Эрчим хүчний доголдол, цахилгааны хязгаарлалтаас болж иргэдийн бухимдал нэмэгдэх тусам Эрчим хүчний сайдын дуу чангарах болсон нь өнгөрөгч долоо хоногийн ганц "гайхамшиг" байлаа. Салбар хариуцсан сайд нартаа хариуцлага тооцохгүй бол Засгийн газартай чинь ярина шүү гэсэн АН-ын шахалтын эсрэг Б.Чойжилсүрэн сайд дараах мэдэгдлийг хийжээ.
“Цахилгааны үнийн нэмэгдлээс орж ирсэн 564 тэрбум төгрөгийг нүүүрсний уурхай, төмөр зам, цалингийн өрийг дарахад хэрэглэсэн. Багануур, Шивээ говийн уурхайн нүүрсний үнийг өртөгт нь хүргэж нэмэхэд 107 тэрбум төгрөг зарцуулсан. Төмөр замын тээвэрлэлтийн /нүүрсний/ тарифийг нэмж, алдагдалгүй болгосон. Эрчим хүчний салбарын цалингийн нэмэгдэлд 280 тэрбум төгрөг зарцуулсан гэжээ. Атал тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлд зарцуулсан мөнгө нь 77-хон тэрбум гэнэ.
Салбар хариуцсан сайдын хэлэх гэсэн ганц зүйл нь “Зүй бусаар зарцуулсан нэг ч төгрөг байхгүй. Хулгай хийж, худлаа яриагүй” гэдэг зүйл. Тэр байтугай үнэ нэмлээ ч цахилгаан үйлдвэрлэсэн өртгөө нөхөж чадахгүй байгаа, зөвхөн алдагдлыг л багасгаж байгаа гэв. Цахилгааны үнийг 2,3 дахин нэмчихээд байхад шүү дээ. Тэгвэл яах гэж ажилчдынхаа цалинг нэмсэн хэрэг вэ? Алдагдлаа багасгах арга зам нь өөр хаана байсан бэ?
Манай эрчим хүчний салбар алдагдалтай ажиллаж байгаа ганц шалтгаан нь хуучирсан тоног төхөөрөмж бүхий үеэ өнгөрөөсөн цахилгаан станцууд. Станцуудаа сайжруулах, тоног төхөөрөмжөө шинэчлэхийн оронд тэндээс гарсан алдагдлаа иргэд, ААН-ийн нуруун даар ачаа болгож үүрүүлчихээд “Би хууль зөрчөөгүй” гэж хэрэлдээд сууж байх нь салбарын сайдын хүлээсэн үүрэг мөн үү?
Шинээр цахилгаан станц барих өртөг 700 сая доллар гэж Эрчим хүчний сайд мэдэгдсэн. 2,5 их наяд орчим төгрөг. Монгол улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтын нэг жилийн дүнтэй тэнцэх мөнгө. Энэ мөнгийг Монгол Улс гаргаж чадах уу? гэж эргүүлээд бухаж байна. Гэтэл Дулааны 3-р цахилгаан станцад оросуудын шахсан сэлбэгийн үнэ 655 сая доллар гэх тоо яригдаж байв. Мөнгө байхгүй биш байсан л байна. Харин тэр нь хаашаа урсаж байна вэ? гэдэгт асуудал байна. Ер нь бол эрчим хүчний салбарыг энэ чигээр нь уруудуулаад, оросуудтай нийлж хуучирсан сэлбэг шахаад, дундаас нь мөнгө цохиж суух нь салбар хариуцаж байгаа нөхдийн өмнөө барьдаг ганц бодлого юм биш үү?
Хоёрдугаарт, энэ салбарын 20-30 жилийн алдагдал, өр төлбөрийг яагаад хэрэглэгчдийн нуруун дээр үүрүүлж байгаа юм бэ? Тэр алдагдлыг “үйлдвэрлэсэн”, үнийг чөлөөлөхгүй барьсаар байгаад уруудуулсан, доройтуулсан нөхдөөр өрийг нь төлүүлэхгүй, өмнө хэрэглэсэн цахилгааны үнэ, үүссэн алдагдлыг яагаад өнөөдрийн хэрэглэгчдээр төлүүлж байгаа юм бэ?
Б.ЗАЯА
