x

Цэргийн алба үүрэг болохоос ЯЛ БИШ!

Zarig.mn сайтаас “Туушин” зочид буудалд зохион байгуулсан “Дахиад өгөх амь алга, одоо зогс” хэлэлцүүлэг өчигдрийн гол сэдэв, нийгмийн сүлжээний цөм асуудал болов. Хэлэлцүүлэгт хууль тогтоогч нараас УИХ-ын  гишүүн Б.Энх-Амгалан, С.Одонтуяа иржээ. Харин ажил хариуцсан, хариу тайлбар, мэдээлэл өгөх үүрэг бүхий салбарын нөхдөөс,

-Батлан хамгаалах яамны Ерөнхий хянан шалгагч, Бригадын генерал Ж.Болдбаатар,

-ЗХЖШ-аас Зэвсэгт хүчний хуурай замын цэргийн командлагч, Бригадын генерал Ч.Цогтжаргал, Хяналт-шинжилгээ үнэлгээний газрын дарга хурандаа С.Баяр-Очир,

-ХЗДХЯ-ны харъяа ХХЕГ-аас Хяналт-шинжилгээ үнэлгээний газрын дэд дарга, Эрүүл мэндийн албаны, Цэргийн албаны зохион байгуулалтын газрын дарга, хуулийн зөвлөхүүд нь оролцжээ. Мөн ХЭҮК-оос хоёр хүн ирсэн гэнэ.

Хохирогчдын талаас хүүгээ, дүүгээ, эр нөхрөө цэргийн албанаас эцсийн замд нь үдсэн 30 гэр бүл 21 аймгаас ирсэн тухай мэдээлжээ. Хамгийн холдоо Баян-Өлгий, Хөвсгөл аймгаас ирцгээсэн аж.

Харамсалтай нь ажил хариуцаж, албан тушаал хашиж байгаа нөхдөөс хийсэн хариу тайлбар, мэдээллийг сонсож чадсангүй. Гэхдээ асуухаасаа илүү судлах ёстой байх.

Харин хохирогч нарын, ээжүүдийн, эрэмдэглэгдсэн, зэрэмдэглэгдсэн цэргүүдийн яриаг бол хангалттай сонслоо. Сонсоход л элэг эмтэрч, харахаас нүд халтирам. Г.Өнөрцэцэг сэтгүүлч ч өөрийнхээ фэйсээр олон баримт дэлгэсэн.

Эцсийн эцэст цэргийн диктатур, дэглэлт гэдэг зүйл нэг өдөр бий болоогүй. Түүн шигээ нэг өдөр, нэгмөсөн алга болчихгүй. Гэхдээ яаж ч бодсон хүний эрүүл мэнд, амь насанд хүрсэн яргалал байж болохгүй гэдгийг л нийтээрээ хүлээн зөвшөөрч, үүний төлөө явах ёстой боллоо. Мэдэж байгаачлан цэрэг арми гэдэг угаасаа хаалттай систем байсан. Тусдаа шүүхтэй, тусдаа цагдаатай. Тэр нь хаалттай. Цэргийн гэмт хэрэг цэргийн шүүхээр явдаг, олон нийтийн хараа хяналт тийшээ орж чаддаггүй. Цаашид ч хаалттай хэвээрээ байна байх.

Гэхдээ тэр хаалттай систем дотор нь арай нэг иргэнлэг, хүнлэг, алба хаагчдаа хайрладаг, хамгаалдаг, цэргийг хүн гэж үздэг, хүний төлөө явдаг мэргэшсэн боловсон хүчин, мэргэжлийн хуульч, өмгөөлөгчид, шинжээч, судлаач нарыг ажиллуулдаг болох хэрэгтэй юм байна, БХЯ, Жанжин штаб нь ийм хүмүүсээ бэлтгэдэг болмоор байна. Хохирргчийн эрхийг хамгаалдаг, хохирлыг нөхөн төлбөр өгдөг систем хэрэгтэй юм байна.  Тэгээд гол нь хууль, дүрмээ сайжруулах, жаахан хүнд ээлтэй болгох...

Тэгэхгүйгээр баахан амьтныг авчираад, элэг зүрхийг нь эмтлээд, зовлон зүдгүүрийг нь үзүүлж харуулчихаад "Ард нь гарчихлаа, армийг ёстой будаа болголоо" гээд орхиж болохгүй. Ингээд орхивол юу ч өөрчлөгдөхгүй. Үсрээд нэг сайд суудлаасаа бууна, нэг хэсэг хүн хариуцлага хүлээнэ, шоронгийн хаалга татна. Тэгээд л асуудал хаагдана, энэ хэвээрээ үргэлжилнэ. Өмнө хохирсон, өнчирсөн, өнөөдөр, маргааш хүүхдээ цэрэгт явуулахгүй гэж байгаа эцэг эхчүүд ийм үр дүн хүсээгүй байх.

Хоёрдугаарт, цэрэг татлагын асуудал. Эрүүл мэндийн хувьд асуудалтай хүүхдийг, эсвэл ар гэр нь гачигдалтай, өвчин зовлонтой хүнийг хүчээр албанд татдаг хууль одоо ч байхгүй. Хэдийгээр цэргийн алба бүх нийтийн үүрэг боловч түүн дотор бас гарцаагүй авч үзэх ёстой нөхцлүүдийг заагаад өгчихсөн байгаа. Хэрвээ алба хаах хүний тоо гүйцдэггүй юм бол ядаж “дүйцүүлэх” гэдэг арилжааны системээ болих хэрэгтэй шүү дээ. “Хуулиараа ийм байгаа” гэж зарим нь ярьж байна лээ. Тэгвэл хуульдаа өөрчлөлт оруулъя. Тэгээд цэргийн албанд тэнцсэн бүх хүүхдийг цэргийн алба хаалгадаг болъё. Мөнгө хөрөнгөтэй, эрх мэдэлтэйнүүд нь албанаас зугтаад, ядарсан, зүдэрсэн нь нөхөөс, золиосонд явдаг, ууртай, шартай дарга, ахлагч нарын гарын шүүс болдог баймааргүй байна.

Цэрэг зоддог, дарамталдаг, дэглэдэг, ахлагч нартаа сэтгэлзүйн тест хийдэг (ер нь л бүгдийг хамруулах, тогтмол хамруулдаг байх) болмоор байна. Энэ төрлийн мэргэжилтнүүд, сэтгэл зүйчдийг хүртээмжтэй бэлтгэх хэрэгтэй юм байна. Арми, зэвсэгт хүчин гэдэг чинь улс доторх улс. Тэгэхдээ хаалттай улс. Хаалттай байх тусмаа энэ системд янз бүрийн өвдөлт, өвчлөл, зовиур байгаа. Тэрийг нь эмчилдэг эмчилгээ, арга хэрэгслийг нь хийж өгөх ёстой биз дээ.

Ядаж л алба хаагчдынхаа, офицер ахлагчдынхаа ажил, амьдралын нөхцлийг эргэж хар. Ар гэртээ асуудалтай, сэтгэл санаа нь тогтворгүй болчихсон, албандаа дургүй хүн хэзээ ч ардын хүүхдийг хүмүүжүүлнэ гэж байхгүй. Эцсийн эцэст цэргийн алба гэдэг чинь үүрэх ёстой ял биш, үүрэг хариуцлага, хүмүүжил, боловсрол шүү дээ.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа 5 цаг 48 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ 5 цаг 53 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо 5 цаг 59 мин Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ 6 цаг 4 мин Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд “Өвлийн идэш” өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулна 6 цаг 23 мин З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын байрыг хадгалж, нэмэгдүүлэхэд чиглэнэ 6 цаг 29 мин Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна 12 цаг 22 мин Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа 12 цаг 26 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна 13 цаг 21 мин Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ 13 цаг 26 мин Энэ 7 хоногт Монгол Улсад 13 цаг 30 мин Ван Гогийн зургийг дуудлага худалдаанаас татахыг шаарджээ 13 цаг 36 мин Монголын театрууд 48 орны 188 байгууллагатай хамтран ажиллах боломж нээгдлээ 13 цаг 40 мин 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боловсрол эзэмшсэн түүхэн нөхцөл байдал 13 цаг 56 мин “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг нээнэ 14 цаг 4 мин Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа 14 цаг 7 мин НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол энэ лхагва гаригт болно 14 цаг 14 мин АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг 14 цаг 19 мин Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Уржигдар 09 цаг 54 мин Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй Уржигдар 09 цаг 47 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон г... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top