Улсын Их Хурал 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 11-нд “Өмгөөллийн тухай хууль”-ийн зарим заалтыг хүчингүй болгох тухай хуулийн төслийг баталж, хуульч мэргэжилтэй иргэдийн мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, хөдөлмөр эрхлэх эрхийг баталгаажуулах чухал өөрчлөлтийг хийлээ.
Уг өөрчлөлтөөр хуульч нь өмгөөлөгчийн шалгалтад орохын тулд заавал өмнөх ажил, албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх шаардлагыг хүчингүй болгосон байна. Өмнөх зохицуулалтаар өмгөөллийн үйл ажиллагаа хавсран эрхлэхийг хориглосон ажил, албан тушаалыг хашиж буй хүн шалгалтад орох боломжгүй байсан нь бодит амьдрал дээр хүний үндсэн эрхийг хэт хязгаарлаж байгааг хуулийн төсөл санаачлагч УИХ-ын гишүүн Г.Уянгахишиг онцолсон юм.
Тэрбээр, “Шалгалтад орж тэнцсэн тохиолдолд хуульч ажлаасаа чөлөөлөгдөх нь зөв. Харин шалгалтад орох төдийд ажлаа орхих шаардлага нь хүний эрхийн зөрчил бөгөөд амьдралд хохирол учруулж болзошгүй” хэмээн тайлбарласан. Өнгөрсөн 2023 онд л гэхэд уг заалтын улмаас өмгөөллийн шалгалтад бүртгүүлсэн 283 хуульчаас 45 нь урьдчилсан шалгуураар хасагдаж байжээ.
Хэдийгээр Үндсэн хуулийн цэц 2022 онд уг заалтыг Үндсэн хууль зөрчөөгүй хэмээн үзсэн ч хүний ажил, мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох эрхийг хязгаарласан магадлалтай гэх дүгнэлт ч дагалдаж байв. Тиймээс УИХ хууль тогтоогчийн хувьд логик зөрчил бүхий зохицуулалтыг засварлах шаардлагатай хэмээн үзэж, тус заалтыг цуцалсан байна.
Энэ өөрчлөлт нь УИХ-ын 2024–2028 оны стратеги төлөвлөгөөнд туссан “Гурван төгөлдөршил” бодлогын хүрээнд хүний эрхийг дээдэлсэн, хариуцлагатай, шударга хууль тогтоох үйл ажиллагааны нэг илэрхийлэл болж байгааг УИХ-ын Хэвлэл, мэдээллийн газар тодотголоо.
Эх сурвалж: УИХ-ын Хэвлэл, мэдээллийн газар
