x

АНУ, Хятадын худалдааны шинэ тохиролцоо Энэтхэгийн үйлдвэрлэлийн мөрөөдөлд сүүдэр хаяж байна

Энэтхэг улс дэлхийн “шинэ үйлдвэр” болох зорилгодоо нэг алхам ойртож буй мэт харагдаж байсан энэ үед АНУ болон Хятад худалдааны “шинэ тохиролцоо” байгуулснаар тус зорилгыг бүдгэрүүлэх эрсдэл үүсэв. Өнгөрсөн долоо хоногт Швейцарьт болсон хэлэлцээрийн үр дүнд АНУ-ын Хятадад ногдуулсан тариф 145 хувиас гэнэт 30 хувь руу буурсан бол Энэтхэгийн экспортод одоогоор 27 хувийн тариф үйлчилсээр байна.

Энэтхэгийн Global Trade Research Institute (GTRI)-ийн судлаач Ажай Шриваставагийн хэлснээр, Хятадаас Энэтхэг рүү чиглэж байсан хөрөнгө оруулалт одоо зогсонги байдалд орох, бүр эргэж буцах ч магадлалтай. “Хямд өртөгтэй угсралтын шугамууд үлдэх ч нэмүү өртөг шингээсэн үйлдвэрлэлийн өсөлтөд аюул нүүрлэж болзошгүй” гэж тэр онцоллоо.

Өнгөрсөн сард Apple компани АНУ-д нийлүүлэх iPhone-уудаа Хятадаас Энэтхэг рүү шилжүүлэхээ илэрхийлснээр Делид хүлээлт өндөрсөөд байв. Гэвч Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Apple-ийн гүйцэтгэх захирал Тим Күүкт хандан “Ийм өндөр тарифтай оронд барьж болохгүй” хэмээн анхааруулсан нь энэхүү хүлээлтэд хүйтэн ус цацлаа.

АНУ-ын зах зээлийг чиглэсэн өрсөлдөөн ширүүснэ

Тохиролцоо зарлагдахаас өмнө шинжээчид Энэтхэгийг Хятадын дараах гол нийлүүлэгч болох бололцоотой гэж үзэж байсан. Учир нь Энэтхэгийн АНУ-д хийдэг экспортын 40 орчим хувь нь Хятадын экспортод дөхөх бүтэцтэй. Ялангуяа электроникс, нэхмэл, тоглоом зэрэг дунд болон бага технологитой салбаруудад Энэтхэгийн экспорт сүүлийн үед огцом нэмэгдэж байгаа юм.

Гэвч Номура судалгааны байгууллагын шинжээчдийн хэлснээр, үйлдвэрлэлийн шилжилтээс хамгийн их ашиг хүртэж буй орнуудын дунд Вьетнам, Тайланд, Камбож, Малайз зэрэг улс давамгайлж байна. Тэд харьцангуй хямд хөдөлмөрийн зах зээл, энгийн татварын тогтолцоо, чөлөөт худалдааны хэлэлцээрүүдээрээ ялгарчээ.

Энэтхэгийн дотоод нөхцөл хөрөнгө оруулагчдыг түгшээж байна

Харин Энэтхэгт үйлдвэрлэлийн ДНБ-д эзлэх хувь сүүлийн хоёр арван жилд 15 хувийн түвшинд тогтмол байгаа бөгөөд энэ нь дотоод нөхцөл, бизнесийн орчны хүндрэлтэй холбоотой гэж судлаачид дүгнэж байна. Моди засгийн газрын хэрэгжүүлсэн “Үйлдвэрлэл дэмжих урамшууллын хөтөлбөр” (PLI scheme) хязгаарлагдмал үр дүнд хүрээд байгаа.

Түүнчлэн, iPhone угсрах шугам Энэтхэгт ирж байгаа ч эд анги, түүхий эдийн ихэнхийг Хятадаас оруулж ирсээр байгаа нь бодит үр өгөөжийг хязгаарлаж байна. Ажай Шриваставагийн хэлснээр, АНУ-д зарагддаг iPhone бүрээс Apple 450 ам.долларын ашиг олдог бол Энэтхэг уг төхөөрөмжөөс дөнгөж 25 ам.доллар орчим л авч үлддэг. “Эд ангиудыг дотооддоо үйлдвэрлэж, өндөр өртөгтэй ажлыг шилжүүлж чадахгүй бол экспорт зөвхөн тоон дээр өсч, бодит эдийн засгийн өгөөж үл хүрнэ” хэмээн тэр онцолсон.

Хятадын үйлдвэрүүд Энэтхэгийг дамжуулах суваг болгох магадлалтай

Шинжээчдийн анхааруулж буй нэг ноцтой эрсдэл бол Хятадын үйлдвэрлэгчид АНУ руу чиглэсэн бүтээгдэхүүнээ Энэтхэгээр дамжуулах буюу “дамжин гарах” сувгийг ашиглаж болзошгүй явдал. Энэтхэгийн дээд эдийн засгийн зөвлөх үүнийг зөвшөөрсөн маягтай мэдэгдэл хийж, Хятадын бизнесүүдийг татах нь үйлдвэрлэлд эерэг нөлөө үзүүлнэ гэжээ. Гэвч энэ нь Энэтхэгийн дотоод үйлдвэрлэлийг бэхжүүлэх бус харин улам хараат байдалд оруулж мэднэ гэж бусад шинжээчид анхааруулж байна.

Эцэст нь GTRI “угсралтын шугамууд хямд өртөгтэй ч ажлын байрууд нь өндөр чанартай биш” хэмээн сануулж байна. Nokia 2007 онд Ченнайд үйлдвэр байгуулахдаа бүх ханган нийлүүлэгчдийг хамт суурьшуулж байсан бол өнөөгийн ухаалаг утас үйлдвэрлэгчид үндсэндээ татварын хөнгөлөлт горьдож, дотоодод нийлүүлэлтийн сүлжээ үүсгэхийг хүсэхгүй байгаа аж.

Хэрвээ Энэтхэг мөрөөдлөө биелүүлэхийг хүсвэл...

Энэтхэг дэлхийн үйлдвэрлэлийн төв болох мөрөөдлөө бодит болгохыг хүсвэл зөвхөн гадаад нөхцөл байдалд найдахаа зогсоож, дараах зүйлсийг хийх шаардлагатай гэж шинжээч Шривастава онцолжээ:

  • Үйлдвэрлэлийн зардлыг бууруулах

  • Логистикийн асуудлаа шийдэх

  • Хууль эрх зүйн орчны тогтвортой байдлыг бий болгох

“АНУ, Хятадын энэ тохиролцоо бол зүгээр л түр зуурын арга хэмжээ. Энэтхэг урт хугацааны тоглолтоо хийхгүй бол хаягдахад ойрхон байна” хэмээн тэр сануулжээ.

Эх сурвалж: BBC News

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 2 цаг 28 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 2 цаг 39 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 2 цаг 57 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 4 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 3 цаг 8 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 3 цаг 13 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 3 цаг 18 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 3 цаг 23 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 18 цаг 22 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 18 цаг 26 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 22 цаг 11 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 22 цаг 25 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 22 цаг 37 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн
Top