Их дэлбэрэлт үнэхээр нэг цэгт болсон уу?

2025/04/16

Хорвоо ертөнц хэрхэн эхэлсэн тухайд хүмүүс олонтаа "Их дэлбэрэлт" гэх үгтэй танил. Энэ нэр томъёо нь олон нийтэд буруу төсөөлөл төрүүлэх нь бий. Тухайлбал, нэгэн цэгт ямар нэгэн зүйл дэлбэрч, гар бөмбөг мэт дэлбэрэлтээс үүдэн одод, галактикууд тал тал тийш цацагдсан мэтээр ойлгодог. Гэвч орчин үеийн шинжлэх ухаан энэ ойлголтыг өөрөөр тайлбарлаж байна.

Их дэлбэрэлт нь нэг тодорхой цэгт гарсан хэрэг биш, харин орчлонгийн хаа сайгүй нэгэн зэрэг явагдсан үйл явц байжээ. Хорвоо нийт хэмжээгээрээ зэрэг тэлж эхэлсэн бөгөөд энэ үйл явцыг “дэлбэрэлт” гэх нь бүрэн тохирохгүй нэршил хэмээн судлаачид үздэг. Шинжлэх ухааны хэлээр бол энэ нь хорвоогийн тэлэлт юм.

Хорвоо үүсэх тэр агшнаас хойш 13.8 тэрбум жил өнгөрсөн ба одоог хүртэл тэлэлт үргэлжилсээр байна. Хүмүүсийн төсөөлөлд зориулсан “Их дэлбэрэлт” гэх нэр томъёог 1949 онд британийн одон оронч Фред Хойл радиогоор ярилцаж байхдаа анх гаргажээ. Тэрбээр энэ нэрийг хошигнол байдлаар хэрэглэсэн ч, хожим ертөнц үүссэнийг тайлбарлах албан ёсны нэр болж үлдсэн байна.

Иймд “Их дэлбэрэлт” нь тэсрэлт биш, харин орон зай, цаг хугацаа, бодис, энерги зэрэг бүгд зэрэг үүсэж, бүх чиглэлд тэлж эхэлсэн үйл явц байсан юм.

Эх сурвалж: Focus.ua

iСанал болгох

Microsoft компани Японд 10 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулна

УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татсанаар улс төрийн намд хариуцлага бий болно

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Улаанбаатарын "улаан шугам" бол Туул гол

iШинэ мэдээ

НАСА-гийн "Artemis II" хөлөг Сарыг чиглэн хөдөллөө Уржигдар 18 цаг 22 мин УИХ-ын дарга С.Бямбацогт чуулганы хуралдаанд үг хэллээ Уржигдар 18 цаг 20 мин Швейцар сайн дурын ажилтан хувиасаа 50 сая төгрөгөөр сагсан бөмбөгийн талбай барьж байна Уржигдар 18 цаг 19 мин Улсын физикийн 37 дугаар олимпиад маргааш эхэлнэ Уржигдар 18 цаг 18 мин Oracle компани хиймэл оюун ухаанд төвлөрөхийн тулд ажилтнуудаа цомхотгож эхэллээ Уржигдар 16 цаг 21 мин Microsoft компани Японд 10 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулна Уржигдар 16 цаг 15 мин Туул голын ай савыг цэвэрлэж, 176.5 тонн хог хаягдлыг хогийн цэгт зөөвөрлөв Уржигдар 16 цаг 12 мин 72 цагийн эмийн хэрэглээ хяналтаас гарч, эрсдэл дагуулж байна Уржигдар 15 цаг 55 мин Бельги улс төсвийн алдагдал, өрийн өсөлтийн эрсдэлтэй нүүр тулжээ Уржигдар 15 цаг 52 мин Тэтгэврийн нөөц сангийн хөрөнгө 2.7 тэрбум төгрөгөөр арвижлаа Уржигдар 15 цаг 51 мин Увс аймгийн гол, нууруудын мөс нимгэрч, цөмрөх эрсдэлтэй байгааг анхаарууллаа Уржигдар 13 цаг 24 мин Дөрөвдүгээр сарын 3-13-ныг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан төлөв Уржигдар 13 цаг 23 мин Онцгой албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах төслийг хэлэлцлээ Уржигдар 13 цаг 22 мин Цаг агаар дулаарч, хуурайшилт нэмэгдэж байгаа тул галын аюулаас сэрэмжлүүллээ Уржигдар 13 цаг 19 мин ОХУ бензиний экспортод тавьсан хоригоо сунгалаа Уржигдар 13 цаг 18 мин Дархан-Уул аймгийн ЗДТГ-ын албан хаагчид "1 хувийн зарчим"-ыг хэрэгжүүлж, өглөөний дасгалд хамрагдлаа Уржигдар 12 цаг 34 мин Хятадад усан доогуур 14 км урт туннель барьжээ Уржигдар 12 цаг 06 мин Нийслэлийн 5 дүүргийн 51 мянган өрхийг хийн халаалтад шилжүүлнэ Уржигдар 12 цаг 04 мин “Алтан цом”-ын өрсөлдөөн гурван өдрийн барилдаанаар үргэлжилнэ Уржигдар 12 цаг 02 мин ОХУ долоодугаар сарын эцэс хүртэл бензин экспортлохоо зогсооно Уржигдар 12 цаг 00 мин

iИх уншсан

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв В.Ганзориг: Монгол Улс уул уурхайн орон мөн юм уу? Улаанбаатарын "улаан шугам" бол Туул гол Л.Гангэрэл: Дайнаас болж улс орнууд Төв банкны бодлогын хүүг... Оросууд Сибирь болон Хойд Монголыг түрэмгийлсэн нь Г.Батзориг: Хүнсний НӨАТ-ыг хөнгөлбөл амьжиргааны өртөгт эер... Та Голомт банканд хадгаламжтай бол “2 ӨРӨӨ БАЙР”-ны эзэн бол... Сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаад "Хүндэт профессор" цол олгожээ Дэлхийн эмч нарын өдөрт зориулсан эмч, мэргэжилтнүүдийн ур ч... Нийслэлийн ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх сургалтад 1000 г... Өмнөд Солонгос эдийн засгаа дэмжих 26.2 их наяд воны багц та... “Стратегийн ач холбогдолтой" сайд нар гэж байдаг юм шүү, Ерө... Увс аймагт хонь дөрвөн ихэр хурга гаргажээ Сургуулийн орчны эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын тухай хуулийн т... Ерөнхий сайд Н.Учрал Засгийн газраа хэрхэн бүрдүүлэх талаар ... УИХ-ын дарга Н.Учралыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөллөө Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ: Зүүн аймгуудаар цас орж, шуурн... М.Энхбадрал: Эрх чөлөөтэй байя гэвэл парламентын бие даасан ... Иран улс Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх хөлөг онгоцноос т... “Алтан цом”-ын өрсөлдөөн гурван өдрийн барилдаанаар үргэлжил...