-Бид өнөөг хүртэл “Шинэ итгэл-Эрс шинэчлэл”-ийг л хүсэж хүлээгээ биз дээ-

    Г.Занданшатарын Засгийн газар байгуулагдаад, маш амаргүй нөхцөл байдалд дөрвөн сарыг үдэж байна. Томилогдонгуутаа бусдын огт төсөөлж байгаагүй зоримог алхмуудыг шинэЕрөнхий сайд, түүний танхимаас хэрэгжүүлж эхэлсэн. Улс орны эдийн засгийн уналт, доройтол, ард түмний зовлон зүдүүрт амьдралын гол шалтгааныг шинэ Ерөнхий сайд төрийн эрх баригчид, эрх баригч нам, төрийн албан тушаалтнууд, дарга ангийнхны дунд авлига зах замбараагүй цэцэглэж, улсын төсөв, ард түмнийхөрөнгө, хөгжлийн төлөөх сангуудаас эрх мэдэл, хуулиар хамгаалагдсан улс төр, бизнесийн бүлэглэлүүд тойм, баримжаагаа алдтал хулгай, дээрэм, луйвар хийж байгаатай холбоотой гэдгийг ил тод, шударгаар хэлж, зарлаад, хуулийн бус хувь хүний засаглалыг бий болгосон энэ бузар тогтолцоог устгана гэдгээ өөрийн үйл ажиллагааныхаа нэн тэргүүний гол зорилгоо болгож тунхагласан юм. Тэгээд ч тэмцлээ шууд эхлүүлсэн. Юу, юуг ч туулж, юу, юутай ч тулгарч эхлэв дээ!

Эрх ашиг нь хөндөгдсөн нөхдүүд хуйвалдаж, Үндсэн хууль зөрчин төрийн эргэлт хийж,түүнийг бүр огцруулаад амжсан. Гэвч засгийн эрхийг хууль бусаар авах гэсэн төрийн эсрэг энэ гэмт хэрэг,оролдлого талаар болсон. Байж ядтлаа уурласан, бухимдсан, бүтэлгүйтсэн, хонзогносон нөгөөдүүл “Хөөе, Занданшатар аа! Чи авлига, хулгайтай тэмцэнэ гэж ярихынхаа оронд засгийн газрынхаа бодлого, хөгжлийн төлөвлөлтөө яриач, танилцуулаач” гэж орилоод эхэлсэн дээ. 

Гэтэл яав? Г.Занданшатар энэ адармаатай нөхцөл дунд харин ч нэг жинхэнэ бодит тоо баримт, дүн шинжилгээ, судалгаанд тулгуурласан, олон нийтийн хүсэл, зориг дээр тулгуурласан, илүү шинжлэх ухаанчаар хандсан, ирэх 5 жилд хэрэгжүүлэх хөгжлийн цогц, бодитой хөтөлбөр боловсруулж, ард түмэндээ танилцуулчихлаа. Түүнийг энэ 4-хөн сарын дотор ингээд хөгжлийн концевцоо боловсруулж, зэргэцүүлээд төсвөө хэлэлцүүлж яавч чадахгүй гэж хонзогногчид тооцоолж байсан байх. 

Тэд одоо үнэхээр цочирдож байна. Өнгөрсөн хугацаанд монголчуудад хэзээ ч биелээгүй, биелүүлээгүй гоё, гоё амлалт, ажиллагаа, алсын хараа номлож байсан этгээдүүдийн улайрсан, муйхар, илт мушигсан, муучилсан эсэргүүцлээс энэ нь харагдаж, мэдрэгдээд байна л даа. 

Л.Оюун-Эрдэнийн мөрөөдлийн жагсаалт, ард иргэдийнхээ тархийг угаасан зохион байгуулалттай пропагандаас нь шал өөр хөгжлийн жинхэнэ бодлого, чиглэлийг Г.Занданшатар ярьж,танилцуулсан.Үүнд яг үнэндээ гайхах юм алга. Эдийн засаг мэддэг хүн, мэргэжлийн эдийн засагч Ерөнхий сайдтай болсны анхны эерэг тал энэ хөтөлбөр, бодлого, чиглэлээс нь харагдаж, мэдрэгдэж байна шүү дээ.

Зандка сайд бодлогоо “Шинэ итгэл-Эрс шинэчлэл” гэж томьёолж. Яг одоо Монгол Улсад ЭРС ШИНЭЧЛЭЛ, монголчуудад ШИНЭ ИТГЭЛ юу юунаас ч илүү, ус, агаар мэт амин чухал хэрэгтэй байгаа биш гэж үү? Бид бүгдээрээ чухам үүнийг л хүсэж байгаа шүү дээ. Шударга ёс журам, хуулийн засаглал, үсрэнгүй хөгжил, өндөр цалин орлого, боловсрол, мэдлэг эзэмших боломж, эрүүл,аз жаргалтай, амар тайван, аюулгүй чанартай амьдралыг л бид хүсэж ирсэн бус уу? 

Тэгэхээр бид өөрсдөө эрс шинэчлэл хийхийн төлөө, цоо шинэ итгэлээр нийтээрээ, нийгмээрээ Зандкагийн Засгийн газрыг дэмжиж, зүтгэх ч ёстой юм. Бид итгэхгүй, дэмжихгүй, зүтгэхгүй аваас ямар үр дүн гарах юм бэ? Ямар үр дүнг хүлээх юм бэ? Тодорхой шүү дээ. Бид бахь байдгаараа хамаг зовлонгоо үүрээд байсан байрандаа баас, шээс толгой дээрээ асгуулсаар ирсэн шигээ байж л байна.

Аливааг огт хийж үзэлгүйгээр, оролдоо ч үгүй байж энэ хэзээ ч бүтэхгүй гэж хэлж болохгүйтэй адил энэ хөтөлбөр, бодлого урьд, урьдын Засгийн газруудынх шиг худлаа болно гэж дүгнэж, хэлж байвал бид ёстой мунхаг, мулгуу ард түмэн мөн болно. Тийм биз!

Шууд нүдэнд харагдаж, чихэнд сонсогдож байгаагаараа бүхэнд хандаж, үйл явдлыг бодож, тунгаан эрэгцүүлэхээсээ илүү сэтгэл хөдлөлөөрөө төсөөлж, бодитой дүгнэлт хийхийн оронд шүүмжилж, шүүж, харааж, буруутган, харлуулж байж сая мэдрэлээ тайвшруулдаг тийм нэг эмгэг бидэнд нийтлэг байдаг нь анзаарагддаг. Буурь, суурь, хүлээцтэй хандлага яг одоо бидэнд үнэхээр үгүйлэгдэж байна. Тэгээд япон, солонгос, хятадууд шиг хөгжлийн төлөөх хичээл зүтгэл, чин эрмэлзэл, хөдөлмөр, итгэл үнэмшил, зориг, тэмцэл, үндэстний нэг тийм бахархал бас бидэнд үгүйлэгдэж байна. Эв нэгдэл бас үгүйлэгдэж байна.

Өнөөдрийн шинэ Засгийн газар за, бараг бидний сүүлчийн итгэл, найдвар гэж хэлж болно. Цаашаа бол миний ч, чиний ч, таны ч тэвчээр шавхагдаж, дуусаж байгаа нь үнэн. Тэвчээр дууссан цагт яах вэ? Бид яах бол?

Гэхдээ би хувьдаа энэ Засгийн газрын эхний саруудын үйл ажиллагаанд үнэхээрийн сэтгэл хангалуун байна. Төрд нүүрлэсэн, бугласан авлига, хулгайг эхнээс нь илчилж, хэн ч хэзээ ч өөрсдөд нь хүрч чадахгүй гэж бодож, сагаж, даварч ирсэн эрх мэдэлтнүүдийн арьсыг хуулаад эхэллээ. Нийгмийн хог, новш, бузар булай хамгийн дээд давхарга, дарга ангид байна гэдгийг хэлж, дээрээсээ шүүрдэж цэвэрлэхгүйгээр Монгол урагшаа хөгжихгүй, бид хүссэн амьдралдаа хүрч чадахгүй гэдгийг Ерөнхий сайд маань тов тодорхой хэлж байгаа нь хүчтэй итгэлийг төрүүлж байна. Тэмцлээсээ няцахгүй, ухрахгүй гэдгээ бас итгэлтэйгээр хэлж байна. Эдийн засагт өсөлт гараад эхэлсэн байна. Хэмнэлт, дахин хэмнэлтийг эрхэмлэж эхэллээ. Монголын Засгийн газар түүхэндээ анх удаа 2.2 их наядыг төсвөөс танаж, хэмнэлт гаргаж чадлаа. Хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарт хөгжлийн огцом эргэлт гарч эхэллээ. Энэ салбарт гэхэд л 130 гаруй үйлдвэр шинээр бий болсон байх жишээтэй. Бизнес эрхлэгчдийг, баялаг бүтээгчдийг, хувийн хэвшлийг өмнөх засаг шиг хавчих биш дэмжих бодлого хэрэгжүүлж байгаа нь итгэл төрүүлж байна.

Данх гэгдэгч нөхөр ингэж хэлж байсан уу, хийж байсан уу, үгүй шүү дээ! Тэр би хэзээ ч дарга болохгүй, ордонд орохгүй гэж л амлаж байсан. Тэр тооцоо, судалгаа ч үгүй, зөвхөн өөрийн толгойдоо төсөөлж, мөрөөдсөн мөрөөдлөө л бидэнд хөгжлийнх бодлого гэж ярьсан, амлаж байсан. Өөрөөр тэр юу ч хийгээгүй, бүтээгээгүй, санаа алдсан, хулгай хийсэн. Энэ мэт бузар яаж үргэлжилснийг бүгд мэдэх хойно ингээд азнья.

Монгол Улс хөгжинө, шинэчлэгдэнэ, өөрчлөгдөнө гэж итгэж байгаа бол Г.Занданшатарын Засгийн газраас гаргасан ирэх 5 жилд хэрэгжүүлэн мөрдөх хөгжлийн үндсэн чиглэлтэй цогцоор нь танилцаж, уншиж судлаад үзэх ёстой юм билээ гэдгийг онцлон хэлье. Үнэхээр шал өөр, итгэл үнэмшил төрөхүйц бичиг, баримт болохыг мэдрэх болно оо. 

“Шинэ итгэл-Эрс шинэчлэл” хөгжлийн бодлого нь 8-н үндсэн чиглэлд тулгуурласан юм байна. Бүгдийг тоочих шаардлагагүй юм. Онцлоод өгүүлбэл Монголын төрийн бодлогод ямагт тээр дор эрэмбэлэгдэж ирсэн монгол хүний хөгжлийг Засгийн газар бодлогынхоо бүр анхдугаар чиглэл болгон эрэмбэлсэн байна билээ. Хүний хөгжил гэдэг бол маний ойлголтоор маш сайн боловсролтой, эрүүл чийрэг, амьдрах, ажиллах орчин гойд, цалин орлого ланжгар, сэтгэл амар амгалан, аз жаргалтай иргэдтэй болохыг хэлж байгаа хэрэг. Анзаарсан л даа, боловсролын чиглэлд (шинэ сургууль-108, цэцэрлэг-95, дотуур байрын хүрэлцээ г.м) 547.7 тэрбум, эрүүл мэндийн чиглэлд 809.3 тэрбум төгрөгийг хэрхэн яаж зарцуулах, юу юуг хийх нь тов тодорхой, хэнд ч ойлгогдохоор тусгасан байна билээ.

Энэ бодлого хэрэгжсэнээр иргэн бүр чанартай боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээг авч чаддаг, цалинтай орлоготой дундаж давхаргын нийгэмд эзлэх хүрээ тэлсэн, монгол хүн аюулгүй, эв нэгдэлтэй хөгжих, амгалан тайван нийгмийг бий болгож, үндэсний үнэт зүйлс, соёл, хэл, түүхээ хамгаалах хөтөлбөрүүдтэй, амьдралын чанар нь эрс дээшилсэн, улсын эдийн засаг тогтвортой өссөн, үйлдвэрлэл, үйлдвэржих бодлого эрчтэй хэрэгжсэн, ногоон хөгжлийг эрхэмлэсэн, төр нь ил тод шударга, хариуцлагатай, авлигатай хатуу тэмцэж чаддаг, дэд бүтэц хот хөдөөгүй сайжирсан байх төлөвтэй харагдаж байх юм. Мэдээж энэ бүх үр дүн гарсан байх аваас ямар таатай байх билээ. Улс орнууд 25-30 жилд үсрэнгүй хөгжиж чадаад байхад монголчууд бид зориглон, хамтдаа зүтгэх аваас 5 жилийн дотор үсрэнгүй хөгжлийнхөө эхлэлийг ядаж баттай тавьж чаддаг юм байгаа биз дээ. Чухам ингэж чадна гэх ШИНЭ ИТГЭЛ төрүүлсэн, ЭРС ШИНЭЧЛЭЛ-ийн бодлоготой болжээ БИД.

Р.Даваадорж, baabar.mn