“Улаан одеял дээр унтаж байгаа охин” зургаа Оросын алдартай зураач эмэгтэй З.Серебрякова 1923 онд Парист очихоос нэг жилийн өмнө зуржээ. Зурагт зураачийн 10 настай охин Катя зурагджээ. Охиныг яаж ийгээд Зөвлөлийн орноос  эх рүү нь явуулан гаргаж чаджээ. Катя эх нь уран бүтээлээ хийж байхад гэр орноо  хөтлөн явуулж иржээ. Зинаида Евгеньевна яаж ийгээд амьдрах Зөвлөлт дэх эх ба хүүхдүүддээ мөнгө олон  явуулахаар толгой өндийлгүйгээр ажиллаж байлаа.

З.Серебрякова "Улаан  одеял дээр унтаж буй охин" 1923 он

Мөн л зураач болсон ба эдгээр он жилүүдэд эхийн үлдээсэн өвийг хадгалан хамгаалж иржээ. Нөхөрт ч гараагүй. 101 хүртэл наслан эцсээ хүртэл ухаан санаа эрүүл, ажлын чадвар өндөртэй байлаа. Манай үеийн тэрээр 2014 онд мөнх бусыг үзүүлжээ.

“Унтаж буй охин” зураг маш гоё сайхан бүтээл. Гэхдээ олонд танигдаагүй. Яагаад тэр вэ?

Нэгдүгээрт, өнөөдрийн оросын нийгэмд хүүхдийн нүцгэн биеийг зурахад хатуухан хязгаарлалттай. Харин зурагт ихээхэн бодиттой зурагдсан нь олон хүнийг айлгаж байгаа юм.

Хоёрдугаарт, зураг хувийн цуглуулгад байснаас өргөн олонд танигдаагүй үлдсэн байлаа. Зураг бүтээгдсэн жил АНУ-д орос зураачдын өргөн хэмжээний үзэсгэлэн нээгдэн ажиллаж байлаа. Серебрякова түүнд хэд хэдэн зургаар оролцон  ямар нэгэн зургаа худалдах хүсэлтэй байлаа. “Унтаж байгаа охин” зургийг АНУ дахь Оросын дэлхийн засгийн газрын элчин байсан Бахметьев 500 доллараар худалдан авчээ. Энэ зургийг 2015 Sothbey's ордны дуудлага худалдаанд гарган  тавьсан нь бараг £3,845 сая фунтаар зарагдан дуулиан болж байлаа. Өнөөгийн ханшаар 319 сая гаруй рубль болжээ.

Энд нийтлэгдсэн зураачийн бүтээл дээр зөвхөн Катя л зурагдсан байгаа. Зинаидад загварт төлөх мөнгө хөрөнгө  байгаагүй учир  Катя л түүнд зуруулдаг байж. Үнэ хөлс гэхгүй юм чинь аргагүй биз дээ. Нэг үгээр өөрийгөө эхийнхээ зурагт мөнхөлжээ.

Сүүлчийн гэрэл зурагтаа Зинаида Анастасийн хамт буусан байгаа. Үүнээс гадна Серебряковад бас нэг охин  Тата байсан юм. Зинаида Евгеньевнагийн хүүхдүүд дундаас зөвхөн Тата л хүүхдүүдтэй байжээ. Харин Анастасия бол  түүний зээ  бөгөөд зураачийн гучанцар зээ нь юм. Мөн тэрээр зураач  байв. Тэдний удамд найман үе нь зураачийн мэргэжилтэй байжээ.

З.Серебрякова, Унтаж буй нүцгэн эмэгтэй, 1934 он

З.Серебрякова, Унтаж байгаа Катя, 1945 он

Екатерина Борисовна Серебрякова (Катя) өөрийн зээ охин  Анастасиягийн хамт

«Унтаж буй охин» 2015 оны  Sotheby’s дуудлага худалдаагаар £3,845 сая фунтаар зарагджээ

М.Цогт