АНУ, Хятад хоёр ямар татвар тогтоов?
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп дахин төрийн тэргүүнд эргэн ирснээр Хятадын бараанд эхлээд 10 хувийн тариф тогтоож, удалгүй үүнийг нэмэгдүүлэн бусад орнуудын (Мексик, Канад) импортод 25 хувийн татвар тавьсан. Цаашлаад Хятадын бараанд ногдуулах татварууд 145 хувьд хүрсэн бол Бээжин 125 хувиар хариу арга хэмжээ аваад байна. Хятадын тал АНУ-ын нүүрс, шингэрүүлсэн хий, хөдөө аж ахуйн техник, том оврын автомашин зэрэг бараанд онцгой татвар ногдуулсан.

Дайны дараагийн шат юу болж магадгүй вэ?
Татварын энэ нэмэгдэл нь энгийн худалдааны маргааны түвшинг давсан бөгөөд хоёр орны худалдааны урсгалыг зогсоох хэмжээнд хүрч мэдэхээр байна. Хоёр тал бие биеэ шүүмжилж, харилцан буулт хийх оролдлогыг хааж, гацмал байдалд оржээ. Хэрэв зохицуулалтгүй үргэлжилбэл, худалдааны урсгалууд шинэ чиглэлд шилжиж, дэлхийн зах зээлд бүхэлдээ доргио үүсгэх магадлалтай. Одоогийн байдлаар худалдааны эргэлт бараг бүрэн зогссон гэж үзэхэд хүрч байна.

Эдийн засгийн нөлөө
Энэхүү худалдааны дайн нь зөвхөн АНУ, Хятад хоёрын асуудал биш бөгөөд дэлхийн эдийн засгийн тогтвортой байдалд хүчтэй цохилт өгч байна. Биржүүдийн хэлбэлзэл 10–15 хувьд хүрч, зарим улс орны зах зээлд арилжаа зогсох хэмжээнд хүрч мэдэхээр байна. Үйлдвэрлэл, логистикийн чиглэл өөрчлөгдөж, бусад улс орнууд шинэ түнш хайх шаардлагатай болж буй нь цаашдын дүр зургийг тодорхойгүй болгож байна.

Хятад барааныхаа чиглэлийг хаашаа өөрчлөх вэ?
Хятад дотоодын зах зээлээ томоохон "автоном" загвараар чиглүүлэх оролдлого хийж магадгүй. Гэвч Хятадын дотоодын хэрэглэгчдийн худалдан авах чадвар энэ бүхнийг шингээх хэмжээнд хүрээгүй хэвээр байна. Хөрш Вьетнам, Индонези, мөн Латин Америкийн зах зээлд чиглүүлэх ч логистикийн зардал, зах зээлийн өрсөлдөөн их байгаа нь экспортын ашигт сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Харин Оросын зах зээл тодорхой хэмжээнд боломж байж болох ч, импортын зохицуулалт, гаалийн хураамж зэргээс үүдэн хүндрэл дагуулж байна.

Трамп юу хүсэж байна вэ?
Трамп Хятадын том үйлдвэрүүдийг Америкт шилжүүлж, ашиг орлогоо дотооддоо үлдээхийг зорьж байгаа. Мөн АНУ-ын бараанд ногдуулж буй Хятадын татварыг бууруулахыг шаардаж байна. Харин Бээжин олон тэрбумын өртөгтэй аж үйлдвэрийн бүтцээ хадгалахаар тэмцэж, үйлдвэрлэлээ гадагш шилжүүлэх сонирхолгүй байна.

Хямралын дарамт ба сорилт
Хятад, АНУ хоёрын хоорондын энэ сөргөлдөөн ийнхүү хоёр талын эдийн засагт зогсолтгүй дарамт учруулж байгаа бөгөөд дэлхий нийтийн хувьд ч олон улсын худалдааны тогтолцоонд цохилт болж байна. Хэрэв талууд буулт хийхгүй хэвээр байвал, энэ дайн эдийн засгийн хямралд хүргэж болзошгүйг шинжээчид анхааруулсаар байна.

Эх сурвалж: Iz.ru, Global Look Press