Эрүүл, жингээ хэвийн нэмж байгаа, хоолондоо сайн хөхүүл насны хүүхэд үе үе, юунд ч тайвшрахгүй, хэдэн арван минутаас хэдэн цаг хүртэл зогсолтгүй чанга бахирч чарлаж уйлахыг цанх татах гэнэ.
Эцэг эхчүүдэд хүүхдийнх нь ямар нэг юм маш хүчтэй өвдөж буй сэтгэгдэл төрж тэд их айж сандарч сэтгэл санаагаар унадаг. Ээж нар хүүхдээ даган уйлж тусламж эрэн хүүхдийн эмч, түргэн тусламж, бариач, туслаж болох хэн нэгэнтэй холбогдон эмчид ханддаг. Харамсалтай нь олон тохиолдолд цанх татдаг хүүхдэд тархины даралт, чихний өвчин, ханиад зэрэг онош тавьж шаардлагагүй эмчилгээ зөвлөх нь олон байдаг.
Энэ байдал их элбэг, ойролцоогоор 5 хүүхдийн 1-т тохиолдоно.
Ихэвчлэн хөхөөр хооллодог хүүхдэд 1 сар орчимтойгоос эхлэн хүүхдийг 4-5 сар хүрэхэд өөрөө аяндаа болино.
Эрүүл хүүхэд 7 хоногтоо 3-аас доошгүй удаа бараг тогтмол нэг цагт (дийлэнх хүүхэд үдээс хойш, оройдоо), хоногтоо 3-аас илүү цаг (заавал нэг удаадаа биш) уйлах нь 3 долоо хоногоос удаан үргэлжилж байвал хүүхдийн чинь цанх татаж байна гэж үзнэ. Өөрөөр хэлбэл эрүүл хүүхэд гэнэт, мэдэгдэх шалтгаангүйгээр, үе үе юунд ч тайвшрахгүй уйлах юм. Эцэг эхчүүд “зүүнд хатгуулсан” юм шиг уйлаад байна гэдэг.
Шинж тэмдэг:
• Тайвшруулахад хэцүү
• Ярвайж уурлана
• Хөлөө нугалаж чээжиндээ наана
• Нүүр нь улайна
• Өндөр чанга дуугаар хэт их уйлна
• Гараа чанга атгана
• Хэвлийн булчин чангарна
Авах арга хэмжээ:
• Имж эх аргаар тэврэх
• Хөхүүлсний дараа хэхрэх боломжтойгоор босгож тэврэх
• Бүлээн усанд оруулах
• Хэвлийд бүлээн жин тавих
• Хүүхдийг гэдрэг нь харуулан хэвтүүлж 2 хөлийг түнх өвдөгний үеэр нугалаж тэнийлгэх хөдөлгөөн хийх( унгахад нь туслах)
• Хүүхдэд тосон иллэг хийж тайвшруулах
Харамсалтай нь өнөөдрийг хүртэл хөхүүл хүүхдийн цанх татах шалтгааныг хүүхдийн анагаахын шинжлэх ухаан олоогүй байна.
Хэд хэдэн нөхцөл байдлыг авч үзэж буй боловч аль нь одоогоор батлагдаагүй.
Үүнд:
• Харшил
• Хүүхдийн хоол боловсруулах тогтолцоо гүйцэт хөгжөөгүй байх
• Эхийн хооллолт (эх нь сүүн бүтээгдэхүүн болон коффейны төрлийн зүйл хэрэглэдэг)
• Эхийн сэтгэл гутрал
• Эх жирэмсэн үедээ тамхи татах гэх мэт.
Гэхдээ хүүхдийн цанх татах нь өвчин эмгэг биш бөгөөд түүний эрүүл мэнд, цаашдын өсөлт хөгжилд огтхон ч сөргөөр нөлөөлдөггүй нь нотлогдсон.
Ингэж уйлдаг хүүхдэд мэдлэг, туршлагатай эмч үзлэг хийгээд эмгэг шинж илрэхгүй бол цанх татах хэмээн оношлоно. Ихэнх тохиолдолд ямар нэг шинжилгээ шаардлагага байдаггүй, зарим эргэлзээтэй цөөн тохиолдолд эмч шинжилгээнд илгээж болно.
Эмчилгээний хувьд одоогоор цанх татсан хүүхдийг тайвшруулах үр дүнтэй арга байхгүй хэвээр байна.
Анжел Хүүхэд, Нярайн эмнэлэг
