Өнгөрөгч сарын 28-нд БНХАУ-ын “Чайна Энержи” компаниас Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Ц.Туваанд хаяглаж ирүүлсэн захидлын товчийг urug.mn сайт нийтэлжээ. 

Захидалд,

"“Чайна Энержи” компани нь Монголоос нүүрс тээвэрлэхэд зориулж, 2015 онд Гашуунсухайт төмөр замыг нарийн царигаар барихдаа 7.1 тэрбум юань зарцуулж, өнгөрсөн 16 жилд 2.7 тэрбум юанийн алдагдал хүлээсэн. Одоо 4.1 тэрбум юань зарцуулж байж, хоёр талын өргөн, нарийн төмөр замын холболт, гүүрэн гарц зэргийг байгуулах ба үүнд 3-4 жил зарцуулахаар байна.

Монголын талтай өргөн, нарийн царигийн асуудлаар маргахгүй, улс төрийн бодлогыг нь хүндлэн үзсээр ирэв. Цаашид ч ийм байдлаар хандах болно гэжээ. Мөн Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар 14 мега төслөө эрэмбэлэхдээ Гашуунсухайт тэргүүтэй “мухар” төмөр замуудыг холбох асуудлыг нэгдүгээрт жагсаасныг онцолж, тодорхой нөхцлүүдээр хамтран ажиллахыг санал болгосон байна.

Товчхондоо, “Чайна Энержи” компани нь Монголоос нүүрс тээвэрлэхийн тулд төмөр зам барихад гаргасан зардал, мөн ирэх дөрвөн жилд өргөн, нарийн төмөр замын холболт, гүүрэн гарц зэргийг байгуулахад зарцуулах 4,1 тэрбум юанийн /хоёр их наяд орчим төгрөг/ Тавантолгойн нүүрсний зах зээл дээр гол тоглогч байж, үнэ хийгээд олборлолтын хэмжээг тогтоох, олборлолтыг нэмэгдүүлэх, худалдан авалт хийх, ингэхдээ зөвхөн сайн чанарын коксжих нүүрс авах гэх мэт саналыг тавьжээ. 

Мөн энэ асуудлаас болж Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өнөөдөр УИХ дахь МАН, АН-ын бүлгийн хуралдаанд оролцож, Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан төмөр замын гүүрийн бүтээн байгуулалтын талаар мэдээлэл хийсэн байна. 

Сануулахад, 50 сая тонн хүртэлх ачаа тээвэрлэх хүчин чадалтай Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн 233 км төмөр замыг 2022 оны есдүгээр сард ашиглалтад оруулсан ч БНХАУ-ын нарийн царигтай төмөр замтай холболт хийж чадалгүй хоёр жил гаруй хугацаанд гацаа үүсгээд байсан юм. Монголын тал Хятадын талтай хийсэн гэрээгээ зөрчиж төмөр замын царигаа өөрчилсөн, мөн Хятадын төмөр замтай холбох хилийн цэгийг өөрчилсөн зэргээс болж хоёр тал тохиролцоонд хүрч чадалгүй өнөөдрийг хүрсэн билээ.

Тэгвэл саяхан Шанхайн олон улсын экспод яваад ирсэн Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ "Монгол Улсын Засгийн газар, БНХАУ-ын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрт талууд гарын үсэг зурлаа. Олон жил гацаанд байсан Гашуунсухайнт-Ганцмод боомтын хил дамнасан төмөр замын төслүүд хэрэгжих боломжтой боллоо" хэмээн мэдээлсэн. Ингэхдээ Хятадын талд буулт хийхээс аргагүй болсныг "Чайна Энержи" компаниас ирүүлсэн захидал болон Монголын талд тавьж буй дээрх нөхцлүүд харуулав.

Дээрх нөхцлүүдийг хүлээж авах, төмөр замын холболтыг хийхийн тулд парламентын намуудтайгаа зөвшилцөх шаардлага Ерөнхий сайдад тулгараад байна.