2020 оны Орон нутгийн ээлжит сонгууль “дүрмийн дагуу” МАН-ын ялалтаар өндөрлөв. СЕХ албан ёсны дүнг танилцуулаагүй боловч улс төрийн намууд хар машины тооллогын дүнг хүлээн зөвшөөрч, урьдчилсан байдлаар сонгуулийн үр дүнг танилцуулсан билээ.

Энэ удаагийн сонгуулийн нэг онцлог нь сонгогчдод ирцийн босго тавиагүй, мөн нэр дэвшигч нарт саналын босго тавиагүй. Өөрөөр хэлбэл, сонгогчдын хэдэн хувь сонгуульд оролцсоноос үл хамаарч хамгийн олон санал авсан нам, нэр дэвшигч ялалт байгуулав.

Тодруулбал, Улаанбаатар хотод 900 мянга гаруй сонгогч нэрсийн жагсаалтад бүртгэгдсэнээр 400 мянга буюу 44 орчим хувь нь саналаа өгсөн байна. Өмнөх сонгуулиудын жишгээр Орон нутгийн сонгуулийн ирц хамгийн багадаа 50-51 хувьд хүрдэг байсан бол энэ удаагийн сонгуулиар эрх баригч нам “Ирц хамаагүй, сонгууль дахихгүй” хэмээн зарласны улмаас сонгогчдын идэвхи ч мөн буурсан бололтой.

Нийслэлд санал өгсөн сонгогчдын хамгийн их буюу 22 хувийг /сонгогчдын жагсаалтад бичигдсэн сонгогчдоор хувилаад үзвэл нийт сонгогчдын 10 орчим хувь болно/ МАН-ын нэр дэвшигчид, үүний дараа 14 хувийн саналыг АН-ын нэр дэвшигч нар авч, НИТХ-ын 45 суудлын 34 нь /75,5 хувь/ МАН-д иржээ. Санал өгсөн нийт сонгогчдын таван хүн тутмын нэгийнх нь саналыг авсан нам 75 хувийн эрх мэдлийг авсан гэсэн үг.

АН нийслэлд найм, ХҮН гурван суудал авсан байна. Сүхбаатар дүүргээс бусад найман дүүрэгт МАН ялжээ. Баянгол дүүрэгт АН, МАН-ын санал тэнцэж, аль нэг нам дангаар эрх боломжгүй болсон хэдий ч ХҮН энэ удаад хоёр намын аль нэгэнтэй хамтрахгүй гэдгээ өнөөдөр зарлалаа.

Мөн орон нутагт 13 аймгийн 185 суманд МАН ялж, найман аймаг, 140 гаруй суманд АН ялалт байгуулсан байна. АН-ын хувьд орон нутгийн сонгууль, тэн дундаа найдлага тавьж байсан нийслэлд ялагдал хүлээсэн нь томоохон цохилт болов. Ялангуяа сонгогчдын санал хамгийн их гээгддэг мажоритари тогтолцоог сонгосон, энэ хуулийг АН эрх барьж байх үедээ батлуулсан гэдэг нь хамгийн том факт юм.

2016 онд АН-ын дарга З.Энхболд УИХ-ын даргаар ажиллаж байхдаа уг хуулийг батлуулсан билээ. Үүнээс хойш УИХ-ын хоёр, орон нутгийн хоёр, нийт дөрвөн удаагийн сонгуульд АН ялагдал хүлээгээд байна.

Б.ЗАЯА