Их дэлбэрэлт үнэхээр нэг цэгт болсон уу?

2025/04/16

Хорвоо ертөнц хэрхэн эхэлсэн тухайд хүмүүс олонтаа "Их дэлбэрэлт" гэх үгтэй танил. Энэ нэр томъёо нь олон нийтэд буруу төсөөлөл төрүүлэх нь бий. Тухайлбал, нэгэн цэгт ямар нэгэн зүйл дэлбэрч, гар бөмбөг мэт дэлбэрэлтээс үүдэн одод, галактикууд тал тал тийш цацагдсан мэтээр ойлгодог. Гэвч орчин үеийн шинжлэх ухаан энэ ойлголтыг өөрөөр тайлбарлаж байна.

Их дэлбэрэлт нь нэг тодорхой цэгт гарсан хэрэг биш, харин орчлонгийн хаа сайгүй нэгэн зэрэг явагдсан үйл явц байжээ. Хорвоо нийт хэмжээгээрээ зэрэг тэлж эхэлсэн бөгөөд энэ үйл явцыг “дэлбэрэлт” гэх нь бүрэн тохирохгүй нэршил хэмээн судлаачид үздэг. Шинжлэх ухааны хэлээр бол энэ нь хорвоогийн тэлэлт юм.

Хорвоо үүсэх тэр агшнаас хойш 13.8 тэрбум жил өнгөрсөн ба одоог хүртэл тэлэлт үргэлжилсээр байна. Хүмүүсийн төсөөлөлд зориулсан “Их дэлбэрэлт” гэх нэр томъёог 1949 онд британийн одон оронч Фред Хойл радиогоор ярилцаж байхдаа анх гаргажээ. Тэрбээр энэ нэрийг хошигнол байдлаар хэрэглэсэн ч, хожим ертөнц үүссэнийг тайлбарлах албан ёсны нэр болж үлдсэн байна.

Иймд “Их дэлбэрэлт” нь тэсрэлт биш, харин орон зай, цаг хугацаа, бодис, энерги зэрэг бүгд зэрэг үүсэж, бүх чиглэлд тэлж эхэлсэн үйл явц байсан юм.

Эх сурвалж: Focus.ua

iСанал болгох

Бэээжингийн “царай” хувирав: Виз ба сануулга

УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татсанаар улс төрийн намд хариуцлага бий болно

“2 өрөө байрны шагналтай” ПОС-ын урамшуулалт аян эхэллээ

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Маршал Чойбалсан Дэмчигдонров ванг Хятадад тушаасан нь

iШинэ мэдээ

Хаврын тариалалт хаяанд... Харин бид бэлэн үү? саяхан Монголын говиос Цэрдийн галавын бичил хөхтөний ховор олдвор илрэв 1 цаг 0 мин Сэлэнгэ аймагт хууль бус ашигт малтмал олборлолтыг таслан зогсоох арга хэмжээ авч байна 1 цаг 2 мин АНУ-ын сүрдүүлгийн дараа Иран хатуу мэдэгдэл хийв 2 цаг 19 мин Дэлхийн болон Монголын цаг уурын өдөр тохиож байна 2 цаг 23 мин Налайх дүүргийн эмнэлэг, дулааны станцын санхүүжилтийг шийдвэрлэнэ 2 цаг 26 мин Г.Занданшатар: Сансрын салбарын хөгжил 45 жил тасралтгүй үргэлжилж байна 2 цаг 29 мин Монгол хэл бичгийн шалгалт дөрөвдүгээр сарын 9, 10-ны өдрүүдэд болно 2 цаг 31 мин Дүрэм журам хянахад хиймэл оюун ухаан ашиглаж эхэллээ 2 цаг 40 мин Сэлбэ голын үерийн урсцыг хуримтлуулах усан сан барина 2 цаг 41 мин Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд хийгдэх засвар үйлчилгээний хуваарь 2 цаг 44 мин Моби-30 чансаа өндөр 128 бөхийн барилдаанд О.Хангай аварга, халз барилдаанд Э.Батмагнай арслан түрүүлжээ 2 цаг 45 мин Энэ 7 хоногт Монгол Улсад болох онцлох үйлд явдлууд 4 цаг 54 мин Өмнөговь усыг ууршихаас хамгаалж газрын гүнд хуримтлуулах шинэ төсөл хэрэгжүүлнэ 4 цаг 58 мин Токиогийн зах зээл даваа гаригт 3.5%-иас дээш уналттай эхэллээ 5 цаг 0 мин УИХ-ын дарга Н.Учрал БНХАУ-д албан ёсоор айлчлахаар тус улсыг зорив 5 цаг 2 мин УИХ: Намын бүлэг, ажлын хэсгүүд өнөөдөр хуралдана 5 цаг 7 мин Улаанбаатарт өдөртөө 13 хэм дулаан 5 цаг 8 мин Монгол хүн сансарт ниссэний 45 жилийн түүхэн ой тохиож байна Өчигдөр 12 цаг 24 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг Өлгий цэргийн хүрээний хүндэт харуул угтан авлаа Уржигдар 20 цаг 14 мин

iИх уншсан

Хадны завсарт хавчуулсан халиуны зулзага Бэээжингийн “царай” хувирав: Виз ба сануулга Амь орж буй Ардчилсан нам Ж.Галбадрах: Боловсрол бол улстөржиж огт болохгүй салбар бай... Т.Пүрэвжаргал: Арван дээрэлхэлт тутмын найм нь сургуулийн ор... Н.Лүндэндорж: Шүүхэд итгэх иргэдийн итгэл ганхаж байгаад хуу... Фронтын генерал ба индрийн маршал Маршал Чойбалсан Дэмчигдонров ванг Хятадад тушаасан нь “Everyday cashback” урамшуулалт аянд урьж байна "Баялгийн сангийн өнөөгийн нөхцөл, тулгамдаж буй асуудал" сэ... АНУ-ын улсын өр түүхэнд анх удаа 39 их наяд ам.доллароос дав... Өвлийн спортын ордны барилгын ажил 55 хувийн гүйцэтгэлтэй ба... Улаанбаатарт шөнөдөө 13 хэм хүйтэн "Чингис хаан" нисэх буудлыг транзит зочид буудалтай гүүрэн г... Г.Уянгахишиг: УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах нөхцөлийг зөвхө... О.Бахытын нэрэмжит "Наурыз 2026" үндэсний бөхийн барилдаан б... “Оюу толгой” ХХК-иас ус бохирдуулсаны төлбөр авахыг Усны газ... Монголын анхны хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр нээлтээ... "Туулын хурдны зам"-ын барилгын ажил эхэллээ Б.Одбаяр: Туулын хурдны замыг барихдаа голын экосистемийг ал...