x

Монголын ноёд язгууртны угийн бичгийн ховор дурсгалуудын үзэсгэлэн нээгдлээ

“Монголын ноёд язгууртны гэрийн үеийн бичмэл” цуврал номын эхний боть болох “Халхын Түшээт хан аймгийн төрлийн тайж нар” ном болон үзэсгэлэнгийн нээлт Үндэсний номын сангийн салбарт өнөөдөр боллоо.  

Мөн энэ үеэр гэрийн үеийн бичмэлийн болон Чингис хаанд холбогдох сурвалж бичиг, ном хэвлэлийн үзэсгэлэнг нээлтэд зориулан дэлгэв.

МУҮНС-ийн менежер С.Чулуунпүрэв ярихдаа, "Жил бүрийн өвлийн тэргүүн сарын шинийн нэгэнд Чингис хааны мэндэлсэн өдрийг Монгол бахархлын өдөр хэмээн тэмдэглэдэг. Энэ өдрийг тохиолдуулан Монгол Улсын Үндэсний номын сан ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнтэй хамтран хоёр жилийн турш хийсэн томоохон судалгааны ажлын үр дүн болох “Монголын ноёд язгууртны гэрийн үеийн бичмэл” нэртэй бүтээлийг хэвлэн нийтэлж, нээлтээ хийж байна. Мөн давхар энэ гэрийн үеийн бичмэлээр үзэсгэлэн гаргаад байна. Ноёд язгууртны гэрийн үеийн бичмэл гэдэг нь Чингис хааны шууд угсаа, алтан ургийн ноёдын уг гарвал, удам зүйг тэмдэглэсэн чухал баримт бичиг юм. Хааны мэндэлсэн өдрийг тохиолдуулан эдгээр ховор нандин эх бичмэлийг олон нийтэд анх удаа дэлгэн үзүүлж байгаагаараа онцлог. Гэрийн үеийн бичмэлийн талаар дэлгэрүүлэхэд, өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард Япон Улсын Нара хотын "Тэнри Санкоокан" музейд Чингис хааны угсааны 12 мянга орчим хүний нэр багтсан том хэмжээний гэрийн үеийн бичмэл дэлгэж, олон улсын эрдэмтдийн анхаарлыг татсан билээ. Монгол Улсад ийм төрлийн баримтат дурсгал нийт гурван ширхэг хадгалагддаг. Үүний нэг нь Үндэсний төв архивт, хоёр нь Үндэсний номын санд байдаг. Тэдгээрээс хамгийн том хэмжээтэй, 5 ханатай гэрийн буурьтай тэнцэх буюу 5.8 метрийн голчтой даавуун дээр хэвлэсэн “Сэцэн хан Шолойн угийн бичиг” нэртэй дурсгалт эх бичгийг энэ удаагийн үзэсгэлэнд мөн дэлгэн үзүүлж байгаа" гэв.

“Монголын ноёд язгууртны гэрийн үеийн бичмэл” цуврал ном цаашид Халхын Түшээт хан аймгийн харьяат тайж нар, Сайн ноён хан, Засагт хан, Сэцэн хан аймгийн ноёд язгууртны гэрийн үеийн бичмэлээр үргэлжилж, нэг цогц бүтээл болгохоор төлөвлөжээ.

Мөн Чингис хаантай холбоотой судар ном, гар бичмэл, сурвалж бичгийн дээж, Чингис хаан судлалаар гаргасан дотоод гадаадын эрдэм шинжилгээ, судалгаа, утга, уран зохиолын 200 гаруй ном бүтээлээр Их эзэн Чингис хааныхаа мэндэлсэн Монгол бахархлын өдөрт зориулан дэд үзэсгэлэн толилуулж байна.

Тус үзэсгэлэн энэ сарын турш олон нийтэд нээлттэй үргэлжилнэ.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Монгол, Японы компаниуд өндөр технологийн салбарт хамтран ажиллах боломжийг хэлэлцэв 13 цаг 20 мин Ираны дараагийн дээд удирдагчаар Можтаба Хаменеиг сонгожээ 13 цаг 22 мин Дархан-Уул аймагт менингококкт халдвар бүртгэгджээ 13 цаг 31 мин "Эрдэнэс Тавантолгой"-н хувьцааг өвлүүлэх, шинээр эзэмшүүлэх шийдвэр ирэх долоо хоногт гарна 13 цаг 32 мин ЗГ: Дотоодын агаарын тээвэрлэгчид Болгар болон Европын зах зээлд гарах боломж бүрдлээ 13 цаг 33 мин ЗГ: "Албаны нууц"-д хамаарах 894 мэдээллийг ил болгоно 13 цаг 34 мин "Шивэр хандгай" агнасан иргэнд 2 жилийн хорих ял оногдуулав 13 цаг 35 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 22 хэм хүйтэн 13 цаг 36 мин Б.Одбаяр: АН-ын шинэчлэл бусад намын хүч зузаатгал болж болохгүй 14 цаг 5 мин УИХ-ын гишүүн Э.Болормаад хилийн хориг тогтоожээ 14 цаг 23 мин Б.Жавхлан: 500 сая долларын бондыг хүү багатай гаргаж, эрсдлийг буурууллаа 14 цаг 43 мин Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Шведийн парламентын гишүүдтэй уулзав 16 цаг 19 мин Хүүхдийн мөнгийг энэ сарын 19-нд олгоно 16 цаг 20 мин 60 жил хувийн цуглуулгад нуугдсан Рембрандтын эрдэнэ олон нийтийн хүртээл болно 16 цаг 25 мин Чөлөөт бөхийн олимпын жингүүдийн “Шилдэг 8” анхдугаар тэмцээн Эрдэнэтэд эхэллээ 16 цаг 45 мин Ш.Энхийн-Од NCAA-гийн замналаа өндөрлүүлж, мэргэжлийн сагсан бөмбөг рүү алхаж байна 16 цаг 46 мин Өвлийн аялал жуулчлалын бэлгэдэл "Хөх сувд" наадам өнөөдөр өндөрлөнө 17 цаг 47 мин Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол 3 нэмэгджээ 17 цаг 52 мин 2026 оны Элсэлтийн шалгалт болон Монгол хэл, бичгийн шалгалтын бүртгэл эхэллээ 17 цаг 53 мин Улаанбаатар хотын 18 байршилд олон түвшний уулзвар, нүхэн гарц барина 17 цаг 55 мин
iИх уншсан
УИХ-ын даргын айлчлалаар оросууд бидэнд “Байрандаа байгаарай... 1072 хувьцааны ноогдол ашгийг Нийгмийн даатгалын санд хувьца... Монгол сэрдэг Морин жил Г.Гантулга: Дотоод сонгуулиа шударга явуулж байж АН-д эв нэг... Намаа цэгцэл. Нам дээрээ эхлээд цэгцэр Ираны удирдагч нас барлаа, Иран цаашид яах бол? Игавахара Масарү: Эзэн хааны айлчлал амжилттай болсон нь хоё... Сарнай идсэн ямааны шөл Гуравдугаар сарын 2-нд ихэнх нутгаар цас орж, цасан шуурга ш... АНУ, Израиль хамтран Иранд цэргийн цохилт өгч эхэллээ АНУ-ын гурван сөнөөгч онгоцыг андуурч сөнөөжээ Умард Солонгосоос ОХУ руу 33 мянган чингэлэг зэвсэг илгээжээ... Д.Баасандамба: Үндэсний сөрөн тэсвэрлэх чадавх бол хамгийн ш... Х.Нямбаатар: Гандангийн дэнжийг нийслэлийн хамгийн том цэцэр... Пакистан улс Афганистаны нийслэл Кабул руу агаарын цохилт өг... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Элчин сайд Д.Даваа, А.Ананд нарт итгэ... “Туулын хурдны зам” мега төслийг үр нөлөөтэй төлөвлөсөн байд... Парламентын мэтгэлцээний Улсын аварга шалгаруулах тэмцээн эх... Энэ сард олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлө... Дээд лигийн улирлын тоглолтын аваргаар “Эс Жи Эйпс” шалгарла...
Top