x

Цэргийн алба үүрэг болохоос ЯЛ БИШ!

Zarig.mn сайтаас “Туушин” зочид буудалд зохион байгуулсан “Дахиад өгөх амь алга, одоо зогс” хэлэлцүүлэг өчигдрийн гол сэдэв, нийгмийн сүлжээний цөм асуудал болов. Хэлэлцүүлэгт хууль тогтоогч нараас УИХ-ын  гишүүн Б.Энх-Амгалан, С.Одонтуяа иржээ. Харин ажил хариуцсан, хариу тайлбар, мэдээлэл өгөх үүрэг бүхий салбарын нөхдөөс,

-Батлан хамгаалах яамны Ерөнхий хянан шалгагч, Бригадын генерал Ж.Болдбаатар,

-ЗХЖШ-аас Зэвсэгт хүчний хуурай замын цэргийн командлагч, Бригадын генерал Ч.Цогтжаргал, Хяналт-шинжилгээ үнэлгээний газрын дарга хурандаа С.Баяр-Очир,

-ХЗДХЯ-ны харъяа ХХЕГ-аас Хяналт-шинжилгээ үнэлгээний газрын дэд дарга, Эрүүл мэндийн албаны, Цэргийн албаны зохион байгуулалтын газрын дарга, хуулийн зөвлөхүүд нь оролцжээ. Мөн ХЭҮК-оос хоёр хүн ирсэн гэнэ.

Хохирогчдын талаас хүүгээ, дүүгээ, эр нөхрөө цэргийн албанаас эцсийн замд нь үдсэн 30 гэр бүл 21 аймгаас ирсэн тухай мэдээлжээ. Хамгийн холдоо Баян-Өлгий, Хөвсгөл аймгаас ирцгээсэн аж.

Харамсалтай нь ажил хариуцаж, албан тушаал хашиж байгаа нөхдөөс хийсэн хариу тайлбар, мэдээллийг сонсож чадсангүй. Гэхдээ асуухаасаа илүү судлах ёстой байх.

Харин хохирогч нарын, ээжүүдийн, эрэмдэглэгдсэн, зэрэмдэглэгдсэн цэргүүдийн яриаг бол хангалттай сонслоо. Сонсоход л элэг эмтэрч, харахаас нүд халтирам. Г.Өнөрцэцэг сэтгүүлч ч өөрийнхээ фэйсээр олон баримт дэлгэсэн.

Эцсийн эцэст цэргийн диктатур, дэглэлт гэдэг зүйл нэг өдөр бий болоогүй. Түүн шигээ нэг өдөр, нэгмөсөн алга болчихгүй. Гэхдээ яаж ч бодсон хүний эрүүл мэнд, амь насанд хүрсэн яргалал байж болохгүй гэдгийг л нийтээрээ хүлээн зөвшөөрч, үүний төлөө явах ёстой боллоо. Мэдэж байгаачлан цэрэг арми гэдэг угаасаа хаалттай систем байсан. Тусдаа шүүхтэй, тусдаа цагдаатай. Тэр нь хаалттай. Цэргийн гэмт хэрэг цэргийн шүүхээр явдаг, олон нийтийн хараа хяналт тийшээ орж чаддаггүй. Цаашид ч хаалттай хэвээрээ байна байх.

Гэхдээ тэр хаалттай систем дотор нь арай нэг иргэнлэг, хүнлэг, алба хаагчдаа хайрладаг, хамгаалдаг, цэргийг хүн гэж үздэг, хүний төлөө явдаг мэргэшсэн боловсон хүчин, мэргэжлийн хуульч, өмгөөлөгчид, шинжээч, судлаач нарыг ажиллуулдаг болох хэрэгтэй юм байна, БХЯ, Жанжин штаб нь ийм хүмүүсээ бэлтгэдэг болмоор байна. Хохирргчийн эрхийг хамгаалдаг, хохирлыг нөхөн төлбөр өгдөг систем хэрэгтэй юм байна.  Тэгээд гол нь хууль, дүрмээ сайжруулах, жаахан хүнд ээлтэй болгох...

Тэгэхгүйгээр баахан амьтныг авчираад, элэг зүрхийг нь эмтлээд, зовлон зүдгүүрийг нь үзүүлж харуулчихаад "Ард нь гарчихлаа, армийг ёстой будаа болголоо" гээд орхиж болохгүй. Ингээд орхивол юу ч өөрчлөгдөхгүй. Үсрээд нэг сайд суудлаасаа бууна, нэг хэсэг хүн хариуцлага хүлээнэ, шоронгийн хаалга татна. Тэгээд л асуудал хаагдана, энэ хэвээрээ үргэлжилнэ. Өмнө хохирсон, өнчирсөн, өнөөдөр, маргааш хүүхдээ цэрэгт явуулахгүй гэж байгаа эцэг эхчүүд ийм үр дүн хүсээгүй байх.

Хоёрдугаарт, цэрэг татлагын асуудал. Эрүүл мэндийн хувьд асуудалтай хүүхдийг, эсвэл ар гэр нь гачигдалтай, өвчин зовлонтой хүнийг хүчээр албанд татдаг хууль одоо ч байхгүй. Хэдийгээр цэргийн алба бүх нийтийн үүрэг боловч түүн дотор бас гарцаагүй авч үзэх ёстой нөхцлүүдийг заагаад өгчихсөн байгаа. Хэрвээ алба хаах хүний тоо гүйцдэггүй юм бол ядаж “дүйцүүлэх” гэдэг арилжааны системээ болих хэрэгтэй шүү дээ. “Хуулиараа ийм байгаа” гэж зарим нь ярьж байна лээ. Тэгвэл хуульдаа өөрчлөлт оруулъя. Тэгээд цэргийн албанд тэнцсэн бүх хүүхдийг цэргийн алба хаалгадаг болъё. Мөнгө хөрөнгөтэй, эрх мэдэлтэйнүүд нь албанаас зугтаад, ядарсан, зүдэрсэн нь нөхөөс, золиосонд явдаг, ууртай, шартай дарга, ахлагч нарын гарын шүүс болдог баймааргүй байна.

Цэрэг зоддог, дарамталдаг, дэглэдэг, ахлагч нартаа сэтгэлзүйн тест хийдэг (ер нь л бүгдийг хамруулах, тогтмол хамруулдаг байх) болмоор байна. Энэ төрлийн мэргэжилтнүүд, сэтгэл зүйчдийг хүртээмжтэй бэлтгэх хэрэгтэй юм байна. Арми, зэвсэгт хүчин гэдэг чинь улс доторх улс. Тэгэхдээ хаалттай улс. Хаалттай байх тусмаа энэ системд янз бүрийн өвдөлт, өвчлөл, зовиур байгаа. Тэрийг нь эмчилдэг эмчилгээ, арга хэрэгслийг нь хийж өгөх ёстой биз дээ.

Ядаж л алба хаагчдынхаа, офицер ахлагчдынхаа ажил, амьдралын нөхцлийг эргэж хар. Ар гэртээ асуудалтай, сэтгэл санаа нь тогтворгүй болчихсон, албандаа дургүй хүн хэзээ ч ардын хүүхдийг хүмүүжүүлнэ гэж байхгүй. Эцсийн эцэст цэргийн алба гэдэг чинь үүрэх ёстой ял биш, үүрэг хариуцлага, хүмүүжил, боловсрол шүү дээ.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Өнөөдрөөс эхлэн ломбардын дээд хүү 4.5 хувь боллоо 7 цаг 21 мин "Парис 2024" олимпын тамирчдын тосгон нээлтээ хийлээ 7 цаг 23 мин Хамгийн хүйтэн гуравдугаар сар 1985 онд тохиожээ 8 цаг 26 мин Д.Монголхүү: Хуулийнхан “Та нар ялагдсан намын гишүүд шүү дээ” гэж хэлээд Ч.Отгочулуу, Н.Мөнхбат нарыг буруутгасан байна. Энэ бол маш ноцтой зүйл  8 цаг 48 мин Уурын зуух дэлбэрч, нэг иргэн нас баржээ 9 цаг 23 мин Гуравдугаар сард ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас хүйтэн байх төлөвтэй байна 9 цаг 35 мин Оюутан цэргийн бүртгэл эхэллээ 9 цаг 49 мин Г.Занданшатар: Алтайн соёл гэх ойлголт хэвшсэнээр хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг нээж байна 10 цаг 9 мин Отроор яваа жирэмсэн эхэд хэрхэн анхаарал халамж тавих вэ? 10 цаг 27 мин Дан ганц ардчилсан сонгуулиар цэнгэлийн манлайд хүрдэггүй юм байна 10 цаг 48 мин Өнөөдөр ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна 11 цаг 3 мин Ноос, ноолуурын холбоо, Оёдлын нэгдсэн холбоо малчдад хандив өгөв 23 цаг 32 мин 1998.10.03-ны өдрийн Засгийн газрын ээлжит бус хуралдааны тэмдэглэлийг нууцаас гаргав Өчигдөр 18 цаг 47 мин Төрийн болон орон нутгийн өмчийн 35 музей иргэдэд үнэгүй үйлчилнэ Өчигдөр 18 цаг 29 мин Цахилгааны хомсдлыг экспортоор нөхөх боломжтой ч дулаан доголдоход нөхөх эх үүсвэр хязгаартай Өчигдөр 18 цаг 23 мин Улс төрийн намуудын сонгуулийн зардлын дээд хязгаарыг 6.4 тэрбумаар тогтоов Өчигдөр 17 цаг 40 мин Эрх баригчдын хагаралтай бодлого ураны төслийг гацаалаа Өчигдөр 17 цаг 13 мин Толгойтоос Амгалан хүртэл метрогоор явах тасалбарын үнэ 1,000 төгрөг Өчигдөр 16 цаг 01 мин УОК: Биржээр арилжаалсан махны 92.8 хувийг экспортод гаргана Өчигдөр 14 цаг 58 мин Баруун цэг Өчигдөр 11 цаг 00 мин
iИх уншсан
Энэ хаврын зуд, иргэн Баярмаа, Цэрэнпунцаг гарьд гурав... Хотын даргаар эрүүгийн цагдаа хийлгэе гэсэн ч боловсрол нь х... Ч.Отгочулуу хүн гүтгэхгүй гэж шазуур зуусныхаа төлөө шоронд ... Барон жанжин Нийслэл хүрээг чөлөөлсөн нь Ц.Доржготов: Хүний амьдрал бол нүгэлгүй орлогоор гэдсээ тэжэ... Эрх баригчдын хагаралтай бодлого ураны төслийг гацаалаа Киевийн төлөөх тулаан Ж.Бат-Эрдэнэ: УИХ дээрээ зөв бодлого гаргаад явсан бол өнөөд... С.Отгонгэрэл: Хуулийн шинэчлэлийг тунгалаг болгох хөтөлбөр д... Дорноговь аймагт 12 настай охиныг хулгайлж, амь насыг нь хох... “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийн бүртгэл ирэх сарын 1-нд эхэлнэ ЦЕГ: Мансуурсан этгээд найз охиноо хөнөөж, нохойд өгсөн гэх ... Гуравдугаар сард монгол орны нийт цаг агаар ямар байх вэ? Ц.Төрхүү: ”S’Outlet” дэлгүүрийн таван давхар барилгыг дотроо... Л.Энхболд: Орон нутгийн Тавантолгойд дахин луйвар гарахыг үг... Банкны аппликэйшнийг ашиглан иргэний хадгаламжийг татаж авса... Толгойтоос Амгалан хүртэл метрогоор явах тасалбарын үнэ 1,00... Гуравдугаар сарын цаг агаарын ерөнхий төлөв Гурав ба түүнээс дээш жил техникийн үзлэгт хамрагдаагүй тээв... Д.Ухаанзаяа: Одоогийн цаг үе, оршин буй амьдрал, энэ замбуул...
Top