x

Н.Учралын 9×9=81 нажид

“ЕС” есөн шийдвэрээ гаргаж гэнэ. Цалин нэмнэ, татвар бууруулна, байрны зээлийн хүүг бууруулна, эмнэлэг барина, иргэдэд ногдол ашиг тараана... Сонсголонтой. Гэхдээ “Энэ бүхний мөнгө хаанаас гарах вэ” гэдэг энгийн асуулт тавья.

Засгийн газар 2027 оны төсвөө орлого нь 41.3 их наяд, зарлага нь 43.6 их наяд, алдагдал нь 2.3 их наяд төгрөг байхаар тавьжээ. Төрийн компаниудаас 3.5 их наяд төгрөгийн ногдол ашиг төсөвт орохоор тооцож. Авчиг асуудал бий. Нэгдүгээрт, Оюутолгойн ногдол ашиг бол сар бүр дансанд баталгаатай ордог, тогтмол цалин биш. Зэсийн үнэ, компанийн өр, ашиг хэрхэн тооцогдохоос шалтгаална. Өөрөөр хэлбэл нэг удаагийн буюу тогтворгүй орлого. Хоёрдугаарт, энэ мөнгө цалин, тэтгэвэр нэмэх; эмнэлэг, сургууль, дулааны станц барихад хүрэлцэхгүй. Яагаад гэвэл татвараа бууруулна гэсэн. Жишээ нь, 792 мянган төгрөг хүртэлх цалингаас ХХОАТ авахгүй гэдэг шийдвэр иргэдийн халаасанд 840 тэрбум төгрөг үлдээнэ. Хувь хүнд сайн. Гэвч төсөвт орж ирэх мөнгө төдий чинээ багасна. Товчхондоо нэг талаас зардал нэмэгдэнэ, нөгөө талаас татвар багасна. Зөрүүг ямар нэгэн байдлаар нөхөх ёстой.

Зөрүүг хаанаас гаргах вэ

 Н.Учралын 9 шийдвэрийн зардал нэг үүсвэрээс гарахгүй. Хамгийн гоё үүсвэр бол ногдол ашиг. Хамгийн осолтой үүсвэр бол өр буюу хямд зээл. Зөрүүг таван эх үүсвэрээс нөхөх бодит боломж бий:

1. Байгалийн баялаг. Оюутолгой, Эрдэнэс Тавантолгой зэрэг компаниудын ногдол ашиг. Энэ бол сонсоход хамгийн гоё эх үүсвэр. Гэхдээ жил бүр ижил хэмжээгээр орно гэсэн баталгаагүй.

2. Татвар төлөгчид. Зарим хэсгийн татварыг бууруулсан ч төсвийн зардал бүхэлдээ нэмэгдээд ирэхээр эцэстээ өөр татвар, эсвэл хойтон жилийн татвараар нөхнө.

3. Өр. Төсөв 2027 онд 2.3 их наядын алдагдалтай. Үрэхээр тооцсон мөнгө нь олох мөнгөө давсан гэсэн үг. Дутууг нь дотоодын бонд юм уу, гадаадын зээлээр нөхнө. Өнөөдөр авсан зээлийг маргааш хүүтэй төлнө.

4. Банкны зээл. Ялангуяа ипотекийн 6 хувийн зээл энд жин дарна. Хүүгийн зөрүүг төсвөөс өгнө. Хямд зээлийг төр дэмжихээр олгох зээлийн хэмжээ өснө. Зээл өсөхөөр эдийн засагт бэлэн мөнгө нэмэгдэж инфляци улам өгсөнө.

5. Гадаадын зээл, тусламж. Эмнэлэг, сургууль, дулааны станцыг ийм мөнгөөр барьж болно. Өнөөдөр “үнэгүй” харагдавч маргааш өр эсвэл тарифаар төлж л таарна.

 Ядахад яр

 Н.Учралын 9 шийдвэрийн балгаар үнэ өснө. Одоо инфляц бага биш. Энэ оны долоодугаар сард жилийн инфляц 13 хувьтай гарсан. Монголбанкны зорилго нь 6 хувь орчим. Өөрөөр хэлбэл үнэ хурдан өсөж байхад төр нэмээд мөнгө тарааж, зээлээ хямдруулна. Тиймээс үнэ өснө, өсөхдөө дараах дөрвөн замаар өснө.

1. Хүмүүсийн гар дээрх мөнгө нэмэгдэнэ. Цалин нэмэгдэнэ. Тэтгэвэр нэмэгдэнэ. Татвар багасна. Иргэнд шууд ашигтай. Гэхдээ дэлгүүрт байгаа мах, гурил, түрээс тэр хэмжээгээр нэмэгдэхгүй бол үнэ өснө. Энгийн жишээ авъя. Нэг зуун хүн мах авдаг байсан. Гэтэл 100 хүний халаасанд мөнгө нэмэгдлээ. Махны нийлүүлэлт өмнөх шигээ байвал махны үнэ өснө. Монголбанкны судалгаа ч үүнийг хэлдэг. Төсвийн зардал нэг их наядаар нэмэгдэхэд инфляц ойролцоогоор 0.9 хувиар өсдөг гэсэн тоо бий. Төрийн албаны цалин нэмэгдвэл хувийн компаниуд ч дагаж нэмдэг. Ингэснээр 2027 онд дундаж цалин 10 орчим хувь өсөж, үнийн суурь дарамт нэмэгдэх төсөөлөл гарна.

2. Байрны зээл хямдарна, байрны үнэ өснө. Ипотекийн хүүг 6 хувь, урьдчилгааг 15 хувь болговол илүү олон хүн байр авахыг хичээнэ. Байр тэр дороо баригдахгүй. Тиймээс эхлээд үнэ өснө. Энэ бол том аюул. Хүн “Зээл хямд боллоо” гэж баярлах хооронд байрны үнэ нэмэгдэх магадлал өндөр. Тэгэхээр хямд хүүтэй ч, илүү үнэтэй байр авсан иргэдийн ачаа хөнгөрөхгүй.

3. Төр нэмж мөнгө хэвлэнэ. Төсөв алдагдалтай байвал төр зах зээлээс мөнгө зээлнэ. Эсвэл нэгэнт сурсан зангаараа Монголбанкаар дамжуулан нэмж мөнгө гаргана. Зах зээлд нийлүүлэх мөнгөний хэмжээ барааны хэмжээнээс хурдан өсвөл үнэ буурахгүй. Одоо ч мөнгөний нийлүүлэлт их байгаа, 2026 оны тавдугаар сард 51.7 их наяд төгрөгт хүрсэн. Жилийн өсөлт нь 26.8 хувь. Энэ дээр нэмээд цалин, зээл, төсвийн зардал орж ирвэл үнэ амар гүйцэгдэхгүй.

4. Зарим үнийг одоо дарж, дараа гарч ирнэ. “Цахилгаан, дулааны үнийг өрхийн үүдээр оруулахгүй”, “Ахмадад эм үнэгүй өгнө” гэсэн. Одоохондоо хямд, бүр үнэгүй “харагдана”. Гэхдээ дулааны станц барих зардал, эмийн өртөг алга болдоггүй. Хэн нэгэн төлнө. Төр төлье гэвэл татвараа нэмэх юм уу, нэмж өр тавина. Компани төлбөл дараа нь тарифаа нэмнэ. Үнэгүй эмний эрэлт өсөхөөр эм хомстоно, эсвэл чанар нь эрс муудна. Өөрөөр хэлбэл зарим үнэ одоохондоо “харагдахгүй” ч дараа заавал гарч ирнэ.

 Бидэнд юу нь хамаатай вэ

Хэрэв та тогтмол цалинтай бол гарт орж ирэх мөнгө нэмэгдэж магадгүй. Гэхдээ бараа, үйлчилгээний үнэ өсвөл амьдрал дээшлэхгүй. Хэрэв та байр авах гэж байгаа бол зээлийн хүү бага гээд яарч болохгүй. Эхлээд байрны үнэ хэдээр өсөхийг харах хэрэгтэй. Хүү бага ч үнэ нь өсвөл таны төлөх нийт мөнгө буурахгүй. Хэрэв та тэтгэвэр авагч бол тэтгэвэр чинь нэмэгдэнэ. Гэхдээ эм, мах, түрээс өсвөл нэмэгдэл чинь нэмэргүй. Төсөв хүрэлцэхгүй бол “үнэгүй эм” олдохгүй. Хэрэв та бизнес эрхэлдэг бол зарим татвар хөнгөрөх нь сайхан. Гэхдээ цалингийн зардал, түрээс, түүхий эдийн үнэ өсөхөд хөнгөлөлт ашиг болж үлдэхгүй.

 ЕС-ын асуулт, иргэдийн хариулт

 Н.Учрал “Оюутолгойн толгойн ногдол ашгаа юунд зарцуулахыг иргэдээс асууна” гэлээ. Энэ санаа харахад зөв, ардчиллын үнэртэй. Нэг удаагийн ногдол ашгийг юунд зарцуулахыг лайкертийн асуулгаар тодруулах нь улс төрийн манипуляц. Гэдэг нь “сонголт өгсөн” мэт харагдаад, ачир дээрээ төрөөс гаргасан цэсийг батлуулдаг арга.

“Оюутолгойн ногдол ашиг төрийн ордонд алга болох ёсгүй” гэсэн зөв мессеж. Иргэд “Энэ миний мөнгө” гэж бодох эрхтэй, сонголт өгөх нь нууц хуваарилалтаас хавьгүй дээр. Хэрэв мөнгө иргэний хуримтлалын дансанд орж, дараа нь зарцуулалтын чиглэлийг ил тод сонговол төсвийн “Хар хайрцаг”-аас илүү хяналттай.

Олон нийтийн санал асуулгын дүн зуурдын хүслийг илэрхийлнэ. Үнэ өсөж, цалин хүрэхгүй байхад олон хүн мөнгө авахыг илүүд үзнэ. Ялангуяа инфляц 13 хувь, хуушуурын үнэ 4 000 төгрөг хүрчихсэн хойно “Баялаг минийх юм бол надад өг” л гэж хэлнэ. Иргэдийн дийлэнх нь хэрэглээнд; цөөн хэсэг нь хуримтлал; дэд бүтэцэд санал өгнө. Иргэд тэнэгтээ бус өнөөдрийн үнэ, орлоготоо хөтлөгдөнө.

 Хуушуур хэд хүрэх вэ

“ЕС”-ын есөн шийдвэр есүүлээ муу гэвэл гүтгэлэг. Авч нэг удаагийн баялгийн орлогыг тогтмол зардалтай хольж хутгадаг нь тоогүй. Татвар бууруулахын хамт цалин, тэтгэвэр, байр, эмнэлэг, сургууль бүгдийнх нь зардал нэг дор нэмэгдэнэ. Инфляц 13 хувьтай байхад эрэлтийг дахин өдөөнө. Ойрын хугацаанд иргэдэд очих мөнгө нэмэгдэхээр харагдана. Дунд хугацаанд үнэ нэмэгдэнэ. Урт хугацаанд өрөнд баригдана. Тун энгийнээр хэлбэл төр танд мөнгө өгч байгаа юм шиг харагдана. Гэхдээ тэр мөнгөнийхөө нэг хэсгийг дараа нь үнийн өсөлтөөр буцааж авна. Үүнийг эдийн засагчид “инфляцын далд татвар” гэж нэрлэдэг.

Нэр нь төвөгтэй ч утга нь энгийн. Хуушуурын үнэ махнаас шууд хамаардаг. Махны үнэ, инфляц, цалингийн бодлогоос харахад хуушуур хойтон хэд хүрэх нь бараг тодорхой. Одоо хүмүүсийг бухимдуулаад байгаа 4 000 төгрөгийг суурь үнэ гэж үзье. Хуушуурын үнэ мах, гурил, тос, хий/цахилгаан, түрээс, ажилчны хөлс зэргээс бүрдэнэ. Инфляцад үлэмж нөлөө үзүүлж байгаа нь мах. 2026 оны долоодугаар сард жилийн инфляц 13 хувь хүрэхэд мах, махан бүтээгдэхүүн дангаараа 4.9 хувийг нь эзэлсэн. Махны үнэ жилийн дотор 50 орчим хувиар өссөн. Тиймээс хуушуурын үнэ ерөнхий инфляцаас илүү хурдан өсдөг мэдрэмтгий бүтээгдэхүүн.

Төсвийн цалин нэмэгдвэл хуушуурчин ч цалингаа нэмнэ. Түрээс өсвөл нэг хуушуурт ногдох зардал нэмэгдэнэ. Махны үнэ буурахгүй бол гурил, тосны үнэ ч бас нэмэгдэнэ. Тэгэхээр цалин нэмэгдчихээр “хямдхан” хуушуур иднэ гэж бодвол эндүүрэл. Эсрэгээрээ, бэлэн мөнгө нэмэгдсэн салбарт үнэ түрүүлж өсдөг. Хуушуур яг тийм бараа. Өнөөдөр 4 000 төгрөг хүрчихсэн бол хойтон бардаагаар 5 000 төгрөг буюу номинал үнэтэй болно. Ес бол монголчуудын бэлгэдлийн тоо, “ЕС”-н есийн наян нэг харин нажид дагуулж мэдэхээр тоо.

 Жич: Нажид гэдэг нь зовлон, зүдгүүр, гамшиг, тарчлал гэсэн утгатай төвд гаралтай үг юм.

Голлох утгууд:

  • Зовлон зүдгүүр - Сэтгэл болон бие махбодын хүнд хэцүү байдал.

  • Гай гамшиг - Гэнэтийн аюул осол, гарз хохирол.

  • Саад тотгор - Үйл хэрэг бүтэхэд саад болох сөрөг хүчин зүйл.

Д.Батбаяр /baabar.mn/

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (4)

  • HOW CAN I EASILY RESTORE MY STOLEN FUNDS? GET IN TOUCH WITH WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER (185.238.28.37)
    HOW CAN I EASILY RESTORE MY STOLEN FUNDS? GET IN TOUCH WITH WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER I want to use this Medium to say big thanks to WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER. I met someone online. He told me how he was making money in the crypto world and got me involved. At first, I was making money until I invested up to $525,000 in this investment scheme. When it came time to take my profit after the end of the contract, they asked for a commission, which I paid another $15,000. They kept asking for more until I talked to a friend about it. She promised to speak to her husband, who happened to know a company specializing in recovering assets lost through fake investment companies. They gave me the contact for WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER. After reaching out to them, they asked for all the necessary details about the investment and got to work. They kept giving me follow-up updates, and I can’t describe my relief when they called me after two days to say that my investment and profit had been completely recovered. I just had to post this on every page I can to let people know that they can still recover their lost investment. I highly recommend WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER. You can contact them on Telegram @Geocoordinateshacker or Email: them at Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack
    2026 оны 09 сарын 14 | Хариулах
  • Brad Nava (102.90.124.233)
    Marriage is sweet, Love is also sweet but i don't see why after getting married to my dream man he still cheated on me with his EX girlfriend though i had try breaking into his IPHONE since last year but still not getting access to his phone since then i just try to swallow all my husband had been doing but i can't take it any more so i came in contact to gmail of jbeespyhack @gmail com, with his help I had access to my husband's phone without touching his phone. I had full information of his chats with his ex-girlfriend last year. With all I saw, I don't think I can move on with the marriage. He went as far as telling the girlfriend that I have been his wrong & i beat her up almost everyday. I was so disappointed & I called off the marriage.. and jbeespyhack@gmail com and you can text him your request
    2026 оны 09 сарын 10 | Хариулах
  • WHAT IS THE BEST CRYPTO RECOVERY COMPANY? WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER (185.164.139.44)
    WHAT IS THE BEST CRYPTO RECOVERY COMPANY? WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER My lost Crypto had been recovered and sent to my personal wallet address with the help of this great hacker. WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER. I’m very thankful for their help and I’m glad there is a safe way to fully recover crypto assets since the authorities cannot do anything to help get back lost funds. If you ever find yourself in a similar situation WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY HACKER is who you need to turn to! Get in touch with them right away if you find yourself in a similar circumstance. Email Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack Telegram @Geocoordinateshacker
    2026 оны 09 сарын 08 | Хариулах
  • HOW I RECOVER $690,000 FROM FAKE INVESTMENT BROKER ONLINE (15.204.166.120)
    HOW I RECOVER $690,000 FROM FAKE INVESTMENT BROKER ONLINE A few months ago, I found myself in a precarious situation when I fell victim to a deceptive trading platform. During my research on how to get my funds back, I came across WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY through Google and YouTube. What caught my attention was that they said they would not require any upfront payment before providing their recovery service. I decided to contact them to discuss my case and understand their process. WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY offers professional services in cybersecurity and digital recovery for individuals and businesses. I am deeply grateful for their support. If you have fallen victim to a Bitcoin scam or any other form of cryptocurrency fraud, don’t give up. Reach out to WIZARD GEO COORDINATES RECOVERY Contact: Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack Telegram @Geocoordinateshacker I was genuinely impressed by the professionalism and expertise and i consider myself incredibly fortunate to have reached out to them
    2026 оны 09 сарын 03 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 34 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 45 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 1 цаг 3 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 1 цаг 11 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 1 цаг 14 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 1 цаг 19 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 1 цаг 24 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 1 цаг 29 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 16 цаг 28 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 16 цаг 32 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 20 цаг 17 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 20 цаг 31 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 20 цаг 43 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон г... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа
Top