Сүүлийн өдрүүдэд хүний наймааны золиос болсон олон мянган хүн Камбож дахь луйврын скам төвүүдийг орхин явж байна.  

Гэмт хэрэгтнүүдийн байгуулсан эдгээр төвийг онилсон ажиллагаагаа Камбожийн эрх баригчид улам өргөжүүлж, долоо хоногийн өмнө бизнес эрхлэгч 50 настай Куонг Ли гэгчийг Камбожид баривчилжээ. Тэрбээр луйврын төвүүдийн талаар ВВС агентлагийн хийж байсан эрэн сурвалжлах нэвтрүүлгийн “гол баатар” юм.  

Эдгээр төв бол томоохон цогцолборууд бөгөөд интернэтээр дамжуулан танилцуулдаг луйврын схемүүдэд хүмүүсийг татан оролцуулдаг газар ажээ. Олон хүн өндөр цалин хөлс амласан луйварчдад хууртагдан скам төвүүдэд ирж, дэлхий даяарх гэнэн хүмүүсийн олон тэрбум долларыг залилан авах ажиллагаанд оролцдог байна.

Дээр дурдсан BBC Eye гэдэг эрэн сурвалжлах хөтөлбөрийн нэвтрүүлгийг 2023 оны гуравдугаарт сард Зүүн Өмнөд Азид цацжээ. Нэвтрүүлэгт үзүүлснээр, Куонг Ли нь рашаан сувиллын Сиануквиль гэдэг газарт скам төв байгуулж, бусад улсаас олон хүнийг хууран мэхлэх замаар авчирсныхаа дараа шөнө дөлөөр ажиллуулж, луйврын схемээ хэрэгжүүлж байжээ.

Тухайн оны дөрөвдүгээр сард Камбожийн эрх баригчид мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж эхэлсэн бөгөөд дээрх цогцолбор нь Куонг Ли-гийн эзэмшилд байдаг болохыг баталсан байна. Гэвч түүнийг гэмт хэрэгт буруутгаж буйг үндэслэлгүй гэж үзжээ. Куонг Ли ч мөн өөрийг нь буруутгаж байгааг няцаасан байна.

Энэ хэрэг явдлын өмнөхөн буюу нэгдүгээр сарын эхээр Камбожийн эрх баригчид Чэн Жи гэгч бизнес эрхлэгчийг баривчлан Хятадын талд шилжүүлэн өгчээ. “Олон улсын томоохон синдикатын толгойлогч” гэгддэг түүнийг луйвар хийсэн болон бусад гэмт хэрэгт буруутган шалгаж байна. Жи баривчлагдсаны дараа олон зуун хүн скам төв болох Сиануквил дэх казиногоос явжээ. Тэдний дотор Индонезийн 1400 гаруй иргэд Пномпен хот дахь улсынхаа ЭСЯ-д тусламж хүсэн хандсан байна.  

Amnesty International олон улсын байгууллагын бүс нутаг хариуцсан захирал Монтсе Феррер ярихдаа, скам төвүүдээс суллагдсан олон мянган хүн Пномпений гудамжинд өдөр хоногийг өнгөрүүлж байгаа бөгөөд тэднийг өөр төвүүдэд элсүүлэх эрсдэл байна гэжээ.

Эдгээр төвд түгээмэл ашигладаг луйврын схем бол “гахай нядалгаа” буюу англиар pig butchering юм. Луйварчид цахимаар хэн нэгэнтэй харилцаа үүсгэж /олон тохиолдолд хайр дурлалын харилцаа/ итгэлийг нь бага багаар хүлээснийхээ дараа янз бүрийн шалтгаан тоочиж, мөнгө шилжүүлэхийг хүсдэг байна. Эхлээд бага хэмжээний мөнгө гуйж байснаа алгуур дасгасаар мөнгөний хэмжээ улам нэмэгддэг ажээ. Үүнээс улбаалан уг луйврын схемийн нэршил үүссэн байна. Өөрөөр хэлбэл, золиосоо бага багаар дасгасаар, өөрийн зорилгыг биелүүлсний дараа нядалгаанд илгээдэг ажээ.  

НҮБ-ын мэдээллийг үзвэл, 2023 онд цахим луйварт хууртагдсан хүмүүсийн алдсан мөнгөний хэмжээ дор хаяж 37 тэрбум долларт хүрсэн байна. Зөвхөн Камбожид гэхэд наад зах нь 100 мянга гаруй хүн скам төвүүдэд ажиллаж байна.   

Эх сурвалж: BBC