Цахим хөгжил, инновац харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү Засгийн газрын өнөөдрийн /2024.11.13/ хуралдаанаар хэлэлцэн шийдвэрлэсэн асуудлын талаар мэдээлэл хийлээ.

Ц.Баатархүү:

-Засгийн газрын хуралдаанаас өнөөдөр Монгол Улсын Кибер аюулгүй байдлыг хамгаалах, кибер зөрчилтэй тэмцэх чиглэлээр томоохон шийдвэр гарлаа.  Улсын хэмжээний онц чухал мэдээлэлтэй байгууллагын кибер аюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр тогтолцоо бүрдүүлэх зайлшгүй шаардлага байгаа.

Монгол Улс НҮБ-ын Кибер аюулгүй байдлын индексээр 193 орноос 103-т орж байгаа. Индексийг таван үндсэн үзүүлэлтээр гаргадаг. Техник технологийн ур чадвар, гадаад хамтын ажиллагаагаар Монгол Улс хамгийн муу үзүүлэлт авч байна. Олон улсын байгууллагатай хамтраад кибер аюулгүй байдлын эрсдлийн үнэлгээг тогтоох ажлыг Оксфордын их сургуультай хамтраад эхлүүлсэн. Онц чухал мэдээлэл хадгалдаг, онц чухал мэдээлэлтэй харьцдаг байгууллага нь кибер аюулгүй байдлын мэргэжилтэнтэй болох шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа. Улсын төсвийг төлөвлөхдөө мэдээлэл технологийн зардал гэдэг ерөнхий заалтаар биш, кибер аюулгүй байдлын зардал гэдэг тусгай заалттай болж, кибер аюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр ашиглаж байгаа технологи, шинэчлэн хэрэглэж байгаа технологи нь албан ёсны лицензтэй байх шийдвэрийг гаргалаа.

Өнөөдөр "Интермед" эмнэлгийн асуудлыг бүгдээрээ ярьж байна. Энэ төв дээр нийтийн төвийн дөрвөн мэргэжилтэн ажиллаж, барьцаалагдсан есөн серверийг  нөхөн сэргээх, нээх ажлыг хийж байна. Есөн серверийг барьцаалсан баг Европын олон эмнэлгийн мэдээллийг барьцаалж байсан юм билээ. Монголд үйл ажиллагаа явуулж байгаа эрүүл мэнд, боловсрол, хувийн эмзэг мэдээллийг хадгалдаг дамжуулдаг бүх байгууллагад сургалт зохион байгуулсан.  2022 оны Засгийн газрын 207 дугаар тогтоолд онц чухал мэдээллийн дэд бүтэцтэй байгууллагын жагсаалт гаргахдаа 200 гаруй байгууллагыг гаргасан. Энэ жагсаалтыг илүү нэмэгдүүлэх шийдвэр өнөөдрийн Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан.

Кибер халдлагыг давтуулахгүйн тулд маш олон байгууллага ажиллаж байна. Мэдээлэл хариуцагч байгууллагын удирдлага нь кибер халдлагыг Монголоос хол зүйл гэж боддог нь алдаанд хүргэж байна. IT чиглэлийн хүн бус, кибер аюулгүй байдлын мэргэжилтэн ажиллуулах шаардлага тулгарч байна. Мөн мэдээлэл хариуцагч байгууллага дээрх тохиолдолд хуулийн хариуцлага хүлээдэг гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Кибер аюулгүй байдлын ажилтныг зайлшгүй авч ажиллуулах шаардлага тулгарч байна.

Кибер залилан гэмт хэрэг дэлхий даяар нэмэгдэж байгаа учраас бид илүү сайн ажиллах шаардлага байна. Үүний тулд байгууллага бүр кибер аюулгүй байдлаас хамгаалах эрсдэлийн үнэлгээг жил бүр хийлгэж байх шаардлагатай. Энэ чиглэлээр ажилладаг 33 байгууллага Монголд байна.

-"Интермед" эмнэлэг рүү халдсан халдлагын баг үйлчлүүлэгчээс 50 мянган ам.доллар нэхсэн асуудал байгаа? Энэ үнэн үү?

-Интермед эмнэлгийн есөн серверийн файл барьцаалагдсан, файл сэргээгдээд эхэлсэн. Одоохондоо ийм хүмүүсийн мэдээлэл алдагдсан байна гэдэг дүгнэлт хийх болоогүй, ирэх долоо хоногт дүгнэлт эцэслэж гарна. Энэ бол хувь хүний эмзэг мэдээлэл. Эмнэлгийн үйл ажиллагаа хэвийн болсон. Халдлагын баг 50 мянган ам.доллар нэхсэн асуудлыг Тагнуулын ерөнхий газар шалгаж байгаа. Би энэ талаар мэдээлэл өгөх боломжгүй.