x

Дундаж монгол Долгор

“Мундаг шүү, мундаг шүү, мундаг шүү” манжилсан юм шиг энэ үгнээс бүр нэг залхсан хүн энэ бичвэрийн ард энгийн нэг, дундаж монгол хүний дүрийг олох, бүтээх, багтаж амьдрахын төлөө бас дундаж монголчуудаа олон болоосой хэмээн цуврал бичвэрүүдээ та бүхэнтэйгээ хуваалцахаар шийдэв.

Эдийн засагчдын хүслээр тухайн нийгмийн дундаж давхрагынхан бөөнөөрөө ажилтай, анхиатай, тэр хэмжээгээрээ орлоготой байвал тэгээд тэр улс сэвхийгээд сэргээд ирдэг юм гэнэ лээ. Би өөрийнхөө эргэн тойрныг ажиглахаар урдахаа хийгээд чимээгүйхэн урагшилдаг хэсэг нь цөөн, тэр бүү хэл ард хормойгоороо урдахаа нөхөөд явдаг эгэл жирийн айл гэр ч цөөхөн байх шиг. Харин ардах хормой ч үгүй, урд тууж яваа айл гэрийн угаадас, үлдэс, хагасаар амьдралаа болгож яваа хүмүүс л олон шиг. Амьдралаа тиймхэн юмаар болгож яваа хүмүүс хэдийдээ хүсээд байгаа амьдралаа хөл дээр нь босгохов чиг. 

Дундаж монгол, дундаж монгол… дунджаар монгол эмэгтэй хүн 75 жил гаруй буюу ихэнх нь эрчүүдээсээ илүү есөн жилээр илүү хорвоогийн тоосыг хөдөлгөдөг. Хүн зүйлийн эмэгчин нь илүү наслаад байдгийн учир нь үхтэл үр харам гэгчээр хүний амьдралын хамгийн чухал зүйл болох генетикийн дарааллаа дараа үедээ бүрэн бүтэн, сайжруулж хадгалуулчих гэдэг төрөлх араншинтай нь холбоотой. За энэ хальт далбийлтыг буцаагаад гол шугамдаа нийлүүлье. 

Дундаж монгол хүн статистик тоогоор нэг сая орчим төгрөгийн цалин авдаг. Гэхдээ энэ тоо бол статистик шүү. Тухайн тоололд цалин авч буй бүх хүний цалингийн хэмжээг бүх хүний тоонд харьцуулаад энэ тоо гардаг юм. Жишээ нь, нэг айлын нөхөр албан тушаал өндөр ажил хашаад сард сая таван зуун мянган төгрөгний цалин авдаг, эхнэр эмч хийгээд сард таван зуун мянган төгрөгний цалин авдаг байя гэж бодъё. Хүмүүс ойлгохдоо монголын дундаж цалин сая төгрөг юм чинь эрхэм эмч эхнэрийн цалин ч бас сая гээд статистик тоогоор бодчихдог гэтэл хөрсөн дээрээ өөр өөр тоотой цалин авдаг. За энэ далийлтыг дахиад гол шугам руу чирье. 

Дундаж монгол хүн ер нь их сургуулийн дипломтой. Гэхдээ харамсалтай энэ нь сэхээрсэн гэсэн үг биш. Их сургуулийн диплом нэг талаар амьдралд олон боломжийг нээх боловч сайхан амьдралын найдвартай баталгаа бас нэг их сайн болж өгөхгүй ээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Герман улс буцаж сэргэх гэтэл хүний таван зан гай болоод байж лдээ. Германы нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Бевереджийн тэмдэглэн үлдээж тэмцсэнчлэн тэр таван зүйл бол хүний ханаагүй хүсэл буюу шунал, өвчин, мунхаглал, харгис байдал, анхиагүйдэлт буюу ажил хийхгүй залхуурах явдал байж.

1942 онд олж тэмдэглээд, олноороо тэмцсэн хүний унаган энэ таван зан харамсалтай нь дундаж монгол хүний хамгийн сайн хийж чаддаг зүйл хэвээрээ л байсаар байна. Гэтэл энэ тавыг гаталсан нь хөгжөөд байна. Миний эргэн тойрноосоо ажигладаг нийтлэг төрхүүдэд. Дөнгөж хөрөнгөжиж буй ханаагүй хүслээ дарж амжаагүй хэсэг бүлэг, хамгийн тайван амгалан байлгах ёстой хайртай хүмүүс, гэрийнхнийгээ ч хүчирхийлдэг харгис хэсэг бүлэг, халамжийн хэдэн төгрөг авчихаад эсвэл аав ээжээсээ хэдэн төгрөг зулгаачихаад ажил хийдэггүй гарууд, дипломтой ч гүйцэд боловсроогүй бидний үеийнхэн.

Нэгдсэн үндэсний байгууллагаас улс орнуудыг ангилдаг өндөр хөгжилтэй, хөгжиж буй гэх хуучны ангилал хоцрогдсон. Тэрний оронд Gapminder олон улсын байгууллагыг үндэслэгч, нийгмийн эрүүл мэндийн доктор Ханс Рослингийн судалж тогтоосноор их орлоготой, дундаж орлоготой, бага орлоготой гэдэг ангиллыг ашигладаг болсон. Хамгийн сонирхолтой нь бага орлоготой орны өндөр орлоготой иргэн өндөр орлоготой орны өндөр орлоготой иргэнтэй яг адилхан. Манайхан дунд ч дэлхийн толгой баячуудтай эн зэрэгцээд, хамт шоуддаг гарууд бий шүү дээ. Улс орны хэмжээнд биш, хувь хүний хүрээнд ярихад хүний дансанд орж ирж байгаа тоон орлогоос илүү хувь хүний сэтгэлгээний хэв маяг, нийгэм дунд биеэ хэрхэн авч явж байгаа нь тэр хүний сэхээтэн хүн үү, дундаж хүн үү, шалихгүй хүн үү гэдгийг тодорхойлно. Тэгээд үнэхээр тэр хүн дундаж хүн бол ямар ч нийгэмд ялгаагүй л тийм хүн байна. “Зөвхөн монголдоо” эсвэл “монгол ч бүтэхгүй ээ” гэж хоёр эрс хязгаар руу нь хуваагдмааргүй байна. Нурууг нь олоод голтой, дундаж байх тухай бөөнөөрөө бодож, ярьж, хөдөлмөөр байна гэдэг чин сэтгэлийн углуургаас Долгор нь энэ буланг хөтлөх болно. Сунжирсан урт танилцуулга, учир агуулгаа энэ хүрээд өндөрлөе.

Дундаж монгол Долгор

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Украин дахь дайн Африкт өлсгөлөн үүсгэж байна 9 цаг 40 мин "АН-ын даргаар Х.Баттулгыг бүртгэх асуудлыг хэлэлцсэнгүй" 9 цаг 46 мин Б.Энхмөнх: Аавын минь хүүгээ гэсэн хайр гарыг минь эдгээгээд зогсохгүй намайг зураач, сийлбэрч болгосон 10 цаг 41 мин ГИХГ: Визийн зөвшөөрлийн кодыг и-мэйлээр илгээж байна 11 цаг 42 мин Оросын өндөр албан тушаалтан Украины эзлэгдсэн хотод зочилжээ 12 цаг 9 мин Х.Баттулгыг АН-ын даргаар бүртгэх хүсэлтийг буцаан татна гэв 12 цаг 39 мин “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдлын талаар авах арга хэмжээний тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийг өргөн барилаа 14 цаг 19 мин Хөдөө аж ахуйн ээлжит тооллого маргааш орон даяар эхэлнэ 14 цаг 23 мин Д.Сосорбарам: Хүний амь шиг үнэ цэнтэй зүйл хорвоод үгүй. Зулын гол болно гэж муу ёрлохоо болио! 15 цаг 15 мин Эмэгтэйчүүд Австралийн ардчилалыг сэргээнэ 15 цаг 25 мин Зургадугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн цахилгааны төлбөрөө ХЭРЭГЛЭГЧ ТА БҮРЭН ХАРИУЦНА 16 цаг 4 мин Орос, Украины дайны улмаас дэлхий дахин өлсгөлөнд нэрвэгдэж болзошгүй талаар НҮБ-аас мэдэгдлээ 16 цаг 14 мин Орон нутагт шилжин суурьших иргэдэд 3 хувийн хүүтэй ипотекийн зээл олгоно 16 цаг 20 мин Монголбанк "Чингис хаан" банкны зээлийн барьцаатай холбоотой мэдэгдэл гаргажээ 16 цаг 27 мин М.Тулгат: Х.Баттулга Үндэсний эрх чөлөөний үзэл баримтлалыг уландаа гишгэсэн 16 цаг 36 мин Улиастайн тойргоос Шар хадны эцэс хүртэл 4.27 километр шинэ зам тавина 16 цаг 44 мин “Био лаб”-тай Монгол 18 цаг 21 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгохыг үүрэгдэв 18 цаг 31 мин АНУ-аас 5-11 насны хүүхдүүдэд зориулж манай улсад 1 сая тун Файзер вакцин нийлүүлэхээр болжээ 18 цаг 36 мин Биотехнологи, малын эрүүл мэнд, сүү, сүүн бүтээгдэхүүний салбарт Энэтхэг улстай хамтарна 18 цаг 40 мин
iИх уншсан
Юу ч хийсэн сэтгэл дутна: Мөнхийн зогсоол дахь "Сүхбаатар" х... Монголын цагдааг Бээжин гэдэг үү? Олон улсын хоригт орсон Оросын нефтийн ашиг орлого 50 хувиар... Хятадын агуй судлаачид гүн ой дундаас 292 метр гүнзгий нүх о... “Ногоон хэрэм”-ийг “тэрбум мод”-оор аврах үндэсний хөдөлгөөн... Дундаж монгол Долгор ба Эрх ямбатны зовлон “Муухай Орос” ба дэлхийн түүхээс суралцъя АН-ын залуус аль юм болгон өвгөдийнхөө ард нуугдах гэсэн юм ... Буруу зүгийн салхинд хийсэхгүйн тулд намын дүрмээсээ зүүгдэх... Ц.Элбэгдорж: Шийдээгүй асуудал заримдаа хамгийн сайн шийдэл ... С.Ганбаатар: Би улс орныг босгоод өгье. Надад ердөө гуравхан... Х.Баттулга АН-ын тамгыг авахын тулд "алахаас бусдыг" хийж ба... УКРАИНЫ ДАЙН ба ДЭЛХИЙ ДАХИН Орос, Украины дайны улмаас дэлхий дахин өлсгөлөнд нэрвэгдэж ... “Био лаб”-тай Монгол Баянгол дүүрэгт “ТЭРБУМ МОД” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд 13... Путин "Финланд, Швед НАТО-д элсэх нь ОХУ-д шууд аюул учруула... Төр нийгмийн зүтгэлтэн Г.Батхүү агсаны гэгээн дурсгалд зориу... Шри Ланкын Ерөнхий сайд: Ирэх хоёр сар бидний амьдралын хамг... Д.Сосорбарам: Хүний амь шиг үнэ цэнтэй зүйл хорвоод үгүй. Зу...
Top