Хорвоо ертөнц хэрхэн эхэлсэн тухайд хүмүүс олонтаа "Их дэлбэрэлт" гэх үгтэй танил. Энэ нэр томъёо нь олон нийтэд буруу төсөөлөл төрүүлэх нь бий. Тухайлбал, нэгэн цэгт ямар нэгэн зүйл дэлбэрч, гар бөмбөг мэт дэлбэрэлтээс үүдэн одод, галактикууд тал тал тийш цацагдсан мэтээр ойлгодог. Гэвч орчин үеийн шинжлэх ухаан энэ ойлголтыг өөрөөр тайлбарлаж байна.

Их дэлбэрэлт нь нэг тодорхой цэгт гарсан хэрэг биш, харин орчлонгийн хаа сайгүй нэгэн зэрэг явагдсан үйл явц байжээ. Хорвоо нийт хэмжээгээрээ зэрэг тэлж эхэлсэн бөгөөд энэ үйл явцыг “дэлбэрэлт” гэх нь бүрэн тохирохгүй нэршил хэмээн судлаачид үздэг. Шинжлэх ухааны хэлээр бол энэ нь хорвоогийн тэлэлт юм.

Хорвоо үүсэх тэр агшнаас хойш 13.8 тэрбум жил өнгөрсөн ба одоог хүртэл тэлэлт үргэлжилсээр байна. Хүмүүсийн төсөөлөлд зориулсан “Их дэлбэрэлт” гэх нэр томъёог 1949 онд британийн одон оронч Фред Хойл радиогоор ярилцаж байхдаа анх гаргажээ. Тэрбээр энэ нэрийг хошигнол байдлаар хэрэглэсэн ч, хожим ертөнц үүссэнийг тайлбарлах албан ёсны нэр болж үлдсэн байна.

Иймд “Их дэлбэрэлт” нь тэсрэлт биш, харин орон зай, цаг хугацаа, бодис, энерги зэрэг бүгд зэрэг үүсэж, бүх чиглэлд тэлж эхэлсэн үйл явц байсан юм.

Эх сурвалж: Focus.ua