Сонгуулийн ерөнхий хороо болон Нээлттэй засгийн түншлэл, Нээлттэй нийгэм форум, Транспарэнси Интернэшнл, Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгууллагын хамтарсан семинар нь улс төрийн намуудын санхүүжилтийн ил тод байдал, хариуцлагын тогтолцоог сайжруулахад чиглэсэн институцийн чадавхийг бэхжүүлэх стратегийн ач холбогдолтой арга хэмжээ юм. Уг семинар нь цахим тайлагналын тогтолцоог нэвтрүүлж, технологид суурилсан хяналт-шинжилгээний хүрээг өргөжүүлэх бодит хэрэгцээ шаардлагын хариу үйлдэл болж байна.

Сонгуулийн тогтолцооны олон улсын сангийн (IFES) зөвлөх Махнус Оман “Цахим ил тод байдал”-ын талаар дэлхийн улс орнуудын жишээ, тэр дундаа санхүүгийн тайланг структурчилсан формат (structured format)-аар нээлттэй системд байршуулах, олон нийтийн хяналтад авах, дүн шинжилгээ хийх аналитик боломжийг нэмэгдүүлэх технологийн шийдлүүдийг танилцуулсан нь энэхүү системийн хөгжүүлэлтэд суурь зайлшгүй шаардлагуудыг тодорхойлсон.

Тэрбээр дараах суурь хүчин зүйлсийг онцолсон:

• Цахим тайлан бүрдүүлэх стандарчлалтай гарын авлага боловсруулах,

• Намын санхүүгийн ажилтнуудад зориулсан тогтмол сургалт, мэргэшүүлэлт,

• Хяналтын байгууллагуудын хооронд интероперабл мэдээллийн солилцооны платформ хөгжүүлэх зайлшгүй шаардлага.

Түүнчлэн Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллагын Ардчилсан институт, хүний эрхийн албаны (АИХЭА) мэргэжилтнүүдийн урьдчилсан зөвлөмжид хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийн мониторинг, санхүүжилтийн хязгаарлалт, ил тод байдал, бодит эзэмшигчийн бүртгэл, гишүүдийн хувь нэмрийн дээд хэмжээ, гуравдагч этгээдээр дамжуулсан хандивын хяналт, мөн цаг үеийн мэдээ, дата ашиглалтын хамрах хүрээ зэрэг асуудлуудыг тусгажээ.

Энэ нь намын санхүүжилтийн талаарх комплекс зохицуулалтыг зөвхөн хууль бус гүйлгээг хязгаарлах төдийгүй, стратегийн түвшинд итгэлцэл, бодлого тодорхойлолтын ил тод байдлыг бий болгоход чиглэгдэж буйг илтгэж байна. Ийм зохицуулалтад мэдээллийн технологийн дэвшлийг ашиглах нь зөвхөн үр ашиг нэмэх төдийгүй, институц хоорондын уялдаа холбоог системтэйгээр шинэчилж, нийгмийн хяналтыг бодит болгох үндэс суурийг бүрдүүлдэг.

Семинарт олон улсын болон үндэсний байгууллагууд өргөн бүрэлдэхүүнтэй оролцож, техник, хууль зүйн, бодлогын интеграцийн төвшинд хамтран ажиллах нөхцөл бүрдсэн нь цаашдын эрх зүйн шинэчлэлд чухал суурь болох юм. Хоёр өдрийн энэхүү уулзалт нь зөвхөн мэдлэг солилцох арга хэмжээ бус, засаглалын цахим шилжилтийн эхлэл хэмээн үнэлэгдэхүйц үйл явдал болж байна.

Эх сурвалж: Сонгуулийн ерөнхий хороо, IFES, OSCE/ODIHR, ТИ-Монгол, НҮБХХ.