x

МАН-ын хүүхдүүд сурч болдог, манай хүүхдэд үзүүлж болдоггүй англи хэл

УИХ-ын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны өчигдрийн хуралдаанаар Боловсролын ерөнхий хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийжээ. Энэ хэлэлцүүлгийн үеэр “Ерөнхий боловсролын сургуулийн үндсэн гадаад хэл англи хэл байна” гэдэг заалт унасан байна. Байнгын хороон дээр эсрэг санал өгч унагасан гишүүд нь С.Чинзориг, Б.Жаргалмаа, Г.Мөнхцэцэг, Л.Энх-Амалан, Э.Батшугар, Б.Баярсайхан, Ж.Чинбүрэн нар гэдгийг хэвлэлүүд онцлов. Тэр дундаа хуулийн төслийг өргөн барьсан Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан өөрөө дунд нь орж суугаад эсрэг санал өгсөн нь ингэхэд хүрсэн “но”-той, “ноцтой” шалтгаан байсан гэсэн үг. Тэдний хэлж буйгаар англи хэлийг хоёр дахь хэлээ болгох нь “үндэсний аюулгүй байдалд хохирол учруулах” юм байх аа.

Ердөө жилийн өмнө Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан салбарынхаа 100 жилийн ойг сүр дуулиантай тэмдэглэж, энэ үеэр 1990 оноос хойш боловсролын салбарыг удирдаж ирсэн үе үеийн сайд нарыг урьж ярилцсан нь хэвлэлийн хуудсанд үлджээ. Эндээс гарсан үр дүн нь “Англи хэлний боловсрол дутмаг байгаа нь манай хүүхдүүдийн боловсролын чанарыг унагах гол хүчин зүйл болж байна” хэмээн дүгнэж, англи хэлийг хоёр дахь албан ёсны хэлээ болгох дээр санал нэгдсэн байдаг юм. Үүнээс өмнө Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж ч бас энэ асуудлыг дэвшүүлж байв. Монгол хүүхдүүдийн өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх гол хүчин зүйл нь англи хэлний боловсрол юмаа гэж. Ер нь бол аман дээрээ хүн бүр лтэгж ярьдаг юм. Жилийн өмнө болсон сайд нарын уулзалт дээр ч гэсэн Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан энэ асуудлыг уухайлан дэмжиж, “Боловсролын салбарт жил бүр 1.7 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгддэг. Үүнийгээ багш, хүүхдүүддээ зориулъя” гэж байсан нь саяхан. Гэтэл ердөө жилийн дараа, энэ бодлогоо хууль болгож батлуулах дээр хүрч ирээд ухарчихлаа. Ингэхэд хүрсэн сэдэл, шалтгаан юу байв?

Нэгдүгээрт, гадаад хэл дээр сургалт явуулдаг хувийн сургуулиудын лобби орчихлоо гэдэг дээр маш олон хүн санал нэгдэж байна. Хэрвээ улсын сургуулиуд бүгдээрээ англи хэлийг бага сургуулиасаа үзээд эхэлбэл эцэг эхчүүд тэр өндөр төлбөртэй хувийн сургуулиудад хүүхдээ өгөх хэрэгцээ шаардлага үгүй болно.

Хоёрдугаарт, боловсон хүчний асуудал. Хэрвээ ЕБС-иуд бүх нийтээрээ англи хэлийг монгол хэлтэй зэрэгцүүлээд үзээд эхэлбэл тэнд ажиллах багш нар, түүнд нь зориулсан төсөв хэрэгтэй болно. Тэр нь манайд байна уу, үгүй юу?

Уг нь энэ бол цэвэр менежментийн асуудал юм л даа. Өнөөдөр бараг гудамжны булан бүрт англи хэлний сургалтууд байна. Тэнд ажиллаж байгаа боловсон хүчин улсын сургуулиудад ажиллаж байгаагаасаа ч олон. Тэднийг татаж оруулж ирэх нь салбарын яамны бодлого, зохицуулалт л байхгүй юу. Мэргэжлийн, ур чадварын шалгалт аваад, түүнд нь тохирсон цол, зэргийг нь олгоод, тэр хэмжээгээр цалинжуулаад явчих л асуудал шүү дээ. Гэтэл Боловсролын сайдад ийм бодлого алга. Хүсэл эрмэлзэл ч алга. Тийм бол тэр 1,7 их наядын хөрөнгө оруулалтыг өөр юунд зориулах гээд байгаа юм бэ?

Гуравдугаарт буюу хамгийн эмзэглүүштэй зүйл бол угаасаа манай төр, хууль тогтоогчид болон Засгийн газар угаасаа боловсролын ялгавартай байдлыг бодлогоор дэмждэг, бий болгодог юм байна. Саяхан нийгэмд “буум” болоод өнгөрсөн БЗС-гийн асуудлаа эргээд хар л даа. Сангаас олгосон бүх зээлийн 96 хувийг МАН-ын дарга нар, тэдний хүүхэд, гэр бүлийнхэн авсан гэдгийг сангаас танилцуулсан биз дээ. Гэтэл нийтдээ сая гаруй хүүхэд энэ сангаас зээл авч сурсан байдаг. Энэ нь 960 мянган хүүхэд гадаадад сурсан гэсэн үг биш юм. Зүгээр МАН-ын дарга нарын хүүхдэд олгогдож байгаа зээлийн дүн дотоодын их сургуулиудад сурч байгаа манай хүүхдүүдийн авсан нийт зээлийн хэмжээ 96:4 хувь байна шүү дээ.

Энэ бол манай улсын сургуулиуд болон хувийн сургуулиудын олгож байгаа боловсролын чанарын бодит ялгаа. Харвард, Оксфорд, Кембрижийн их сургуульд боловсрол эзэмшсэн унаган англи хэлтэй нөхөд болон ШУТИС, МУИС төгссөн манай хүүхдүүдийн авсан боловсрол, амьдралын чанар тэнд төлж байгаа мөнгөөр хэмжигдэж байгаа гэдгийг бид ер нь хэзээ ойлгох вэ?

Хавар ЭЕШ-ийн шалгалт өгөхөд нэг их хол зөрүүтэй гараад байдаггүй (мэдээж чанарын хувьд ялгаа байгаа, гэхдээ арай ч 96:4 биш) энэ ялгаа юун дээр илүү тодордог вэ? гэхээр гадаад хэл, тухайлбал англи хэлний боловсролтой л холбоотой байдаг. Хувийн сургуулиуд ихэнх нь бага сургуулийн 1, 2-р ангиасаа эхэлж англи хэл үздэг. Хувийн цэцэрлэгүүд бол бүр хэлд орохоос нь эхлээд англиар яриад явчихаж байгаа шүү дээ. Атал монгол сургуулиар явсан хүүхэд математик, физик, хими, биологи гээд байгалийн ухааны хичээлүүддээ хичнээн мундаг байгаад, хичнээн ч олимпиадад түрүүллээ гээд IELTS, TOEFL дээрээ хүрээд унадаг, дандаа ард нь хаягддаг. Хэлний чадвар нь хүрдэггүй л гэсэн үг шүү дээ.

Тийм болохоор ядаж БЗС-гаас зээл аваад дэлхийн шилдэг их сургууьд сурчих хэмжээний боловсролыг хүүхэддээ олгоё гэвэл “Дарга нарын хүүхэд яагаад зээлээр сурчихав, миний хүүхдэд яагаад зээл олгосонгүй вэ” гэж хэрэлдэхээсээ өмнө суурь боловсролоо л сайжруулах ёстой. Тэрний нэг чухал хэмжүүр нь англи хэлний боловсрол, англи хэлийг аль болох эрт үзэх явдал юмаа гэдгийг эцэг эхчүүд ч гэсэн ойлгох ёстой. Юу яасан “монгол хүүхдийн identity”, ямар юмных нь “үндэсний аюулгүй байдал”. Яахаараа МАН-ын дарга нарын хүүхэд АНУ, Европод сурах нь үндэсний аюулгүй байдал, манай хүүхэд англи хэл сурах нь "үндэсний аюултай байдал" болчихдог юм. Эрх барьж байгаа нөхөд чинь энэ үгээр хаацайлаад үр хүүхдийн чинь сурах, боловсрох боломжийг л хулгайлж, өөрийнхөө хүүхдэд давуу байдал бий болгож байгаа шүү гэдгийг л ухамсарлах ёстой.

Б.СЭМҮҮН                                                                                 

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 20 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 31 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 49 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 56 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 0 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 5 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 10 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 15 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 14 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 18 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 3 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 17 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 29 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top