x

Ялах нь намуудын зорилго мөн ч ялуулах нь сонгогчийн үүрэг биш

Ц.Доржготов ах Э.Бат-Үүлийн бие дааж нэр дэвшихээр болсныг “хувийн өшөө авалт” гэж нэрлэсэн байна лээ. Миний хувьд харин үүнийг хориглолт, хамгаалалт гэж хэлнэ. Ямар ч байсан түүнд хамгаалах зүйл байна гэсэн үг. Намаас нь З.Энхболд шиг хүмүүс нэр дэвшиж байгаа учраас...

УИХ-ын ээлжит сонгуульд бие даан нэр дэвшихээр СЕХ-нд бүртгүүлж, мөрийн хөтөлбөрөө өгсөн 208 нэр дэвшигч бий. Түүхэндээ хамгийн олон бие даагчтай сонгууль болох нь хэмээн уулга алдацгааж байна.

Мэдээж хүн бүрт ийм шийдвэр гаргахад хүрсэн шалтгаан байгаа. Э.Бат-Үүл З.Энхболдыг УИХ-д сонгуулахгүйн төлөө, С.Баярцогт, Н.Алтанхуяг намаасаа хөөгдсөн учраас бие дааж байгаа. АН-ын дэд дарга Б.Дэлгэрмаа гэхэд цагаа тулахад бас л нэг шалтгаан хэлнэ. Адгийн тэнэг биеэ магтана гэдэг шиг “Өэлүн эх” Л.Өнөрчимөг, өөрийгөө “Чингис хаан”-аар өргөмжилсөн залууд ч гэсэн шалтаг, шалтгаан байгаа. Нэг нь үзэл бодол, үнэт зүйлээ хамгаалахын төлөө дэвшиж байхад нөгөө нь хэн нэгний зараалаар явж, бүр зарим нь "од болохын хүслэн"-д автаж, царцаа шиг азаа үзэхээр шийдсэн байхыг ч үгүйсгэхгүй. Тэгсэн ч хориглох аргагүй. 

Урьд урьдын сонгуулиудад “ямар ч сонголтгүй сонгууль байна” гэж гомдоллодог байсан бол энэ жилийн сонгууль хамгийн олон сонголттой сонгууль болно. Харин тэр сонголт нь хэр мэргэн байх вэ гэдэг сонгогчоос өөрөөс нь шалтгаалж таарна. Энэ чинь л ардчилсан ёс, олон урьгалч нийгэм шүү дээ.

Мэдээж үлдэж буй өдрүүдэд улс төрийн том намуудаас бие даагчид руу чиглэсэн хамгийн их дайралтууд явах байх. Гэхдээ энэ удаад нэг онцлог нь хэнийг нь ч мэдэхгүй, хэн ч мэдэхгүй хүмүүс бие даагаагүй байдаг юм.

Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Ц.Хуланг гэхэд хүн бүр мэднэ. Уран бүтээлийг нь ч, улс төрийн замналыг нь ч монголчууд мэднэ. МАН-ын Бага хурлын гишүүн байхдаа намынхаа даргыг /М.Энхболд/ “газрын наймаачин” хэмээн буулгаж, С.Баярт залуурыг атгуулахад хүчин зүтгэсэн хүмүүсийн нэг. 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар ч бас намынхаа нэр дэвшигчийн эсрэг ажиллаж, сонгуулийн дараа Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын соёлын бодлогын зөвлөхөөр очсон. Одоо ч гэсэн хэний, юуны төлөө дэвшиж байгаа гэдгийг таамаглахад хэцүү биш.

Г.Уянга ч мөн л улс төрийн ээдрээ, маргаантай түүх замналтай нэгэн. УИХ-ын гишүүн байхдаа “эмэгтэйчүүдийн бүлгийн” нэг гишүүнийхээ согтуу бичлэгийг хийж, тэр нь бусдад дамжсанаар Л.Эрдэнэчимэг гэдэг хүний улс төрийн карьерыг дуусгасан байдаг. Бичлэгийг тараасан хүн нь Л.Эрдэнэчимэгээс бусдын нүүр царайг далдалсныг бодоход анхнаасаа л зорилготой байсан болов уу. Цагтаа манай “попуудыг” магнайлж явсан Г.Уянга тэр бичлэгийн дараа “жаахан хүн муутай” харагдах болсон ч Х.Баттулга Ерөнхийлөгч түүнийг дэргэдээ авсан нь учиртай биз.

Гэхдээ яг одоогийн нөхцөлд бие даагчид хэн байх нь биш, байгаа нь чухал юм. Ялангуяа улс төрийн намуудын рейтинг уруудаж яваа энэ үед “Би хэн бэ?” гээд зогсч байгаа бие даагчдыг буруутгах аргагүй. Намуудын “сонголтгүй” болгосон сонгуулийг сонголттой болгож өгч байгаа нь л чухал. Яагаад заавал сонгогч аль нэг намыг ялуулахын төлөө санал өгөх ёстой гэж. Ялах нь намуудын зорилго болохоос биш, ялуулах нь сонгогчийн үүрэг биш.

Мэдээж хэрвээ, УИХ-д баахан бие даагчид ороод ирвэл парламентын олонхи, цөөнхий асуудал, Засгийн газрыг байгуулах гээд олон зүйл дээр бэрхшээл гарна. Гацаанд орж ч магадгүй. Гэхдээ бие даагчаас айдаг бүхэл бүтэн нам байгаад яах юм. Улс төрийн нам гэдэг бодлоготой, багтай, боловсон хүчинтэй байж “том нам” болдог болохоос биш, хэн олон “оли”-той, хэн илүү мөнгөтэй нь том болдоггүй гэдгийг өнгөрсөн цаг хугацаа харуулсан.

Тийм болохоор энэ удаагийн сонгуулиар “Хэн илүү бодлоготойг нь сонго. Бодлого байхгүй бол хүнийг нь сонго” гэсэн зарчим үйлчлэх байх. Тэгсэн ч олон удаагийн сонгуулиар хоосон амлалт, бэлэн мөнгөнд хууртсан сонгогчид энэ удаа арай илүү буурьтай сонголт хийнэ ээ гэж найдаж байна. Ядаж л хэнийх нь мөрийн хөтөлбөр хэрэгжих боломжтой, ирээдүйгээ харсан бэ гэдгийг үнэлж цэгнэх байх.

Яг намын фонн энэ тэрээ харвал бол хоёр том намын аль аль нь хэцүү болчихлоо. МАН-ын хувьд өнгөрсөн дөрвөн жилийн уусан идсэн, ЖДҮ, 60 тэрбумынхаа асуудлаар дээшээ харахааргүй болчихсон. АН-ын хувьд “баталгаатай нэг мандаттай” гэсэн намын нөлөө бүхий лидерүүд бие даачихлаа. Тэднийг дагаад АН-ын оюун санаа, уураг тархины нэгээхэн хэсэг нь гараад явчихлаа. Ялгаатай нь АН-аас хөгшчүүл нь, Ардын намаас залуучууд нь явж байна. Тэгэхээр өрсөлдөөн хүндхэн нөхцөлд болох нээ л гэж харагдаж байна. Гэхдээ сонгогчид арай ч нэг бие даагчдаар парламентыг бүдүүлчихгүй байх. 

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Баруун болон төвийн аймгуудын нутгаар аадар бороо орно 5 цаг 57 минутын өмнө Foreign Policy: Цар тахлын дараах хүйтэн дайны явцад америкчууд Европыг алдана 6 цаг 10 минутын өмнө Ардчилсан намаас УБЕГ-т сонгогчдын нэрсийн жагсаалтын асуудлаар шаардлага хүргүүллээ 6 цаг 22 минутын өмнө Улаанбаатар-Арвайхээр чиглэлийн авто замын засварыг энэ сард эхлүүлнэ 6 цаг 30 минутын өмнө Нийслэлийн хэмжээнд Гал түймрээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хөдөлгөөнт эргүүл ажиллаж байна 6 цаг 46 минутын өмнө Жорж Флойд коронавирусээр халдварласан байжээ 6 цаг 58 минутын өмнө Аймгуудад 45 фургон автомашиныг хуваарилан өглөө 7 цаг 30 минутын өмнө Сарын өмнө хулгайлагдсан Мексикийн парламентын эмэгтэй гишүүний цогцос олджээ 9 цаг 56 минутын өмнө Эрүүл мэндийн яам сүсэгтэн олныг рашаан, утлага зэргийг дамжуулж хэрэглэхгүй байхыг зөвлөлөө 10 цаг 4 минутын өмнө Он гарсаар 8 том хүн, 5 хүүхэд усны ослоор энджээ 10 цаг 17 минутын өмнө Монгол орны бат цайз зүүн хязгаараас бичсэн тэмдэглэл 10 цаг 35 минутын өмнө Д.Нямхүү: Москва-Улаанбаатарын онгоцоор ирсэн хүний давтан шинжилгээнээс коронавирусийн халдвар илэрч батлагдсан тохиолдол 186 боллоо 10 цаг 37 минутын өмнө С.Ононбаяр: Үүрч явсан тогоо аминд орж дутуу ичсэн баавгайн савраас мултарсан 10 цаг 41 минутын өмнө Угаартсан байж болзошгүй иргэдийг эмнэлэгт хүргэжээ. 10 цаг 45 минутын өмнө Баянзүрх эмнэлэг цар тахлын үеийн бэлэн байдлыг хангаж, 100 ортой эмнэлэг бэлджээ 10 цаг 49 минутын өмнө Коронавируст халдварын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх хууль хэрэгжиж байна 10 цаг 56 минутын өмнө "Хар Пиар" хар мөртэй л байдаг юм шүү, дүү нар минь! 11 цаг 24 минутын өмнө Татварын байгууллагын албан хаагчид нэг өдрийн цалингаа хандивлалаа 11 цаг 58 минутын өмнө УОК-т ард иргэдээс цугласан хандиваас гэр бүлийн хүчирхийллийн хохирогчдыг хамгаалах байруудад 100 сая төгрөг өгнө 12 цаг 6 минутын өмнө Эдийн засагч, санхүүчид УИХ-д бодлого тодорхойлно 12 цаг 9 минутын өмнө
iИх уншсан
Д.Эрдэнэбат: Аливаа юм үнэнээрээ байх шиг үнэ цэнэтэй зүйл ү... Чингэлтэй дүүрэгт “Өрхийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төв” үү... Дэлхийг өөртөө нээсэн нэр дэвшигч хэрэгтэй! Хэрэв энэ хотод усан парк байсан бол... Жинхэнэ шарк, Шоуны шарк Ч.Мангалжалав: ШУТИС дэлхийн шилдэг 1000 их сургуулийн нэг б... Дотооддоо тав тухтай, зөв аялцгаая Төмөр хүний бээлийг бодит болгожээ Александр Лукашенко хувьсгал хийхийг зөвшөөрөхгүй гэв Б.Цэрэнчунт: 17 настай охины биеийг хүчээр үнэлүүлж байсан т... Бонд тойрсон болчимгүй улс төр Н.Мөнхсоёл: Нэг ч гэсэн зүйлээрээ хүнд хэрэгтэй байхыг хүсдэ... ​​​​​​​Их Британийн ерөнхий сайдыг яагаад "Борис" гэж нэрлэс... М.Оюунчимэг: Хөдөлмөрлөж буй хүнийг дэмжиж байж улс орон хөг... АН 100 саяараа зодуулаад, МАН тэрбумаа оймсондоо хавчуулаад ... Тэнэг улс ЛУСЫН ХИШГЭЭР хөгждөггүй аж Х.ТЭМҮҮЖИН: Эрх мэдэлтнүүд нь иргэдтэйгээ нэг адил хуулийн д... Эдийн засагч, санхүүчид УИХ-д бодлого тодорхойлно "Хар Пиар" хар мөртэй л байдаг юм шүү, дүү нар минь! Ш.Тэргэл: Зургадугаар сард олон жилийн дунджаас дулаан байна...
Top