x

Х.Баттулга энэ цагийн Геростат уу?

Манай тооллоос 256 жилийн өмнө Эфис хотын иргэн Геростат Артимедагийн сүмийг шатаажээ. Тэр энэ үйлдлээ “Хойч үедээ нэрээ үлдээхийн тулд” хэмээн тайлбарласан байна. Түүнд цаазын ял оноож, “Галзуу Геростатын нэрийг бүү дурс” хэмээн зарлигдаж Грек даяар элч заран 10 жил түгээсэн боловч түүнээс хойш 2271 жил өнгөрөхөд түүний нэр мартагдаагүйгээр барахгүй даган дууриагчдыг араасаа дагуулжээ... Тэдний нэг нь манай “Женко” ч байж магад...

Өчигдөр орой УДШ-ийн Ерөнхий шүүгч Ц.Зориг өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгчээ. Харин УЕП Л.Энх-Амгаланг албан тушаалаас нь чөлөөлсөн байна. Үүний өмнөх өдөр УИХ Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай болон Прокорорын тухай, Авлигын эсрэг хуулиудад өөрчлөлт оруулж АТГ, прокурорын удирдлага, бүх шатны шүүгчдийг ҮАБЗ-өөс зөвлөмж гаргаснаар хугацаанаас нь чөлөөлж, огцруулдаг болсон юм. Хууль батлагдсан өдрөөсөө эхлэн хэрэгжиж эхэлсэн нь тэр.

Гэхдээ нэг гэм нь ҮАБЗ ямар үндэслэл, шалтгаанаар тэднийг чөлөөлөх, огцруулах зөвлөмж гаргаж болохыг хуульд заагаагүй байдаг юм. Ерөнхийлөгчийн оруулж ирсэн төслийг УИХ-ын Байнгын хороон дээр засч залруулах (ядаж тодорхой үндэслэл зааж чөлөөлж, огцруулдаг байх) гэж зарим гишүүд үзсэн боловч Байнгын хорооноос оруулсан саналыг Чуулганы хуралдаан дээр унагасан байдаг юм. ЖДҮ-гийн хэргээр АТГ-т шалгагдаж байгаа 69 төрийн өндөр албан тушаалтны 49 нь УИХ-ын гишүүн байгаа цагт хэн хэний эсрэг юу дуугарна гэж?

Зээлээр барьцаалагдаагүй цөөхөн хэдэн гишүүн нь “Энэ үйлдэл чинь Үндсэн хуульт ёсонд харшлаад байна аа. Хуулийн байгууллага бүхлээрээ гуравхүн хүний эрхшээлд орлоо шүү. Ядаж одоо албан тушаал хашиж байгаа хэдэн хүнийг чөлөөлөх нэг удаагийн зохицуулалттай хууль баталья” гэсэн ч олонхи нь хүлээж аваагүй. Үг хэлсэн нөхдийг Хууль зүйн сайд Ц.Нямдорж “Аа та нар эрүү шүүлтийг дэмжээд байна уу” хэмээн загнаж, хөмхийгөө зууж байгаад санал хураалгана лээ. Чуулганыг завсарлуулж байгаад С.Зоригийн хэрэгт яллагдсан хоёр хүнд эрүү шүүлт тулгасан бичлэгийг гишүүдэд үзүүлсэн нь ч гэсэн “Та нарыг ч гэсэн ийм хувь заяа хүлээж байгаа шүү” гэсэн анхааруулга болсон байх.

Бичлэг үзсэн гишүүд “Аймшигтай хэрцгийгээр эрүүдэн шүүсэн байна. Даралт ихтэй хүн үзвэл гарч ирэхгүй юм байна” хэмээн гарч ирцгээсэн нь ч гэсэн хэний төлөө тэгтлээ айж сандарсан нь бараг л тодорхой л доо. Харин эрүү шүүлтийн тухайд бол “ХЭҮК байгуулагдсан цагаас хойш 17 жилд 17 илтгэл бичсэний 13-т нь “Эрүүдэн шүүх явдал байсаар байна. Энэ асуудлаа болиулаач ээ” гэж УИХ, Прокурорын байгууллагад танилцуулсан. Нэг ч удаа хариу өгөөгүй” тухай комиссийн гишүүд өчигдөр мэдээлсэн.

Яг үнэндээ бол Ц.Нямдорж сайд Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагын ажилтан хорих өрөөнд эрүү шүүлт явуулсан тухай УИХ, Байнгын хорооны хуралдаан дээр өөрийн амаар хэлсэн. Эрүүдэн шүүсэн этгээд нь ч, эрүү шүүлт явуулсан газар нь ч Ц.Нямдорж сайдын харьяаных. Одоо хүртэл тэр хүн ажлаа хийгээд явж байгаа нь ч гэсэн сайдын буруу. Үүний төлөө сайд нь өөрөө ажлаа өгөх ёстой байтал аюулгүйн зөвлөлд оруулж ирээд асуудлыг өөр тийш нь эргүүлж байгаа нь Х.Тэмүүжин сайд асны хэлсэнчлэн “ямаа яриад тэмээ хулгайлж буй” хэрэг юм.

Өчигдөр Нээлттэй нийгэм хүрээлэнгээс зохион байгуулсан “Шүүхийн хараат бус байдал” хэлэлцүүлэг дээр “Оюуны инноваци” ТББ-аас танилцуулсан судалгаагаар 2013 онд Шүүхийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулсны дараа 50 гаруй шүүгчийг харьяаллыг нь өөрчилж, өөр шүүхүүд рүү шилжүүлсний 13 нь захиргааны хэргийн шүүгч нар байж. Тэднийг өөрт нь мэдэгдэлгүйгээр нэг өглөө тушаал гаргаад орон нутаг руу цөлчихсөн. (Энэ аргыг бидний "Африкийн буурай" гэж нэрлэдэг Алжир, Кени зэрэг улсууд шүүгчдийг хараат байлгахын тулд хэрэглээд уджээ) Ингэхдээ захиргааны хэргийн шүүгчийг эрүү, иргэний хэргийн шүүхүүд рүү шилжүүлсэн байдаг юм байна. Энэ тухайн үедээ “Шүүхийн хараат бус байдалд халдсан анхны том тохиолдол боллоо” гэгдэж байв.

Учир нь 2012 онд батлагдсан Шүүхийн тухай хуульд УИХ-ын гишүүн Ш.Түвдэндорж нарын санаачилгаар өөрчлөлт оруулж, ШЕЗ-ийн таван гишүүнийг Ерөнхийлөгч батламжилдаг болгосон юм. Ингэснээр ШЕЗ-өөс гаргадаг бүх шийдвэр тухайн үеийн Ерөнхийлөгчийн хараа хяналт дор хийгддэг болсон гэсэн үг. Одоо Х.Баттулга нарын “Элбэгдоржийн шүүгч” гэж ад үзээд байдаг нь ийм учиртай.

Харин сая баталсан шинэ хуулиар Х.Баттулгатан “нуухыг нь авах гээд нүдийг нь сохлов” гэдэг боллоо. Урьд нь ядаж л “хуульд заасан үндэслэлээр” шүүгчдийг чөлөөлж огцруулдаг байсан юм. Товчхондоо шүүгчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаагаа хэрэгжүүлэх явцад үйлдэгддэг гэмт хэргийг “Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны эсрэг гэмт хэрэг” гэж нэрлээд,

-Эрүү шүүлт хэрэглэсэн

-Нотлох баримт устгасан

-Гэрч, хохирогч, хэлмэрчид хөндлөнгөөс нөлөөлсөн хэргийг нь цагдаагийн байгууллага,

-Хахууль авах

-Эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглах

-Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих хэргүүдийг АТГ харьяаллын дагуу шалгах хуультай.

Энэ утгаараа одоо хэрэг нь шалгагдаж байгаа гээд байгаа найман шүүгчийн асуудал хуулийн дагуу шалгаад шийдвэрлэчих ёстой асуудал байв. Шүүгчийн эрхийг нь түдгэлзүүлж байгаад шалгаад гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдвол чөлөөлөөд, хариуцлагыг нь үүрүүлээд, гэмт хэрэг үйлдээгүй бол шүүгчийн эрхийг нь сэргээгээд явах хуультай. Тэгэхээр З.Энхболд даргын хэлсэн “Хуулийн ямар ч гарц гаргалгаагүй болсон учраас ийм арга хэмжээ авлаа” гэсэн нь хоосон үг юм. Өөрөөр хэлбэл асуудал “цүүндээ биш" байжээ.

Хоёрдугаарт Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 49-р зүйлд “Шүүгч хараат бус байж, зөвхөн хуульд захирагдана. Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, төр, нам, олон нийтийн бусад байгууллагын албан тушаалтан, иргэн хэн ч бай шүүгчийн шүүн таслах үйл ажиллагаагаа явуулахад хөнлөндгөөс нөлөөлөх эрхгүй”,

51-р зүйлд “Үндсэн хууль, шүүхийн тухай хуульд заасан үндэслэл, шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийн дагуу огцруулах, эсвэл хүсэлтээр нь чөлөөлөхөөс бусад тохиолдолд аль ч шатны шүүхийн шүүгчийг огцруулахыг хориглоно” гээд заачихсан. Тэгэхээр “ҮАБЗ-ийн зөвлөмж гаргаснаар огцруулж, чөлөөлнө” гэсэн энэ хуулийн заалт Үндсэн хуулийн зөрчил рүү явлаа гэдэг хуульчдын үг оргүй биш.

Үүнээс илүү, хамгийн том аюул нь ҮАБЗ-ийн гурван гишүүн нийлээд хууль, шүүхийн байгууллагын удирдлагуудыг хүссэн үедээ огцруулж, чөлөөлөхөөр болсон нь өмнө нь “улс төрөөс хараат байна, бүлэглэлд үйлчилж байна” гэж шүүмжлэгдэж ирсэн хууль шүүхийн байгууллагыг жинхэнээсээ энэ гурван хүний “бууны нохой” болгож байна. Цаашлаад Үндсэн хуулиар тогтоосон (хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх эрх мэдэл) засаглалын тогтолцоогоо бүр мөсөн нураагаад “Аюулгүйн зөвлөл” гэдэг гэдэг нэрийн дор гуравхан хүний гарт хийчихлээ.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (8)

  • иргэн
    Үндсэн хуулийн суурь зарчимд халдсан хууль баталсан УИХ Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрх байхгүй шүү
    2019 оны 03 сарын 30 | Хариулах
  • Иргэн
    СЭХЭЭРЭЭГҮЙ СЭМҮҮН ГУАЙ ТА ЭЛБЭГ ЭЭ ХУЛГАЙЧЫГ ЭЛДВЭЭР ХАМГААЛАХ ГЭЭД ЯДАЖ БАЙГАА ЭРГҮҮ ЮУ... СЭМҮҮН та СЭХЭЭР... УДАХГҮЙ "ТЭМБҮҮ" НЭР ЗҮҮХ БОЛНО ШҮҮ...
    2019 оны 03 сарын 30 | Хариулах
  • Nyamdorjiin udirdaj bsan salbarsas garsan hereg bhad yagd buruutan bish gj. 20 jil huuli zuin salbart said n hgee biz dee
    2019 оны 03 сарын 29 | Хариулах
  • Энэ хэлммэгдүүлэлт бол одоогын сайдад огт хамаагүй анх барьж хорих хүчээр хэрэг тулгаж яллах гэж оролдож байсан этгээдүүдийн ашиг сонирхол байгаа.
    2019 оны 03 сарын 29 | Хариулах
  • Хуульч
    АТГ,ТЕГ,Цагдаагийн хэрэг бүртгэл мөрдөн байцаалт,Цагдан хорих байрны шийдвэр гүйцэтгэлийн ажиллаганд прокурор хяналт тавьдаг юм шүү Сэмүүн гуай.Хууль зүйн сайд үүнд хутгалдах эрх хуулиараа байхгүйг мэдэж ав даа.
    2019 оны 03 сарын 29 | Хариулах
  • ZOCHIN
    MUU menget olon jil horloj bna doo.bair suurin deeree bj chdahgvi nowsh yum da.urwagch menget dulzen
    2019 оны 03 сарын 29 | Хариулах
  • Зүгээр л шоронгоос зугтаж байгаа хүн болохоос түүхэнд нэрээ үлдээх гэсэн хүн биш ээ
    2019 оны 03 сарын 29 | Хариулах
  • zochin
    yamar mal ni iim yum bichdeg bna aa? tusgai ajliin heseg baiguulaad nuutsiin zeregleltei buh uil ajillagaagaa yavuulj baihad huuli zuin said ni mordon baitsaah uil ajillagaand hundlunguus oroltsohgui ee tiim erh baihgui ee geed huuli jurmand ni bicheestei baidgiin, iim yum garguulahgui hyanaj tsagdaj baidag gazar ni prokuroriin baiguullaga baidgiin sh dee, yumaa medej sudalj baij yum bichildee, ene bugded huuli zuin said oroltsood ehleh yum bol jinheneesee bur aimar zavhral garna sh dee, harin ch nom juram huuli durmee meddeg hun yum!!!!
    2019 оны 03 сарын 29 | Хариулах
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
iШинэ мэдээ
“МИАТ” ХК-ийн нисгэгч, үйлчлэгч нар 10 сая төгрөг, 1000 амны хаалтыг ОБЕГ-т хандивлалаа 2 цаг 2 минутын өмнө Амралтын өдрүүдэд цөөн тоогоор автобус үйлчилнэ 2 цаг 12 минутын өмнө Шалган нэвтрүүлэх товчоодод тээврийн хэрэгслийг камерийн системээр бүртгэлжүүлж, хянаж байна 2 цаг 17 минутын өмнө УОК-ын шийдвэрийг эсэргүүцсэн МАН-ын нарийн бичиг Ц.Бат-Энхийг ажлаас нь чөлөөлжээ 2 цаг 27 минутын өмнө УОК: Болзошгүй эрсдэлд бид хамтдаа бэлэн байснаар сөрөг үр дагаврыг багасгаж чадна 2 цаг 53 минутын өмнө Нүүрс, газрын тосыг ирэх сарын 15-наас экспортолж эхэлнэ 3 цаг 8 минутын өмнө Ч.Хүрэлбаатар: Түрээсийн үйл ажиллагаа явуулдаг ААН-үүдийг татвараас чөлөөлнө 3 цаг 11 минутын өмнө Аварга С.Мөнхбат УОК-т 20 сая төгрөг хандивлалаа 3 цаг 33 минутын өмнө УИХ дахь Ардчилсан намын зөвлөлөөс Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхэд санал хүргүүллээ 3 цаг 41 минутын өмнө Увс аймгийн иргэд Хятад улсад 1000 хонь хандивлахаар болжээ 4 цаг 23 минутын өмнө Нийслэлийн өнгөрсөн долоо хоногийн тойм 4 цаг 37 минутын өмнө Ардчилсан намын зөвлөл Эдийн засгийн байнгын хороог хуралдуулах санал хүргүүлэв 4 цаг 38 минутын өмнө “Зөв амьдрах ухаан” ТББ-ын тэргүүн Г.Загдааг хоёр сая төгрөгөөр торгожээ 4 цаг 45 минутын өмнө ХӨГЖИЛТЭЙ: 45000 хүнд 1 хонь ноогдох юм байна 5 цаг 34 минутын өмнө Мисс, жүжигчин А.Баярцэцэг “Adidas” брендийн нүүр царайгаар тодорчээ 6 цаг 22 минутын өмнө У.Хүрэлсүх Ц.Бат-Энхийг албан тушаалаас нь чөлөөлөх үүрэг өгчээ 6 цаг 47 минутын өмнө БНСУ-д нас барсан Монгол иргэний оношийг тогтоожээ 6 цаг 51 минутын өмнө Иргэн Д.Доржпүрэв коронавирусийн эсрэг тэмцэхэд 20 сая төгрөг хандивлалаа 7 цаг 5 минутын өмнө "Тэднийг бурхан өршөөг" нийтлэл Хятадад хэвлэгдэнэ 7 цаг 59 минутын өмнө Коронавирусийн оношлуур баталгаатай нь туршилтаар НОТЛОГДСОН 8 цаг 40 минутын өмнө Ерөнхийлөгч Х.Баттулга албаны хүмүүсийн хамт тусгаарлагджээ 8 цаг 59 минутын өмнө Австрали улсад оршин суугаа монгол иргэдийн АНХААРАЛД! 9 цаг 34 минутын өмнө Тархалтыг бүрэн хяналтад оруулах хүртэл сонор сэрэмжээ алдалгүй, хамтран ажиллахад бэлэн гэв 9 цаг 53 минутын өмнө Ц.Сундуй нар гэмт хэрэг үйлдсэн юм шиг байна, гэхдээ... 10 цаг 13 минутын өмнө Хятадад коронавирусийн шинэ халдварын тоо буурч, БНСУ-д ихсэж байна 10 цаг 14 минутын өмнө Ерөнхийлөгч Х.Баттулга эх орондоо ирлээ 10 цаг 34 минутын өмнө Хяналтын 966 цэгт 1232 алба хаагч 24 цагаар үүрэг гүйцэтгэж байна 10 цаг 57 минутын өмнө МАН-ын нарийн бичгийн дарга Ц.Бат-Энхийг албадан тусгаарлажээ 11 цаг 21 минутын өмнө Шадар сайд Ө.Энхтүвшин НҮБ, ДЭМБ-ын суурин төлөөлөгчидтэй уулзана 11 цаг 48 минутын өмнө Цас орж, хүчтэй салхи шуургатай байна 12 цаг 6 минутын өмнө Монголын ард түмнээс БНХАУ-д 30 мянган толгой хонь хандивлав 21 цаг 12 минутын өмнө БНСУ-д оршин суугаа иргэдийн АНХААРАЛД! Өчигдөр 18 цаг 47 минутад Хот орчмын найман чиглэлд өглөө 06:30-07:40, орой 18:30-19:30 хооронд автобус явна Өчигдөр 18 цаг 37 минутад Голомт банкны ажиллах цагийн хуваарь Өчигдөр 18 цаг 29 минутад Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг айлчлалаас ирмэгц шууд тусгаарлана Өчигдөр 18 цаг 10 минутад БНСУ-д коронавирусийн халдварын 1766 тохиолдол бүртгэгдэж, 13 хүн нас барлаа Өчигдөр 17 цаг 57 минутад Хүнс тээвэрлэсэн автомашиныг зохих зөвшөөрлийн дагуу нэвтрүүлж байна Өчигдөр 17 цаг 32 минутад Хулгайн замаар зорчсон жолооч нарт хариуцлага тооцно Өчигдөр 17 цаг 18 минутад Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын БНХАУ-д хийх айлчлал эхэллээ Өчигдөр 17 цаг 06 минутад "The Hu" хамтлаг Их Британийн амьд хөгжмийн наадамд нэр дэвшжээ Өчигдөр 16 цаг 53 минутад Хятад улсад Монголын ЭСЯ-ны хамт олон нэг өдрийн цалингаа хандивлав Өчигдөр 16 цаг 38 минутад Прокурорын байгууллагын ажилтан, албан хаагчид нэг өдрийн цалингаа хандивлалаа Өчигдөр 16 цаг 30 минутад Авто замын тэмдэг, тэмдэглэгээг стандартад нийцүүлж шинэчлэнэ Өчигдөр 16 цаг 23 минутад Ц.Мөнхбаатар: Хүндэтгэн үзэх шалтгаангүй бол нийслэл рүү оруулах боломжгүй Өчигдөр 15 цаг 56 минутад Нийслэлд 945 бар, 87 саун, 59 фитнесс, 321 сүм хийдийн үйл ажиллагааг зогсоолоо Өчигдөр 15 цаг 47 минутад Машинаа ухрааж байхдаа бага насны хүүхэд дайрсан хоёр осол гарчээ Өчигдөр 15 цаг 38 минутад Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д айлчилна Өчигдөр 15 цаг 11 минутад "Токио-2020" олимпын наадмыг аюулгүй зохион байгуулахад бэлтгэнэ Өчигдөр 15 цаг 06 минутад Улсаа нураачихалгүй сонгууль хүргэх юмсан Өчигдөр 14 цаг 12 минутад Бид хэтэрхий цөөхүүлээ Өчигдөр 13 цаг 53 минутад
iИх уншсан
"Хотол төгс" хэмээх "Төмөр хулгана" жилийн үхэр хөтөлсөн хүн... Би дундажаас дээгүүр Титэмт вируснаас хамгийн ихээр хэлмэгдэж байгаа 10 орон Гахай жилийн ОНЦЛОХ 10 үйл явдал "The Hu" хамтлаг Их Британийн амьд хөгжмийн наадамд нэр дэвш... У.Хүрэлсүх Ц.Бат-Энхийг албан тушаалаас нь чөлөөлөх үүрэг өг... Улсаа нураачихалгүй сонгууль хүргэх юмсан Бид хэтэрхий цөөхүүлээ Хот хоорондын замыг ирэх сарын 2 хүртэл хааж, Японы нислэгий... ХӨГЖИЛТЭЙ: 45000 хүнд 1 хонь ноогдох юм байна БНСУ-д коронавирусийн халдварын 1766 тохиолдол бүртгэгдэж, 1... "Тэднийг бурхан өршөөг" нийтлэл Хятадад хэвлэгдэнэ Х.Баттулга: Монголын уудам нутагт эрүүл энх, элэг бүтэн амьд... МАН-ын нарийн бичгийн дарга Ц.Бат-Энхийг албадан тусгаарлажэ... БНСУ-д нас барсан Монгол иргэний оношийг тогтоожээ “МИАТ” ХК-ийн нисгэгч, үйлчлэгч нар 10 сая төгрөг, 1000 амны... УОК-ын шийдвэрийг эсэргүүцсэн МАН-ын нарийн бичиг Ц.Бат-Энхи... Ө.Энхтүвшин: Хөдөлгөөн хязгаарласан хугацаанд ямар ч шалтгаа... Д.Нарангэрэл: БНСУ-д байгаа монгол иргэнээс коронавирусийн х... Ц.Сундуй нар гэмт хэрэг үйлдсэн юм шиг байна, гэхдээ...
Top