Засгийн газрын өчигдрийн хуралдаанаар “Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолыг баталсан байна.

ЗГХЭГ-ын дарга Н.Учрал:  

-Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахдаа стратегийн орд газруудын үр өгөөжийг ард түмэн Үндэсний баялгийн сангаар дамжуулж хүртэнэ гэдгийг хуульчилж өгсөн. Үндэсний баялгийн сангийн үр өгөөжийг хэрхэн нэмэгдүүлэх нь Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт туссан зорилт.

Стратегийн гэдэг нь нэг жилд Монголын дотоодын нийт бүтээгдэхүүний таван хувиас дээш бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, үйлдвэрлэх боломжтой ордыг хэлдэг. Стратегийн ордоос орж ирж буй ашиг нь Үндэсний баялгийн сангийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэдэг. Стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордын жагсаалтыг УИХ 2007 онд 27 дугаар тогтоолоор баталсан. 

УИХ-аас баталсан 16 стратегийн ордоос долоо нь төрийн эзэмшилд, ес нь хувийн эзэмшилд байна. Стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын 39 ордын нөөц нь тогтоогдсон ч УИХ-аар батлагдаагүй. Тиймээс эдгээр ордыг стратегийн ордод хамааруулах Засгийн газрын шийдвэр гарч, УИХ-д өргөн мэдүүлж, жагсаалтыг шинэчлэх ёстой. Үүнийг Аж Үйлдвэр, Эрдэс Баялгийн сайд Ц.Туваанд даалгасан. 

Стратегийн 16 ордоос долоог нь төр, бусдыг нь хувийн байгууллага эзэмшиж, "Эрдэнэс Монгол" нэгдлийн долоон хуулийн этгээд 13.5 их наяд төгрөг буюу татварын 72 хувийг бүрдүүлдэг. Гэтэл стратегийн есөн ордыг эзэмшиж буй хувийн хэвшлийн 16 компани 4.6 их наяд төгрөг татварын 28 хувийг эзэлж байна. "Эрдэнэс Тавантолгой" компани нүүрсний нөөцийн 25 хувийг эзэмшиж байгаа. Нүүрсний 75 хувийн нөөцийг хувийн хэвшил эзэмшиж байна. 

Стратегийн ордуудын 34 хувийн ногдол ашиг Хуримтлалын санд төвлөрдөг. Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар Хуримтлалын санд 500 тэрбум төгрөгийг "Эрдэнэс Монгол" нэгдлийн стратегийн долоон ордыг эзэмшиж буй төрийн өмчийн компаниуд хуримтлуулсан. Ингэснээр 5,000 өрх орон сууцанд хамрагдах нөхцөлийг бүрдүүлсэн.

Улсын төсвийн хөрөнгөөр нөөцийг нь тогтоосон стратегийн орд, түүний үүсмэл ордыг тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хуулийн этгээдийн хувьцааны 50 хүртэлх хувийг төр үнэ төлбөргүйгээр эзэмших бөгөөд төрөөс оруулсан хөрөнгө оруулалтын хэмжээг харгалзан төрийн эзэмшлийн хувь хэмжээг тогтоож болно гэж Ашигт малтмалын тухай хуульд заасан. Тусгай зөвшөөрөл нэртэй алга дарам цаас барьчихаад хувийн хэвшил, олон улсын хөрөнгө оруулагч нар "Энэ бол 100 хувь миний өмч" гэх нь зохистой биш. Манай улсын хууль эрх зүйн орчныг хүндэтгэх ёстой. 

Өнөөдрийн Засгийн газрын хурлаар стратегийн есөн ордыг эзэмшиж буй хувийн хэвшилд хэлэлцээрийн урилга хүргүүлж байна. Хэлэлцээр хийх үүргийг надад даалгасан. Хувийн хэвшлүүдтэй 34, 50 хүртэлх эзэмшлийн хувиа тогтоох талаар хэлэлцээрийн ширээнд урьж байна. Зарим стратегийн ордын хил зааг тогтоогдоогүй. Хил заагийг тогтоох үүргийг Ц.Туваан сайдад даалгасан. Хил зааг тогтоогдсон стратегийн орд эзэмшиж буй компани руу хэлэлцээрийн урилга явуулна. Энэ нь хувийн бизнест шууд халдаж байгаа гэсэн үг биш. Ирэх долоо хоногт хэлэлцээрийн урилгад хариу илгээсэн компанитай хэлэлцээрийг эхлүүлнэ. Харилцан тохиролцсон бол УИХ-д өргөн мэдүүлнэ.