x

Шилмүүст модны эфирийн тос нь хорт хавдрыг дарангуйлах "хүчтэй"

Монгол Улсын ШУА-ийн Хими, химийн технологийн хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, докторант Н.Жавзмаа Нобелийн шагналтнуудтай хийх 70 дахь удаагийн уулзалтад оролцохоор сонгогдоод байна. 

Энэ оны 6 дугаар сарын 28-наас 7 дугаар сарын 3-нд ХБНГУ-ын Линдау хотод болох тус уулзалтад 35 хүртэлх насны дэлхийн 650 шилдэг залуу судлаач оролцох юм. 

1951 оноос эхлэлтэй тус уулзалтад 2015 оноос хойш манай улсаас зургаан судлаач оролцсон бөгөөд дэлхийн өнцөг булан бүрээс сонгогдсон залуу судлаачид санал бодлоо идэвхтэй солилцохоос гадна үндэстэн хоорондын "хил хязгааргүй уулзалт" болдгоороо онцлогтой.

Судлаач Н.Жавзмаатай хийсэн ярилцлагийг хүргэж байна.  

-Нобелийн шагналтнуудтай хийх тус уулзалтад 2015 оноос хойш оролцсон манай улсын долоо дахь судлаач та болох нь ээ. Шалгаруулалтад хэрхэн сонгогдов?

-Энэ уулзалтад оролцох залуу судлаачдын материал саналыг манай хүрээлэнгээс ШУА-д хүргүүлсэн юм.  Aкадемиас ярилцлага авч сонгон шалгаруулсны дүнд нэг залуу судлаачийг тус уулзалтад явуулахаар тодорхойлох захидал илгээснээр судлаач онлайн өргөдөл бөглөх эрхтэй болдог. Онлайн өргөдлийг судлаач бөглөж илгээснээр уулзалт зохион байгуулах комисс сонгон шалгаруулж оролцогчдыг сонгодог. Өргөдөлд боловсрол, судалгааны ажил, судалгааны бүтээл, амжилт, бусад ур чадвар, олон нийтийн ажилд хэрхэн оролцдог талаарх мэдээллийг бөглөсөн. Эдгээр мэдээллийг тусгахын зэрэгцээ үйлдвэрлэлтэй холбож судалгаа хийдэг гэдгээ тодотгон бичсэн.

Анх тус уулзалтын веб хуудас руу орж танилцуулга болон өмнөх жилүүдэд оролцсон залуу судлаачдын сэтгэгдэлтэй танилцаад нэлээд эмээсэн. Их мундаг залуучууд өндөр шалгуураар оролцсон байсан. Тиймээс сонгогдох эсэхдээ эргэлзсэн л дээ. Шалгаруулалтад тэнцсэн тухай захиа ирэхэд маш их баярласан ч Монгол Улсын ШУА гэсэн том байгууллагын химийн салбарыг төлөөлнө гэхэд маш их хариуцлага оногдож байгааг ойлгоод бас эмээж л байна. Тиймээс бэлтгэл сайн хийж, өөрийгөө хөгжүүлэх шаардлагатай байгаа.  

Энэ ташрамд надад итгэл найдвар хүлээлгэн уулзалтад явуулахаар сонгосон Хими, химийн технологийн хүрээлэнгийн удирдлагууд болон ШУА-ийн тэргүүлэгчдэд талархсанаа илэрхийлье.

-Энэ удаагийн уулзалтад өмнөх жилүүдээс харьцангуй олон буюу Нобелийн шагналт 70 эрдэмтэн оролцоно. Уулзалтаас ямар үр дүн хүлээж байгаа вэ?

-Танилцуулгаас харахад уулзалтад оролцох судлаачдыг бүлэг болгон хуваагаад, судлаачид судалгааны ажлаа танилцуулдаг юм билээ. Энэхүү уулзалтад оролцсоноороо бусад олон орны судлаачидтай харилцаа холбоо тогтоох боломжтой. Мөн Нобелийн шагналтнуудын лекцийг сонссоноор залуу судлаачийн хувьд, судалгаа хийх эрч хүч нэмэгдэхийн хажуугаар олон улсын судалгааны чиг хандлагыг ойлгож, түүнийгээ цаашдын судалгаандаа ашиглах бололцоо бүрдэнэ гэж найдаж байна.

-Өөрийн судалгааны ажлын талаар танилцуулна уу?

-Сүүлийн жилүүдэд шилмүүст модны эфирийн тосны химийн бүрэлдэхүүн биологийн идэвхийг тодорхойлох судалгааг хийж байна. Эфирийн тосны үйлдвэрлэлийг Монголд бий болгохын тулд эхний ээлжинд мод бэлтгэлийн хаягдал шилмүүсний эфирийн тосны үйлдвэрлэлийг бий болгох нь хамгийн оновчтой гэж үзэж байгаа. Учир нь Монгол орны шилмүүст модны эфирийн тос нь бактер мөөгөнцөр устгах, хорт хавдрыг дарангуйлахад идэвхтэй үйлчлэлтэй болох нь эхний шатны судалгаагаар тодорхойлогдоод байгаа юм.

Мөн шилмүүсний эфирийн тосны зонхилох нэгдлүүдийг изомержүүлэн олон өөр төрлийн дэгдэмхий нэгдлийн хольцуудыг гарган авах өргөн боломжтой. Ингэснээр Монголд эфирийн тос, түүнээс үүдэлтэй байгалийн гаралтай үнэрийн үнэт түүхий эдийг дотооддоо үйлдвэрлэх боломж нээгдэнэ. Тиймээс цаашид энэ төрлийн судалгааг илүү нарийвчлан, өргөн цар хүрээтэй  хийснээр экспортыг дэмжих дотоодын үйлдвэрлэл бий болоход чухал нөлөө үзүүлнэ.

Миний хувьд, ШУА-иас зохион байгуулсан Энтрепренер судлаач (ЭС-21) хөтөлбөрт хамрагдсанаар судалгаагаа үйлдвэрлэлтэй холбох боломж нээгдсэн. Одоогоор шилмүүст модны цэвэр эфирийн тосыг бага хэмжээгээр зах зээлд нэвтрүүлээд байна. Мөн  инновацлаг судлаачдын судалгааны ажлын дүн, түүхий эдийн боловсруулалтын технологи Монголын жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд маш их хэрэгтэй байгаа өнөө үед залуу сулаачид бид дор бүрнээ судалгааныхаа ажлыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх талаар анхаарч ажиллах нь зүйтэй юм. 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Ж.Батбаясгалан: Иргэд өөрсдийн болон бусдын аюулгүй байдлыг хангаж, хариуцлагатай амарч зугаалах шаардлагатай байна 1 минутын өмнө Гол, мөрнүүд үерийн түвшинг 5-50 см даван хүчтэй үерлэж байна 6 минутын өмнө “Сонгууль-2020”- Халуухан сэдэв 13 минутын өмнө ФОТО: Хөвсгөлд сүүлийн 18 жил болоогүй үер болжээ 23 минутын өмнө Буйр нууранд завьтайгаа алга болсон 4 хүнийг Монгол Улсын хил орчмоос олжээ 29 минутын өмнө Афганистанаас 113 энхийг сахиулагч эх орондоо ирлээ 34 минутын өмнө Улсын аварга П.Бүрэнтөгс түрүү бөхийн шагнал “Тоёота Hiace” автомашинаа НЭМГ-т гардууллаа Уржигдар 12 цаг 48 минутад Баяр наадмын амралтын өдрүүдэд үзвэр, үйлчилгээний газруудын ажиллах хуваарь Уржигдар 11 цаг 57 минутад Д.Нямхүү: 80 настай эмэгтэй эдгэрч, дараагийн шатны ажиглалтад шилжлээ Уржигдар 11 цаг 16 минутад Улаанбаатар хотод дуу цахилгаантай аадар бороо орно Уржигдар 10 цаг 51 минутад ЗӨВӨЛГӨӨ: Үерийн дараа ХЭРЭГЛЭХ халдваргүйжүүлэх бодисыг БЭЛТГЭХ заавар Уржигдар 09 цаг 39 минутад Афганистанаас 62 энхийг сахиулагч ЭХ ОРОНДОО ирлээ 2020-07-12 23:34 Ерөнхийлөгчийн зарлигаар П.Бүрэнтөгсөд “Улсын аварга” цол олголоо 2020-07-12 20:54 Х.Баттулга: Түүхийг тасалж, ёсыг алддахгүйг хичээн наадмаа зохион байгууллаа 2020-07-12 20:43 Долдугаар сарын 11-ний өдөр зам тээврийн ослоор 5, усанд эндэж 3 хүн амиа алджээ 2020-07-12 20:36 Налайх дүүргийн 4.4 км авто замын эхний ээлжийн 3.5 км замын зорчих хэсгийг нээжээ 2020-07-12 20:25 Говь-Алтай аймагт нэг хүүхэд тарваган тахал өвчний сэжигтэй тохиолдлоор нас баржээ 2020-07-12 20:19 Их Монгол улс байгуулагдсаны 814 жилийн ойгоор ШИНЭ аварга төрлөө 2020-07-12 20:11 Долоон начин, гурван харцага, нэг заан цолтон шинээр төрлөө 2020-07-12 19:01 Ерөнхийлөгчийн зарлигаар Үндэсний сурын харваачдад улсын цол олгов 2020-07-12 18:04
iИх уншсан
Заавал нэг хулгайчтай байж засаг барьсан болдог Л.Баярсайхан: Аав, ээж нь хүүгээ алдсан, дээрээс нь эмнэлгий... Гадаадад байгаа монголчууд онгоц хөлслөөд ирэх нь ИЛҮҮ ХЯМД Н.Номтойбаярыг ял авахад “ТОПОР” ахтайгаа муудалцсан нь нөлө... Алт цэвэршүүлэх нэрээр мөнгө угаах төслийг ҮАБЗ мэдсэн үү? Ж.Эрдэнэбатын хэрэг парламентад ямар жишиг тогтоох бол БНСУ-д нутаг нэгт дөрвөн залууд зодуулсан монгол залуу нас б... У.Хүрэлсүх: Би үхэхээс бусдыг үзсэн парламентын гишүүн. Би э... Тав даваагүй бөх Улсын аварга П.Бүрэнтөгс түрүү бөхийн шагнал “Тоёота Hiace” ... Афганистанаас 62 энхийг сахиулагч ЭХ ОРОНДОО ирлээ С.Эрдэнэ Ц.Туваанд АН-ын тамгыг хоёр удаа шилжүүллээ  “Тоёота мотор корпорац” түрүү бөхөд өгдөг автомашинаа нийслэ... Д.Одбаясах: 20 жил дэлхийн алдартай 100 тайзан дээр тоглож б... Баяр наадмын төсөвт 3 тэрбум төлөвсөн байснаас 1.6 тэрбум тө... Ерөнхийлөгчийн зарлигаар П.Бүрэнтөгсөд “Улсын аварга” цол ол... Орон нутгийн замд автомашин онхолдож 7 хүн амиа алджээ "НӨАТ-ын хоёрдугаар улирлын буцаан олголтыг наадмаас өмнө ол... Орон нутагт ЗАМ ТЭЭВРИЙН ослоор нэг өдөрт 11 хүн АМЬ хохирчэ... Баяр наадмын амралтын өдрүүдэд үзвэр, үйлчилгээний газруудын...
Top