АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп дэлхийн бараг бүх бүс нутгийг хамарсан өндөр тарифуудыг хэрэгжүүлж эхэлсэн бөгөөд Хятад улснаас гадна хамгийн их хохирол амсч буй бүс нутаг нь Өмнөд Ази боллоо.

Тарифын хэмжээ дараах байдалтай байна:

• Камбож – 49%

• Вьетнам – 46%

• Тайланд – 36%

• Индонези – 32%

• Малайз – 24%

• Филиппин – 17%

• Сингапур – 10%

Эдгээр тариф нь экспортод ихээхэн тулгуурласан бүс нутгийн хувьд хүнд цохилт болж байна. Жишээлбэл, Вьетнамын ДНБ-ний 23%, Камбожийн 67% нь АНУ руу чиглэсэн экспортын орлогоос бүрддэг. Одоо энэ өсөлтийн түүх шууд аюулд оржээ.

Улс орнуудын хариу арга хэмжээ ба сорилтууд

Вьетнам – Ерөнхий нарийн бичгийн дарга То Лам 2045 он гэхэд өндөр орлоготой, технологид суурилсан эдийн засаг бий болгох зорилт тавьсан ч АНУ руу экспорт нэмэгдүүлэх нь төв цөмд нь байв. Вьетнам АНУ-д бүх тарифыг тэглэх санал тавьсан ч Трампын засаг барих байр суурь сулраагүй байна. Трампын зөвлөх Питер Наварро Вьетнамыг “Хятадын барааг дахин шошголон дамжуулж байна” гэж буруутгасан.

Тайланд – АНУ руу чиглэсэн экспорт ДНБ-ний 10% хүрэхгүй ч эдийн засаг нь хэдийн суларсан. Тарифын дарамт тус улсын өсөлтийн хүчин чармайлтад томоохон саад болж байна.

Камбож – Тарифын нөлөө хамгийн гүнзгий тусах улс. Хуучин Ерөнхий сайд Хун Сений хүү Хун Манет эрх барьж байгаа ч эдийн засгийн тулгуур болсон 750,000 хүн ажилладаг оёдлын салбар хүнд байдалд орж байна. АНУ-ын бараа эргэж ирэхгүйг мэдэх ч энэ салбар л хамгийн ядуу давхаргад орлого өгдөг.

Мьянмар – Иргэний дайнтай байгаа энэ улс 44%-ийн тарифт өртсөн ч АНУ-тай бараг худалдааны холбоогүй. Гэсэн ч хувцасны салбар нь хотын ядуу өрхүүдэд цорын ганц орлогын эх үүсвэр болдог.

Малайз – АНУ руу чиглэсэн экспорт нийт ДНБ-ний 11% орчим. Ерөнхий сайд Анвар Ибрахим Вашингтонд айлчилж, нөхцөл байдлыг намжаахыг оролдож байна.

Бүс нутгийн хариу: хэлэлцээ, харин хариу тарифаас татгалзав

Өмнөд Азийн ихэнх орон Хятадын жишгээр хариу тарифаар дайрахгүй, харин улс төрийн дипломат замаар тохиролцохыг оролдож байна. Вьетнам, Тайланд, Камбож зэрэг улсууд төлөөлөгчөө Вашингтонд илгээж, өөрсдийн байр сууриа тайлбарлаж, АНУ-ын бараанд хөнгөлөлт үзүүлэх санал тавьж байна.

Гэвч Трампын засаглал хатуужил үзүүлж, худалдааны алдагдлыг засахын тулд зөвхөн “илүү АНУ-ын бараа худалдаж ав” гэсэн байр суурь баримталж байна.

Трампын нэр хүнд эргэлзээтэй болов

Трамп өмнө нь Вьетнамд “хатуу ч шударга” гэдгээрээ нэр хүндтэй байсан. Камбож ч түүнийг АНУ-ын хэвлэл мэдээллийг хаасан үйлдэлд талархан, Хун Сен түүнтэй авахуулсан зурагнуудаа бахархалтайгаар нийтэлж байв. Гэвч одоо тэдний олонх нь нэгэн зэрэг Трампын өмнө “гуйж буй эгнээнд” оржээ.

Эх сурвалж: BBC News, AFP, US Trade Office, Cambodia AmCham