"Амгалан дэлхий түншлэл” ТББ-ын дэргэдэх Монголын тогтвортой хөгжлийн сэтгүүлчдийн клуб, ЮНЕСКО хамтран “2024-2025 оны өвөл, хаварт бэлэн үү” ХАА-н салбарын өвөлжилтийн бэлтгэлийн талаар нэгдсэн уулзалтыг өчигдөр (2024.10.17) “Пума империал” зочид буудалд зохион байгуулжээ. 

Өнгөрсөн жилийн зудад 19 аймгийн 232 сум өртөж 7,4 сая толгой мал хорогдож, нийгэм эдийн засагт нэг их наяд 357 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсныг ОБЕГ-ын дэд дарга, бригадын генерал Б.Ууганбаяр энэ үеэр мэдээлсэн байна. Зудад нэрвэгдсэн малчдад аж ахуйн нэгжүүд иргэдээс 4,9 тэрбум төгрөгийн хандив тусламж илгээжээ. 

Иймд өвлийн бэлтгэлийг эртнээс хийдэг болох, малын тоо толгойг бэлчээрийн даацад тохируулах, малаа эрүүлжүүлэх, худаг усныхаа тоог нэмэх, хашаа хороогоо дулаалах, өвс тэжээлээ сайн бэлтгэхэд, малчид ч хувийн бэлтгэлээ сайн хангах, хүүхдийнхээ хичээлийг таслуулахгүй байхад анхаарах хэрэгтэй байгааг ОБЕГ-ын дэд дарга хэлсэн байна. 

Тухайлбал, өнгөрсөн өвөл Сүхбаатар аймгийн хүүхдүүд хамгийн их хичээлийн хоцрогдолтой байсан нь судалгаанаас харагджээ. Зудын үеэр Онцгой байдлын алба хаагчид 138 мянган километр замыг туулж, зам даваа гаргаснаар эцэст хүүхдийн хичээл сургууль тасалдах, эмнэлгийн үйлчилгээ үзүүлэх, өвс тэжээл хүргэх нөхцөл бүрдсэн байна. 

Манай улсад зуд нүүрлэж байсан сургамж олон бий. Тухайлбал, 1999-2002 онд хатуухан зуд болж байсан. 1999-2000 оны зудад 13 аймгийн 157 сумын мал өртөж, 3,5 сая мал, 2000-2001 оны зудад 20 аймгийн 192 сум өртөж 4,8 сая мал, 2001-2002 оны зудад 7 аймгийн 73 сум өртөж 2,9 сая толгой мал хорогдсон мэдээ бий. Мал аж ахуйн орон гэгддэг манай улсад зудын гамшиг нийгэм, эдийн засагт хүндээр тусдаг. 2009-2010 онд мөн зуд болж 9,7 сая толгой мал хорогдон, 526 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан аж.

Боловсролын судалгааны хүрээлэнгээс хийсэн судалгаагаар зудын нөхцөл байдлаас хамааран орон нутгийн сургуулиудын сургалт, хөгжлийн үйл ажиллагаанд мэдэгдэхүйц сөрөг үр дагавар бий болсныг сургуулийн сургалтын менежер, багш нар онцолсон байна.

ХХААХҮЯ-ны Мал аж ахуйн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Г.Наранчулуун “Зуд нүүрлэж малгүй болсон иргэд хот суурин газрыг бараадахаас аргагүй болдог. Үүнээс болоод шилжилт хөдөлгөөн нэмэгдэж хотын хүн амын тоо улам өсөж байна. Зуданд малаа алдсанаас болоод 30 жилийн дотор 728 мянган иргэн нийслэлд шилжин суурьшсан нь 8 аймгийн хүн амын тоотой тэнцэж байгаа юм. Тэдний олонх нь залуу гэр бүл байдаг учир залуу малчдын тоо цөөрч байна. Нийт шилжин ирж байгаа хүмүүсийн 25 хувь нь зудад малаа алдсанаас болж хот бараадсан байдаг” гэв.