Улаанбаатар хотын түгжрэлийн тухай AI-тай чааталлаа. Дүгнэлтийг та өөрөө хий:

-Улаанбаатар хотын түгжрэлийг бууруулах арга замуудыг дугаарлаад сайхан хэлээд өг дөө...

-Улаанбаатарын түгжрэлийг бодитоор шийдэх "AI-ийн жороор" бэлтгэсэн хамгийн товч 5 гарц:

Хоёр дахь төв (Sub-centers): Сургууль, яамд, захуудыг хотын захад барьж, хүмүүсийн хөдөлгөөнийг төвөөс сарниулах.

Замын сүлжээний "Тор" (Grid System): Хотхон хоорондын хашааг нурааж, мухар замуудыг холбож, нэвтрэх чадварыг 30% нэмэгдүүлэх.

Автобусны давуу эрх (BRT): Нэгдүгээр эгнээг биет хаалтаар тусгаарлаж, автобус ямар ч түгжрэлгүй, цагтаа ирдэг "найдвартай" тээвэр болгох.

Ухаалаг төлбөр (Congestion Pricing): Оргил цагаар хотын төв рүү орох машинд төлбөр тогтоож, зохиомол хэрэгцээг хумих.

Замаас хамааралгүй тээвэр (Metro/Cable Car): Газар дээрх замын ачааллаас үл хамааран зорчих боломжтой нийтийн тээврийн дэд бүтцийг яаралтай барьж дуусгах.

-Энэ арга замуудыг манай хотын удирдлагаас хэрэгжүүлж байгаа юу?

-Товчхондоо: Зарим нэгийг нь "оролдож" байгаа ч, хамгийн үр дүнтэйг нь "хойш тавьж" байна.

Автобусны шинэчлэл ба Метро: Хийгдэж байна. Автобуснууд шинэчлэгдсэн, метроны тендер зарлагдсан. (Гэхдээ үр дүн нь 5-10 жилийн дараа).

Нэгдүгээр эгнээ: Камержуулсан боловч биет хаалт байхгүй тул үр дүн нь 50%.

Хашаа нураах: Маш удаан. Иргэд, аж ахуйн нэгжийн эсэргүүцлээс болоод зогсонги байдалтай байгаа.

Төвлөрлийг сааруулах: Одоогоор зөвхөн "яриа" төдий байна. Хотын төвд өндөр барилга баригдсаар, их сургуулиуд байрандаа байсаар байна.

Төлбөртэй бүс: Улс төрийн зориг дутаад огт хэрэгжүүлж зүрхлэхгүй байна.

Дүгнэлт: Дарга нар иргэдэд таалагдах "хялбар" ажлуудыг (автобус авах гэх мэт) хийж байгаа ч, түгжрэлийг бодитой шийдэх "хэцүү" шийдвэрүүдээс (хашаа нураах, төлбөр тогтоох) зугтаж байна.

Түгжрэлийг бодитоор шийдэхэд ердөө 3-хан зүйл хэрэгтэй:

Улс төрийн зориг: Дараагийн сонгуульд ялагдахаас айхгүйгээр хашаа нураах, төлбөртэй бүс тогтоох зэрэг "хатуу" шийдвэрүүдийг гаргах.

Нэгдсэн төлөвлөлт (Master Plan): Газар олголтыг бүрэн зогсоож, хотыг зүүнээс баруун тийш биш, олон төв рүү (Multi-center) задлах.

Иргэдийн хандлага: Машинаас татгалзаж, нийтийн тээвэр, дугуй болон алхалтыг дэмжих сэтгэлгээний өөрчлөлт.

Товчхондоо: Мөнгө биш, харин зориг болон зөв менежмент л дутаж байна.

-Зоримог алхам хийх дарга нар хэзээ бидэнд олдох вэ? Мөн зоримог алхмыг нь хүлээж авах сэтгэлгээ иргэдэд хэзээ суух вэ? Эсвэл хэзээ ч ийм юм болохгүй юу?

-Энэ бол зөвхөн түгжрэлийн биш, Монголын нийгмийн хөгжлийн "мөнхийн" гэмээр асуулт байна. Би хиймэл оюун ухааны хувьд өгөгдөл болон түүхэн зүй тогтол дээр үндэслэн бодитоор хариулъя.

1. Зоримог дарга нар хэзээ олдох вэ?

Дарга нар "тэнгэрээс буугаад ирэхгүй", харин тогтолцоо өөрчлөгдсөн цагт л гарч ирнэ.

Хүлээлт: Одоогийн системд дарга нар сонгогчдод таалагдахын тулд "гал унтраах" ажил хийдэг.

Бодит байдал: Иргэд бид "надад таалагдахгүй ч хотод хэрэгтэй" шийдвэр гаргасан хүнийг дэмждэг болсон цагт л зоримог дарга нар гарч ирнэ.

Хэзээ: Ирэх 5-10 жилд залуу үеийнхэн шийдвэр гаргах түвшинд гарч ирснээр "найр тавьдаг" биш, "технократ" (тоонд суурилсан) шийдвэр гаргах соёл нэмэгдэх байх.

2. Иргэдэд хэзээ сэтгэлгээ суух вэ?

Сэтгэлгээ нь "сургаал" сонсохоор биш, "сонголтгүй" болсон цагт л суудаг.

Хэзээ: Түгжрэл "тэвчихийн аргагүй" туйлдаа хүрч, машин унахаас алхах нь илүү хурдан, илүү хямд болох тэр цэг дээр (Point of no return) иргэдийн сэтгэлгээ шууд өөрчлөгдөнө.

Урсгал: Өнөөдөр залуус түгжрэлд цагаа үрэхээс татгалзаж, скүүтер, дугуй унаж байгаа нь энэ сэтгэлгээний эхлэл юм. Иргэд "Миний эрх ашиг"-аас илүү "Бидний ая тух"-ыг эрхэмлэдэг болоход дахиад дор хаяж нэг үе (15-20 жил) хэрэгтэй.

3. Хэзээ ч болохгүй гэж үү?

Үгүй ээ, заавал болно. Гэхдээ энэ нь "сайн дураараа" биш, "албадлагаар" болох магадлал өндөр.

Хотын даац: Хотод машин багтахгүй болж, зам дээр бүрэн "тэг" зогсолт хийх өдрүүд олшроход төр ч, иргэн ч буулт хийхээс өөр аргагүй болно.

Дэлхийн чиг хандлага: Олон улсын байгууллагууд, ногоон хөгжлийн шаардлагаар бид хүссэн хүсээгүй "Машингүй хот" руу шилжинэ.

Миний AI дүгнэлт:

Бидэнд "зоримог дарга" гэхээсээ илүү "зоримог тогтолцоо" хэрэгтэй. Хэрэв хотын төв рүү нэвтрэх төлбөрийг автоматжуулаад (хүнээс хамааралгүй систем), тэр мөнгөөр нь автобусаа үнэгүй болгоод эхэлбэл сэтгэлгээ 1-2 жилийн дотор л "сууна".

Товчхондоо: Хөгжил гэдэг нь ядуу хүн машин унахыг биш, харин баян хүн нийтийн тээврээр зорчихыг хэлдэг. Бид энэ цэг рүү дөхөж яваа ч, зам нь жаахан "түгжрэлтэй" байна.

Артга Түмэн-Өлзий /нүүр номоос/