сэлгэхгүй гэвэл гишүүнээс нь чөлөөлөх гарц бас ба... Д.Цогтбаатар сайд аа, дипломат алба чинь хар тамхи, визний н... Л.Хангай: Монголоор дамжуулан хийн хоолой барих ажил өнөө ма... Т.Мэндсайхан: "Давхар дээл"-ийн хязгаарлалт ирэх сараас шууд... АН-аас иргэдэд 1,260,000 төгрөгийн тэтгэмж олгох санал гарга... Ц.Элбэгдорж: Эмтэрч санасан нутагтаа, Та нартаа хүрээд ирлээ... Туркт суугаа Элчин сайд Р.Болдыг эргүүлэн татах шаардлага үү... Ц.Элбэгдорж маргааш үдэд тусгай үүргийн онгоцоор эх орондоо ... Дооёолсон долоон шийдвэр Иргэдийг нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөнд тооцож, бичилт х...
Top