Манай улсад 16–36 насны залуусын хөдөлмөр эрхлэлт харьцангуй бага байгаа нь тэдний хүсэл сонирхол, мэдлэг, ур чадвар, ажил мэргэжил болон хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлт хоорондын зөрүүтэй байдалтай холбоотой гэж судалгаанд дүгнэжээ. Энэ асуудал зөвхөн Монголд бус, дэлхий даяар ижил чиг хандлагатай байгаа аж.

Өнөө үед залуус тогтмол цагийн ажил хийхээс илүүтэй уян хатан цагийн хуваарьтай, зайнаас ажиллах боломжтой, хувийн амьдрал болон ажлын тэнцвэрийг хангах ажлын байр сонирхох болсон. Ийм ажлын хэлбэрийг сонгох хандлага нэмэгдэж, “фрийлансер” буюу чөлөөт ажилтны амьдралын хэв маяг түгээмэл болж байна.

Байгууллагуудын зүгээс ажилтнуудын сэтгэл ханамжийг нэмэгдүүлэх, уян хатан цагийн хуваарь, шударга цалин урамшууллын систем, карьерийн өсөлтийн боломжийг бүрдүүлснээр залуус илүү тогтвортой ажиллах нөхцөл бүрдэхийг шинжээчид онцолж байна.

Хөдөлмөрийн зах зээлийн бүтцийн судалгаагаар өнөөдрийн байдлаар 1980 оноос өмнө төрсөн иргэд нийт ажиллах хүчний 34 хувийг, 1980–1989 онд төрөгсөд 22 хувийг, 1990–1999 онд төрөгсөд 21 хувийг, 2000–2009 онд төрөгсөд 20 хувийг, 2010–2020 онд төрөгсөд 3 хувийг тус тус эзэлж байна. Ирэх жилүүдэд хөдөлмөрийн насны хүн амд залуучуудын эзлэх хувь нэмэгдэх төлөвтэй байгаа бөгөөд 2035 он гэхэд 2010–2020 онд төрсөн иргэдийн эзлэх хувь 27 хувьд хүрэхээр байна.

Нийт хүн амын гуравны нэгийг бүрдүүлж буй залуусын хөдөлмөрийн оролцоог нэмэгдүүлэхийн тулд төр, хувийн хэвшил хамтран ажиллаж, тэдний бүтээмжийг бүрэн ашиглах шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Судалгаагаар залуучууд байгууллагын соёл, хөдөлмөрийн харилцааны орчин, уян хатан нөхцөлд илүү ач холбогдол өгдөг нь тогтоогджээ.

Иймээс төр, байгууллагууд хамтран ажиллах арга барилаа шинэчилж, залуучуудын оролцоог нэмэгдүүлэх бодлого хэрэгжүүлэх шаардлагатай гэж үзэж байна. Ирэх онд Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангийн нийт төсвийн 35 хувийг залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэхэд зарцуулахаар тусгасан бөгөөд нийтдээ 100 гаруй тэрбум төгрөг төсөвлөжээ. Мөн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах, хөдөлмөрийн орчны шинэчлэлд анхаарч ажиллахаар төлөвлөсөн байна.