Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас гаргасан шийдвэрийг /2025.10.08/ танилцууллаа.

ЗГХЭГ-ын дарга С.Бямбацогт:

-"Эрдэнэс Тавантолгой" ХК-ийн үйл ажиллагаатай холбоотой, олны дунд нэршсэнээр нүүрсний хулгайтай холбоотой олон нууц гэрээ байдаг. Төрийн, албаны нууцад авч байгаад хууль зөрчдөг, хулгай хийж, ашиг сонирхлын зөрчил гаргадаг асуудал байдаг талаар ярьж ирсэн. Энэ бүгдийг ил болгох ёстой гэдэг шаардлагыг зарим улстөрчид тавьдаг. Тийм учраас өмнөх Засгийн газрын хуралдаанаар 2022 онд оффтейк гэрээтэй холбоотой 32 гэрээг нийтэд ил болгож, зарласан. Зарим нэг холбогдох мэдээллүүд нь нууц байсан учраас нэмж, бүх мэдээллийг ил тод болгох шийдвэрийг гаргалаа. Мөн Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан төмөр зам, нүүрс худалдах гэрээ хэлэлцээрүүдийг бүгдийг нь ил болгох шийдвэрийг гаргалаа. Харилцан солилцсон албан бичиг, мэдээллүүдийг ил тод болгоно. Миний хувьд Монгол Улсын ҮАБЗ-тэй холбоотой мэдээллээс бусад нь нээлттэй, ил болох ёстой гэдэг байр суурьтай байдаг. Энэ ч үүднээс ажил албан тушаал хашиж байх үедээ Төрийн болон албаны нууцын тухай хуулийг УИХ-аар батлуулж, холбогдох гэрээнүүдийг ил болгох ажлыг зохион байгуулж байсан.

Тэгвэл өнөөдөр Гашуунсухайт-Ганцмод хил холболтын гэрээг ил болгох асуудлыг зохион байгуулж байна. УИХ-аар 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 27-нд баталсан гэрээ байгуулах удирдамж чиглэл, 2025 оны хоёрдугаар сарын 14-нд гэрээ байгуулсан, энэ гэрээг бас ил болгож байна. Мөн УИХ-аар гуравдугаар сарын 27-нд хэлэлцээрийг баталсан. Мөн хоёр талын санал солилцсон, хэлэлцээр хийсэн бүх албан бичиг, тэмдэглэлийг ил болгож байна. Холбогдох мэдээллийг Засгийн газрын вэб сайт болон "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК-ийн вэб сайтаас татаж авах бүрэн боломжтой болж байна.

Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Н.Учрал:

-Засгийн газрын 2025 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 28 дугаар тогтоолын дагуу Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт туссан 149 төслийг эрэмбэлж
танилцуулахыг Эдийн засаг, хөгжлийн яаманд даалгасан. Үүний дагуу Улсын Их Хурлын 2024 оны 21 дүгээр тогтоолын хавсралтаар батлагдсан “Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр”-т туссан нийт 149 хөгжлийн төслийг хэрэгжих боломжоор нь жагсаалт гаргаж, үнэлж эрэмбэлсэн. Ингэхдээ Монгол Улсын Засгийн газрын баримталж буй “Шинэ ИтгэлШинэтгэл” бодлогын хүрээнд төслүүдийг 4 бүлгийн 14 үзүүлэлтээр үнэлж,
эрэмбэлсэн. Үүнд:

• Макро эдийн засгийн нөлөөллийн үнэлгээ,
• Төслийн бэлэн байдлын нөлөөллийн үнэлгээ,
• Санхүүжилтийн эх үүсвэрийн нөлөөллийн үнэлгээ,
• Нийгмийн нөлөөллийн үнэлгээ гэсэн 4 үндсэн бүлэгт хуваасан.

Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан нийт 149 хөгжлийн төслүүдийг хэрэгжих салбар, бүс, санхүүжилтийн эх үүсвэр, ач холбогдол, бэлэн
байдал зэргээр нь дараах байдлаар ангилсан. Төслийн хэрэгжилтийг харвал 149 төслөөс 105 төсөл буюу 70 хувь нь хэрэгжиж эхлээгүй байна. Харин төслийн бэлэн байдлыг харгалзан үзэхэд, техник, эдийн засгийн үндэслэлтэй 85 төсөл, ТЭЗҮ-гүй 54 төсөл, ТЭЗҮ шаардлагагүй 2 төсөл, ТЭЗҮ-д тодотгол хийгдэж байгаа 8 төсөл байна.
Мөн санхүүжилтийн эх үүсвэрээр нь ангилахад, улсын болон орон нутгийн төсвөөс санхүүжүүлэх 44 төслийн 14 их наяд төгрөг, гадаад зээл, тусламжаар хэрэгжүүлэх 26 төслийн 13 их наяд төгрөг бол төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжүүлэх 17 төслийн 31 их наяд төгрөг, холимог эх үүсвэртэй 15 төслийн 6 их наяд, санхүүжилтийн эх үүсвэр шийдвэрлэгдээгүй 22 төслийн 3 их наяд төгрөгийн төсөвт өртөгтэй байхаар тусгасан.

Улсын төсөвт туссан байдлаар нь авч үзвэл:

2025 оны улсын төсөвт 13 төслийн 353.9 тэрбум төгрөг, 2026 оны улсын төсөвт 14 төслийн 318.1 тэрбум төгрөг туссан.

Энэхүү төслүүдэд дээр дурдсан аргачлалын дагуу үнэлгээг хийж, тэргүүн ээлжид хэрэгжүүлэх нийт хөгжлийн төслүүдийг тодорхойлсон. Энэхүү 81 төслөөс одоогоор 35 төсөл нь хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд ТЭЗҮ хийсэн болон ТЭЗҮ хийх шаардлагагүй 72 төсөл байна. Санхүүжилтын эх үүсвэрээр харвал, гадаадын зээл, тусламжаар 17, шууд хөрөнгө оруулалтаар 11, улс болон орон нутгийн төсвөөр 18, ТХХТ-ээр 10, бусад эх үүсвэрээс 24 төсөл хэрэгжихээр байна. Хөгжлийн төслүүдийг үнэлж, эрэмбэлэх нь улс орны нөөц бололцоог оновчтой хуваарилах, эдийн засагт үзүүлэх үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулалтын эрсдэлийг бууруулах, нийгмийн хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн бодит үр дүн гаргах ач холбогдолтой. Төслүүдийг ач холбогдлоор нь эрэмбэлснээр хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичигт туссан арга хэмжээг бодитоор, үр дүнтэй хэрэгжүүлэх
нөхцөл бүрдэнэ. Дээр дурдсан 81 төслөөс бусад хөгжлийн төслүүдийг Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт туссан хугацаанд багтаан хэрэгжүүлэхэд уг эрэмбэ нөлөөлөхгүй бөгөөд Монгол Улсын Их Хурал, Засгийн газраас гаргасан тогтоол шийдвэрийн биелэлтийг хангахад холбогдох байгууллага, албан тушаалтнууд хариуцлагажуулж байгаагаараа онцлогтой юм.

Түүнчлэн Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт туссан нийт 149 төслөөс 22 төслийн санхүүжилтийн эх үүсвэр тодорхойгүй, 54 төслийн ТЭЗҮ хийгдээгүй байгааг Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулж, яаралтай шийдвэрлэх арга хэмжээ авахыг холбогдох Засгийн газрын гишүүдэд даалгалаа. Мөн үйл ажиллагааны хөтөлбөрт туссан хэрэгжилт хангалтгүй байгаа төслүүдийг хэрэгжүүлэх боломжийг судалж, санхүүгийн схемийг 2025 оны 4 дүгээр улиралд багтаан Засгийн газарт танилцуулахыг холбогдох Засгийн газрын гишүүдэд даалгасан.

Тэргүүн ээлжид хэрэгжүүлэх ач холбогдол өндөртэй төслүүдийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх чиглэлээр үр дүнтэй, шуурхай арга хэмжээг авч ажиллах шаардлагатай
байгаагаас гадна үлдсэн төслүүдийн хувьд үе шаттайгаар холбогдох арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхээр шийдвэрлэлээ.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням:

-Засгийн газраас жил бүр гаргадаг шатахуун дизель түлшний аюулгүйн нөөцийг бүрдүүлэх тогтоолыг баталлаа. Монголын шатахууны аюулгүйн нөөц хувийн хэвшлийн компаниуд дээрээ байдаг. Энэ нь гэрээ хэлцлийн хүрээнд зайлшгүй компаниуд нөөцлөх үүргийг хүлээдэг тогтоол байдаг. Сүүлийн үед олон нийтийн сүлжээ болон зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр бензин шатахууны тасалдал үүссэн гэх мэдээллийг зориуд зохион байгуулалттай, худал мэдээллийг цацаж байна. Олон нийтийг тавгүй байдалд оруулж, дугаарлуулах, шатахууны хэвийн хангалтад садаа учруулах байдал ажиглагдаж байна.

Тийм учраас энэ асуудлыг мухарлаж, хуулийн байгууллагатай  хамтран ажиллах шийдвэрийг гаргалаа.

Хэдийгээр бид ОХУ-аас 100 хувь шатуу импортын шатахуунаар хангагддаг ч ОХУ-аас нөхцөл байдал хүнд байгаа ч шатахуунаар таслахгүй гэдгээ мэдэгдэж, гэрээний дагуу хэвийн нийлүүлж байна. Энэ хэмжээгээрээ хэвийн байгаа. Толгойт, Рашаант өртөө болон хил давж орж ирж буй АИ-92 бензин гэхэд 150 мянган чингэлэг вагон ирж байна. Өдөрт нормоороо захиалгууд ирж байна. Манай гол нийлүүлэлтийг хангадаг Ангарскийн үйлдвэрийн засвар долоо хоногийн дараа бүрэн дуусна. Баруун аймгуудад хэрэглээ тун бага  учраас шатахуун нийлүүлдэг "Газфромнефть" үйлдвэрээс дунд нь худалдааны компаниуд шатахуун нийлүүлдэг. ОХУ-ын Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу жижиг хэмжээний худалдааны компаниуддаа нийлүүлэлт хийхгүй байгаа учраас баруун аймгуудын шатахууныг Улаанбаатар хотоос хангаад явж байна. Энэ асуудлыг ОХУ-ын талд тавьж, баруун аймгуудыг 11 дүгээр сараас эхлэн шатахуунаар хангана. Бензин түлшний хэмжээний хувьд олон нийтийг төөрөгдүүлэхгүй байх хэрэгтэй байна.

Бид энэ удаа хоёр чиглэлийн санхүүжилтыг хямд өртөгтэй зээлээр аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжиж хийх шийдвэр рүү ойртож байна. Салбарын яамнаас тогтоол Засгийн газарт тогтоолын төсөл өргөн барьчихсан. Сангийн яам, Эдийн засаг, хөгжлийн яам, манай яамны хамтарсан ажлын хэсэг гарч, хөнгөлөлттэй зээлийн эх үүсвэрийг бий болгох шийдвэрүүд удахгүй гарна. Энэ хүрээнд Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгасан 3-6 сарын хугацааны нөөцөө бүрдүүлж хадгалдаг байх зорилтоо биелүүлэх ёстой. Шатахууны нэг сарын нөөцийг хадгалдаг сав барихад 500 тэрбум төгрөг болж байна. Үүнд 10 хувийн хөнгөлөлттэй зээлийн эх үүсвэрийг ААН-үүдэд өгье гээд 50 тэрбум төгрөг орчим эх үүсвэрийг бий болгохоор ажиллаж байна. Бид олон жил ярьсан ч бодит ажил болгож чадалгүй ирсэн. Тийм учраас төрөөс энэ нөөцөө хийж, нөөцөө бүрдүүлэх бэлтгэл ажлыг хангаж байна. Бид БНХАУ-аа одоо ч шатахуун нийлүүлж байгаа ч дамжуулан ачиж, буулгах төвүүдийг нэмэх хөрөнгө оруулалтыг хийх чиглэлд аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтран ажиллаж байна.