x

Яруу найрагч Арлааны Эрдэнэ-Очирын дурсгалд зориулах нэгэн мөчлөг...

"Нэг зураг, гурван тавилан, нэг зам"

Өнөөдөр бол Монголын нэрт яруу найрагч Арлааны Эрдэнэ-Очирын тэнгэрт дэвшсэн өдөр. Хагас жил гаруйн өмнө түүний төрсөн нутаг Дорноговь аймагт цомгийнх нь нээлт болж, найз нөхөд нь Монгол орны дөрвөн зүг найман зовхисоос Сайншандад цугларсан. Өвөл намрын зааг тэр нэг хуйсгануур өдөр А.Эрдэнэ-Очир найрагчийн багын найз яруу найрагч Шатарын Энхбаяр ийм нэгэн зураг бидэнд илгээж билээ. 

Байхгүй мөртлөө байгаа юм шиг хүн байх, байгаа атлаа байхгүй юм шиг хүн байх. Зурган дээрээс дүрлийтэл ширтэх энэ хүн өдгөө ч бидний дэргэд алхаж яваа юм шиг санагдана. Яруу найрагч Б.Ганчимэгийн А.Эрдэнэ-Очир найрагчийн тухай бичсэн үгс эрхэм хүмүүний тухай дурсах бүрд сэтгэлд харвадаг юм.

“...Манай Эрдэнэ-Очир бол сэтгэлийн дулаан тойргоос гардаггүй, өмөг түшиг ханхлуулсан өвөрмөц хүн байлаа. Гунигтай, тэгсэн атлаа хачин гэрэлтэй...”

Манай тэр, манай энэ гэж хэн хүнд дуудагдаж явах тавилан хэн хүнд заяахгүй ээ. Үйлийн үр ч байдаг биз, үйлдэл нь ч хүнийг тодорхойлдог биз. Энэ зурган дээрх гурван залуу өөр өөрийнхөөрөө л амьдралыг туулж яваа. Гэхдээ тэдний замыг нэг л зүйл насан туршид нь нэгтгэжээ. Тэр нь уран зохиол. Баруун гар талаас эхнийх нь яруу найрагч Шатарын Энхбаяр, хоёр дахь нь Арлааны Эрдэнэ-Очир, голд суугаа Гомпилдоогийн Мөнхцэцэг. 1990 онд хамтарч “Бэхэн цэнхэр өдрүүд” хэмээх яруу найргийн ном гарган, од болсон гурав маадгар гэгч нь зогсож байна. 

Яруу найрагч Арлааны Эрдэнэ-Очир “Ардын эрх” сонины сэтгүүлчээс ажлын гараагаа эхэлж, Дорноговь аймгийн “Саран хөхөө” театрын дарга, орон нутгийн сэтгүүлч, “Утга зохиол, урлаг” сонины редактор, “Цог” сэтгүүлийн эрхлэгч, МҮОНР-ийн редактороор ажиллаж байгаад, Монголын Зохиолчдын эвлэлийн 16-р Их хурлаар зохиолчдын төв байгууллагынхаа Удирдах зөвлөлийн даргаар сонгогдон ажиллаж байв. Зохиолчдын хурлын төлөөлөгчид А.Эрдэнэ-Очирыг дуу нэгтэй гар өргөн баталж байсан өдрийг санаж байна. 

Яруу найрагч Г.Мөнхцэцэг Улсын Багшийн их сургуулийг утга зохиол судлаач, сэтгүүлч мэргэжлээр төгсөж, "Засгийн газрын мэдээ" сонинд сэтгүүлчээр ажиллаж, 10 гаруй жил бизнес эрхэлснийхээ дараа 2009 оноос хойш 7 жилийн турш МЗЭ-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажилласан. Яруу найрагчийн хувиар “Чамдаа” шүлгийн CD (1999 он), “Цээжний анир”(2000 он), “Зөнгийн шувуу улаан” (2009 он), “Замбуутивийн чөлөөнд...” (2012 он), “Сэтгэл зүрхний үзэгдлүүд” (2014 он) ном хэвлүүлж, Болор цомын эзэн болжээ. 2016 онд энэ зургийн голд суугаа охин төрсөн нутгаасаа УИХ-ын гишүүн болсон. Дараагийн сонгуулиар улиран сонгогдсон. 

Харин яруу найрагч Ш.Энхбаяр МУИС-ийн сэтгүүл зүйн ангийг төгссөнөөсөө хойш 20 гаруй жил нутагтаа орон нутгийн сэтгүүлчээр ажиллаад өдгөө аймгийнхаа Стандартчилал, хэмжил зүйн хэлтсийг удирдаж буй. “Нутгийн амьдрал”, “Нутгийн хүүхдүүд”, “Дорноговийн мэдээ” сонинуудыг үүсгэн байгуулсан Ш.Энхбаяр сэтгүүлч Дорноговь аймгийн Нэвтэрхий толийг эрхлэн гаргаж, “Дорноговийн зохиолчдын цоморлог”-ийг эмхэтгэн хэвлүүлжээ. Монголын Зохиолчдын эвлэлийн Дорноговь аймгийн салбар “Хурмаст тэнгэр” төвийг Ш.Энхбаяр найрагч эдүгээ тэргүүлж байгаа. 

Яруу найрагч Ш.Энхбаяр багын нөхрийнхөө тухай дурсамж бичсэнээс энэ зургийг татуулж явсан он жилүүд нь тодорно.

“...манай ангийн А.Эрдэнэ-Очир шүлэг бичдэг гэдгийг нь мэдэх болсоор нэг хоёр жил болоод байв. Арай сүүлээр Г.Мөнхцэцэг маань ч бас бичээд эхэлсэн. Тэгж байтал зургадугаар анги хавьцаа болов уу, би бас дуурайгаад ч гэх юм уу ганц нэг юм бичээд Ээгийдээ үзүүлсэн чинь “өө болж байна, энэ Энхбаяр шүлэг бичсэн байна шүү, та минь ээ” гээд зарлаж орхилоо. Тэр нь “Түүчээ тогоруу” хэмээх анхны минь шүлэг байсан юмдаг. Ингээд анхны хэдэн шүлгийг Ээгий минь эхэлж уншина, бүр зарим нэг үгийг нь их л өөриймсөгөөр сольж өгсөн юмдаг. Одоо бодоход, бараг анхны багш маань ч байсан юм шиг...

...Ерэн нэгэн оны наадмаар Равжаагийн музейг байгуулахад гар хөлийн үзүүрт гүйж дээврийнх нь хонхыг захиж, Мөөжиг маань цонх шилийг нь арчиж цэвэрлэж явлаа. Яруу найрагч Лувсанчүлтэмийн Эрдэнэбат, Эрдэнэ-Очир хоёр энд жижүүрээр ажилладаг байлаа. Шөнө манаатай хоноход нь утга зохиолын төвийнхөн очиж найраг шүлгээ уншиж, уран бүтээлийн халуун яриа өрнүүлнэ. Музейн үзмэрүүд ил байна. Тэр үед ямар шилэн хорго ч гэж байсан биш. Хүүхдүүд болохоор сэлмээр нь байлдаж тоглох, хутагтын дээлийг өмсөн, малгайг духдуулж “Би хутагттай адилхан байна уу” гэж ширээ сандал дээр нь суух энүүхэнд байлаа…”

Дүү нарынхаа дунд “Говийн номхон хутагт” хэмээн хүндлэгдсэн А.Эрдэнэ-Очир найрагчийн хүндлэл, хайраар дүүрэн амьдралын эхлэл энд байжээ. Мартахын хорвоод гэрэлтэж үлдсэн нэгэн агшныг хөвөрдөхөд ийм байна. 

ХАРИН ӨНӨӨДӨР...

...Маргаашийн хорвоо өчигдөр гүвээ давсан морьтонтой...

Энэ мөртэй хамт дүр нь сэтгэлд харвана. Гүвээ даван шогшиж одсон, дээлийнх мөр ялгүй гандсан хөдөөх эрийн дүрээр бодогдоно. 

...Маргаашийн хорвоо өнөөдөр цаг хугацааны хавцалтай...

Энэ мөрийг нь санахад дотор нэг их уужрирна. Тэр морьтой хүн цаг хугацааны чанад талыг зорьжээ. 

...Авсыг минь мөрлөх хөвгүүд
Эр ч тэгшрээгүй байна
Мөр ч тэгшрээгүй байна...

Энэ мөрийг нь уншихаар ахиад л уйлмаар, гомдож уйлмаар болно. Үд хэвийгээ ч үгүй байхад дорнын говийн мөөмөн ягаан толгодынхоо чанад руу шогшиж одсон ах минь. Хэдэн бор дүү нь хичээж л явна...

Я.Баяраа /2021.05.14/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • DR. PRADHAN (197.211.58.40)
    БҮГДЭЭРЭЭ САЙН УУ!!!!!Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна;Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, +91424323800802.имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COMYнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Үнэ: 780,000 доллар. та бас манай @ zonal төв оффистой холбоо барьж болно Вэб: https://www.drpradhanurologist.com WhatsApp: 157444437443
    2021 оны 05 сарын 19 | Хариулах
iШинэ мэдээ
АНУ, ОХУ-ын харилцаа дараа нь яах вэ? 3 цаг 19 минутын өмнө Өмнөд Азийн улс орнууд вакцин авах гэж чармайж байна 3 цаг 38 минутын өмнө Хонконгийн цагдаа нар Ардчиллыг дэмжсэн сонингийн газарт нэгжлэг хийжээ 4 цаг 20 минутын өмнө Нийслэлийн үйлдвэрлэл, технологийн паркуудын тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх Ажлын хэсгийг байгуулав 4 цаг 35 минутын өмнө Зургаан байршил дахь ус түгээх байруудыг нийслэлийн өмчөөс хаслаа 4 цаг 55 минутын өмнө Ноён уулыг төрийн тахилгатай болгох зарлиг буулгалаа 5 цаг 6 минутын өмнө Хөрсний бохирдол бууруулах био бэлдмэлийг шар усны үерт өртдөг хороодод олгоно 5 цаг 25 минутын өмнө Б.Ундармаад холбогдох хэргийн шүүх хуралдаан хойшилжээ 6 цаг 13 минутын өмнө Улаанбаатарын төвлөрсөн дулаан хангамжийн системийн ачаалал хүчин чадлаасаа 50 хувиар хэтэрчээ 7 цаг 40 минутын өмнө Чөлөөтийн О.Мөнхбат гавьяат дасгалжуулагч боллоо 7 цаг 44 минутын өмнө Халдварын тархалтыг бууруулахад төр, хувийн хэвшил, иргэдийн хамтын ажиллагаа чухал байна 8 цаг 4 минутын өмнө Улс хооронд анх удаа нисэх гэж байгаа бол дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай 8 цаг 16 минутын өмнө У.Хүрэлсүх хаан байлаа ч хүний амиар наадах эрхгүй 8 цаг 51 минутын өмнө Б.Пүрэвдорж: Хуурамч шатахууны эсрэг хуулийг хэлэлцэхгүй бол би жагсаал хийнэ 9 цаг 59 минутын өмнө МЗХ: Шилдэг нийтлэлийн уралдаан зарлалаа 10 цаг 11 минутын өмнө 470 жирэмсэн эмэгтэй эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байна 10 цаг 41 минутын өмнө Б.Бат-Эрдэнэ: Орон сууцны үнийг хянаж, шалгах чиг үүрэг байхгүй 10 цаг 53 минутын өмнө Нүхэн жорлонд ашигтай бактери хийсний үр дүн богино хугацаанд гарч эхэллээ 11 цаг 8 минутын өмнө Ж.Мөнхбат гишүүнд холбогдох хэргийг цагдаагийн байгууллага шалгаж байна 11 цаг 24 минутын өмнө Туул голын урсгал үерийн түвшинг давсан хэвээр байна 11 цаг 35 минутын өмнө
iИх уншсан
Б.Батцэцэг: ШХАБ-д нэгдэхгүй бол хамтарч ажиллахгүй гэж бидэ... Хоёр ОЛИМП, Хоёр ТОКИО: Он цагийн зайтай ч аав, хүү хоёр Оли... АН-ын залуус талцах биш, нэгдэх замыг сонгов Ц.Оюундарь: Эрх баригчид сонгуулийн үеэр нэр татуулах хэмжээ... У.Хүрэлсүх, Ж.Энхбаяр нарт хаяглав! У.Хүрэлсүх хаан байлаа ч хүний амиар наадах эрхгүй У.Хүрэлсүх Ерөнхийлөгч болсноор УИХ, Засгийн газрын эрх мэдл... Угаасаа эдийн засаггүй яваад байсан юм биш үү? Улс төрийн сонгуульд дараалан гурав ялахад ямар цол өгдөг бо... Ковидтой зуны наадмыг үзье Хонины нэхийгээр автомашины суудлын бүрээс хийжээ Х.Тэмүүжин: МАН-аас тамга гуйдаг биш, Монгол улсын хувь заяа... С.Амарсайхан: Наадмыг хойшлуулах хэрэгтэй, халдвар буурахгүй... "Номын баяр"-ын өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгох хуул... Сая гарсан Цэцийн шийдвэр Ерөнхий сайд асан М.Энхсайхан, С.Б... Хятадад ковидын дэгдэлт дахин идэвхжиж, байдал дордож эхэллэ... “Хүн үхэж байгаа нь тохиолдол уу, эсвэл амьд байгаад байгаа ... Коронавирусийн Дельта хувилбар хурдацтай тархаж, 74 оронд ил... Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслолд зориулан цэргийн жагсаа... УОК хөл хорио тогтоох эсэх асуудлаар хуралдаж эхэллээ
Top