x

Газар хөдлөлтийн дараа Турк гурван метраар хөдөлсөн байна. Дараа нь Крым үү?

Хойг хаашаа яагаад “хөвөх” магадлалыг физик-математикийн ШУ-ны доктор ийн тайлбарлав.

Турк, Сирийн хил дээр болсон хоёрдугаар сарын 6-ны газар хөдлөлт түүхэнд хамгийн их сүйрэо учруулсан гамшгуудын нэг гэж бичигдэнэ. Сүүлчийн мэдээгээр Туркт 20000 гаруй, Сирид 1300 гаруй хүн амиа алдаад байна.

Сейсмологчид ярих нь газар хөдлөлтөөс Арабын литосерын хавтан баруун өмнө чиглэлд Анаийн хавтан руу дөхлөө гэж байна.

"Сири, Турк хоёр  3–5 метраар хөдөлсөн" хэмээн нэг ярилцлагадаа, Италийн Геофизик, галт уулын судлалын Ерөнхийлөгч Карло Дольони хэлээд хиймэл дагуулын ажиглалт илүү нарийн мэдээлэл өгнө гэжээ.

Харин Оросын ШУА-ын газар дэлхийн хүрээлэнгийн инженерын сейсмологийн ба сейсмо үнэлгээний албаны дэд захирал Рубен Татевосян "Бүхэл бүтэн орны байдал өөрчлөгдсөн тухай энд хэлэгдээгүй. Харин Турк хэдэн арван секундын дотор 150 километрын газрын хагалбарын дагуу хөдөлсөн тухай хэлэгдэж байгаа юм" хэмээн тайлбарлав.

Сануулахад, Турк-Сирийн газар хөдлөлтийн магнитуд нь 7,4 балл байсан. Түүний цуурай олон газруудад тухайлбал, Альп-Гималайн сейсмологийн бүсэд багтдаг Крымд хүрч мэдрэгджээ. Эрдэмтэд энэ гамшгийн дараа хойг эрсдлийн бүсэд тодорхой хэмжээгээр орсон гэж сануулж байна.

"Крым ба Турк Хойд Анатолийн тектоникийн хагалбараар тусгаарагдсан байгаа. Туркийн газар хөдлөлт нь Арабын тектоник хавтангийн Зүүн Анатолийн хагалбар дээр гарчээ" гэж Крымын астрофизикийн обсерваторын шинжлэх ухааны ажиллаггааны дэд захирал Александр Вольвач хэлэв.

Урт хугацаа, их магнитуд нь энэ бүсэд хүчний шинэ тэнцвэрийг гаргасан байж магадгүй. Африк, Еврази ба Арабын хавтангууд хоорондоо холбоотой учраас хаа нэгэнд нь хүчний тэнцэр алдах нь нөгөөд нь нөлөөлнө.

Эрдэмтэн Вольвачийн хэлснээр, Крымын хойг нь тектоник хавтангуудын хөдөлгөөний улмаас урсгалын дагуу хөвөж яваа мэт. Олон жилийн өмнөөс хойг жилдээ дөрвөн сантиметраар зүүн хойд зүг рүү хөдөлдөг нь тогтоогдсон байгаа. Туркийн газар хөдлөлт тэр хэмжээг өөрчилсөн байх магадлалтай. Үүнийг тогтоохоор бид ажиллаж байна гэж хэлжээ. 

Нэг тив нэг далай: 300 сая жилийн дараа дэлхий ямар байх вэ?

Номхон далай алга болоод оронд нь Энэтхэг-Атлантын далай гарч ирнэ. Бүх тивүүд нийлээд Амази гэсэн нэртэй ганцхан тив болно. Ийм дүгнэлтийг Австрали, Хятадын эрдэмтэд хийжээ. Гэхдээ ийм болтол нь наад захдаа 280 сая жил хүлээх хэрэгтэй болно. Тэдний саяхны энэ судалгаа National Science Review сэтгүүлд хэвлэгджээ.

Дэлхийн тивүүд 600 сая тутам нийлэн нэг тив болдгийг аль эртнээс мэджээ. Жишээлбэл тийм тив нь эртний Пангея байсан юм. Ойрын дахин нийлэлт хүртэл 300 хүрэхгүй сая жил үлджээ. Геологийн хэмжигдэхүүнээр...

Шинэ супер тивийг Амази гэсэн болзолт нэрээр нэрлэжээ. Номхон далайг гатлан нийлэх Америк, Ази хоёрын нэрний дагуу Амази гэсэн болзолт нэрийг гаргажээ. Энэ нийлэлтэд Азид хамгийн түрүүнд нийлэх Австрали чухал үүрэгтэй бөгөөд тектоник хавтангуудыг нийлүүлэх нэг ёсны “цоож” нь байх юм.

Дэлхийн томоохон далайн хувь тавилан гашуудалтай. Дэлхийн хамгийн их ус бүхий далайг шуургагүй байснаас Номхон далай гэж Магеллан нэрлэсэн байдаг. Одоо энэ далай жил тутам 10 сантиметраа алдаж байна. Түүнийг хоёр талаас нь Америк, Ази хоёр шахаж байна.

Зургийн доод талд гурван зуун сай жилийн дараа ямар болох гурван хувилбар зурагджээ. Тивүүд нийлсэн тохиолдол бүх далай тэнгис нэгэн супер далайг үүсгэнэ гэж Хятад, Австралийн эрдэмтэд үзэж байна.

Хэрэв одоо олон орнуудад живэх аюул нүүрлээд байгаа бол 300 сая жилийн дараа байдал өөрөөр эргэн далайн төвшин мэдэгдэхүйцээр буурна. Ганцхан тивд хуурайшилт ихтэй. Өдрийн хэмийн хүчтэй савчилт бий болох гэнэ.

М.ЦОГТ

Эх сурвалж: Кертиний их сургуулийн сэтгүүл

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Сонгууль 2024: МҮОНРТ-ээр нэвтрүүлэх өнөөдрийн мэтгэлцээнүүд 12 мин “Теодор Рузвельт” хөлөг онгоц цэргийн сургуулилалтад оролцохоор Өмнөд Солонгост ирлээ 20 мин Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан. Үүлшинэ, бороо орохгүй 32 мин Сонгуулийн программ хангамжийг газар дээр нь шалгаж туршина 47 мин К.Роналду ЕАШТ-ий дээд амжилтыг давтжээ 14 цаг 37 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Узбекистаны Ерөнхийлөгч Ш.Мирзиёевтэй уулзав 14 цаг 42 мин Энхтайваны гүүрний доор үл буцах хаалттай ус зайлуулах шугам хоолой тавина Уржигдар 16 цаг 24 мин ЦАГ АГААР: Улаанбаатарт шөнөдөө 7 хэм дулаан Уржигдар 16 цаг 22 мин “Старлайнер” хөлөг эх дэлхийдээ буцаж ирэх хугацаа хойшлогджээ Уржигдар 16 цаг 21 мин Стэнлийн цомын эзэн долоо дахь тоглолтоор тодорно Уржигдар 16 цаг 20 мин Элчин сайд С.Сүхболд Итгэмжлэх жуух бичгийн хуулбараа гардуулав Уржигдар 16 цаг 19 мин Маргааш хамгийн урт өдөр, богино шөнө тохиож, нар буцна Уржигдар 13 цаг 12 мин Гадаад улсад суугаа иргэдийн санал өгөх явц гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна Уржигдар 13 цаг 11 мин Италийн хөл бөмбөгийн домогт тамирчин Роберто Бажо гэрт нь зэвсэгт халдлага гарах үеэр толгойдоо гэмтжээ Уржигдар 13 цаг 06 мин "Хүннү 2222" хорооллын урд талын авто замын хөдөлгөөнийг нээжээ Уржигдар 13 цаг 04 мин Сэлбэ, Дунд гол дагуу 1,400 шоо метр лаг хагшаасыг цэвэрлэн гаргалаа Уржигдар 13 цаг 03 мин Б.Цогтбаатар: Маргааш агаарын температур дулаарч, голуудын усны түвшин нэмэгдэх төлөвтэй байна Уржигдар 13 цаг 01 мин Үерийн нөхцөл байдал тодорхойлогдсоноос хойш нийт 93 дуудлага бүртгэгджээ Уржигдар 13 цаг 00 мин Украин улсыг Европын Холбоонд элсүүлэх хэлэлцээ эхлэх өдрийг товложээ Уржигдар 12 цаг 59 мин Голуудын усны түвшин нэмэгдэж байгааг онцгойлон анхааруулж байна Уржигдар 10 цаг 22 мин
iИх уншсан
Үндэсний аюулгүй байдлаар тохуурхсан нь МАН даргын хамгийн т... "7 сарын 1" дахимааргүй байна аа, МАН дарга аа! Ардчиллын түүчээ Н.Алтанхуяг Д.Содном: Баялгийн сангийн хууль бол ААН-ийг дампууруулж, тө... Сонгууль айсуй, шинэ үе айсуй Х.Тэмүүжин: Зөвхөн даргад таалагддаг, иргэнээ хэн ч биш болг... Ө.Цогтбаяр: Талийгаач залуу хүүхдүүдийг уснаас авраад өөрөө ... Л.Гантөмөр: Бид нэг дарангуйлагчийн дор орчихвол юу болох вэ... Ард түмнийг сонгуультай байлгахгүйн төлөө бүх хууль гарч бай... МАН-ын даргын ёрлосон ёрыг хүний амиар төлдөг боллоо О.Баасанхүү: Хүний аминд хүрсэн этгээд МАН-ын ухуулагч байса... Улаанбаатарт зургаадугаар сарын 21-22-нд шилжих шөнө бороото... Казанийн наадмаас Монголын тамирчид найман медаль хүртээд ба... Зүүн өмнөөс хойш чиглэлтэйгээр аадар борооны үүл Улаанбаатар... СЕХ: Г.Сайханбаярын нэрийг саналын хуудаснаас хасах боломжгү... Таван өдөр дараалсан бороо орно М.Бадарч 25 мянган ам.долларын төлбөртэй олон улсын арбитрт ... УИХ-ын сонгуулиар "дайн", "геополитик" ярьж буй нэр дэвшигчи... НОК-ийн Шуурхай штабт ажиллах бүрэлдэхүүнд үүрэг чиглэл өглө... Үзэл санааны улс төр ба Ч.Өнөрбаяр
Top