x

Малала Юсуфзай: Ганц хүн ч дэлхийг өөрчилж чадна

Малала Юсуфзай бол хамгийн залуудаа Нобелийн шагнал хүртсэн, Пакистаны охин. 2017 онд 17 насандаа дэлхийн хамгийн нэр хүндтэй энэ шагналын Энхтайвны шагналыг хүртсэн энэ охины түүх, эрэмгий чанар, зорилгодоо хүрэх гэсэн тууштай тэмцлийг хүндэтгэхээс аргагүй.

Олны танил болсон нь

Малала Юсуфзай 1997 онд Пакистаны Мингора хотод сургуулийн захирал, пакистаны хүүхдийн эрхийг хамгаалагчийн гэр бүлд төрсөн. Мэдээж эцгийн нь энэ байр суурь охины ертөнцийг үзэх үзэлд тууштай нөлөөлсөн хэрэг. 2009 онд “Би-Би-Си”-гийн сэтгүүлч пакистаны энэ хөндийн хотхонд очиж Малала охиныг өөрийнхөө болон өөр шиг нь пакистан охины амьдралыг өгүүлсэн тусгай блог нээхийг санал болгожээ.

Малала охин ч зөвшөөрч блог нээн пакистаны хүүхэд багачууд, охид эмэгтэйчүүдийн хүнд амьдралын талаар бичиж эхэлснээр тэр дорхноо л олны хүртээл болж алдаршсан байна. Блогийг англи хэл дээр орчуулан нийтэлснээр пакистан хүүхдүүдийн хүнд амьдрал, талибуудын байнгын дарамтад байдаг охид эмэгтэйчүүдийн амьдрал дэлхий нийтийн анхаарлын төвд оржээ. Эцэг нь ч охиндоо дэмжлэг үзүүлж байлаа. Малала “Гюль Макаи” нэрээр бичиж, тун удалгүй түүний оролцоотойгоор баримтат кино хийсэн нь мусульман охид эмэгтэйчүүдийн сэтгэл эмзэглэмээр хувь заяаны нууцлаг түүх олны хүртээл болсон юм. Улмаар 2011 онд Малала үндэсний шагнал, Олон улсын хүүхдийн шагнал хүртсэн байна.

Охин олны танил болон нэрд гарч, түүнийг дэмжин дагалддаг охид бүсгүйчүүдтэй болжээ. Сая сая хүн Малала Юсуфзайг юу хийдгийг мэддэг болж юу бичихийг нь хүлээн уншдаг болсон байна.

Халдлага

Охид бүсгүйчүүдийн хүнд амьдрал, талибуудын хавчилт шахалтын тухай охины хурц бичлэгүүд талибын хэт даврагчдад таалагдсангүй. 2012 оны аравдугаар сард Малала охин хичээлээ тараад явж байхад түүний найзуудтайгаа суусан сургуулийн авто­бусыг “Талибат” бүлэглэлийн хүмүүс зогсоожээ. Тэд хэн нь Малала болохыг асуугаад толгой дээгүүр нь буудсан байна. Азаар амьд үлдэж комд орсон охиныг эмнэлэгт хүргэсэн байна. Охины амийг аврахын тулд Их Британийн хамгийн шилдэг эмнэлгийн нэгд хүргэж, хэд хэдэн мэс засал хийн, курс эмчилгээ хийжээ.

Үүний дараа ч гэсэн Малала охиныг мусульман охид бүсгүйчүүдийн хүнд амьдрал, талибуудын шахалтын талаарх нийтлэл бичихээ болихыг нэг бус удаа шаардаж байсан ч охин дэлхий дахинаа танил болсон нэр хүндээ ашиглан өөрийн ард түмний гашуун амьдралын үнэнийг дэлхий дахинд хүргэх ажлаасаа татгалзсангүй.

Нобелийн шагнал

Малала охин хүнд шархадсаны дараа эрүүл саруул болж хэвийн амьдралдаа шилжихэд бараг бүтэн жил шаардагдсан байна. 2013 оны долдугаар сарын 12-нд Малала Юсуфзай охин 16 нас хүрсэн өдрөө НҮБ-ын албан байранд зочилж пакистаны хүүхдүүдийн эрхийг хамгаалах асуудлаар олны сэтгэл хөдөлгөм үг хэлсэн юм. Түүний үг манай дэлхийн улс төрийн зүтгэлтнүүд, нэр нөлөө бүхий хүмүүсийн анхаарлыг татаж, өндөр үнэлсэн юм. Энэ хугацаанд Малалаг Анна Политковскийн болон Сахаровын, “Британийн бахархал” шагналаар шагнасан юм. 2014 онд Малала Юсуфзай 17 насандаа Нобелийн Энхтайвны шагнал хүртсэнээр энэ хүндтэй шагналаар шагнагдсан манай гарагийн хамгийн залуу зүтгэлтэн болсон юм.

Буяны “Malala Fund” сан

Нобелийн шагнал хүртсэнийх нь дараа пакистаны улс төрийн хурцадмал байдлаас болоод Малала гэртээ харих аргагүй болж Их Британид амьдарсан байна. Нобелийн шагнал түүнд эртний мөрөөдөл болох хэт даврагч талибуудын зүгээс эрхийг нь зөрчиж байгаа пакистаны багачуудад туслах сан байгуулах боломж олгосон гэж Малала хэлсэн байдаг. Хичээлээс гадуурх чөлөөт цаг, амралтын өдрүүдэд тэр сандаа ажилладаг байна.

Malala Fund сан Пакистаны хүүхдүүдийг нэгтгэж амьдралын хүнд нөхцлөөс гарахад нь дэмжлэг үзүүлдэг. Энэ сан амьдралын боломжгүйгээс болж хөдөлмөр эрхлэхэд хүрсэн хүүхдүүдэд тэтгэлэг олгох ажил хийдэг. Энэ тэтгэлгийн ачаар тэр хүүхдүүдийг сурах боломжоор хангадаг байна. Сангийн өөр нэг чиглэл бол Сирийн дүрвэгсдэд тусалж хүүхдүүдийг нь сурах боломжоор хангадаг байна. Цэргийн мөргөлдөөн болж хүүхэд багачууд нь сурч амьдрахад хүнд болсон нэг ч улс орон Малала охин, түүний зорилго нэгтнүүдийн анхаарлын гадна үлдээгүй юм.

Би Малала байна

Буу агссан алан хядагч сургуулийн автобусанд дайран орж ирээд хэн чинь Малала вэ гэж асуухад охин “Би Малала байна” гэж хашгирчээ. Энэ үг түүний амьдралыг тасалж болох байсан ч охин хожим нь “Энэ өдөр миний айдас үхсэн юм” гэсэн байдаг. Нэг жилийн дараа дэлхий дахинд “Би Малала байна.Талибуудын шархдуулсан, боловсролын төлөө тэмцэгч охин” гэдэг номыг унших завшаан тохиосон байна. Охин номоо Британийн сэтгүүлч Кристина Лемтэй хамтран бичжээ.

Энэ ном мусульман ертөнцийн бэрх амьдрал, алан хядагчдын харгислал, эгэл хүмүүсийн амьдрал, өсвөр насны охидын гунигт хувь заяаны талаар дэлхий дахинд танилцуулсан юм.

Энэ зүгээр ч нэг намтар зохиол биш, эцэс төгсгөлгүй дайны үед амьдарч байгаа пакистаны бүхэл бүтэн үеийн амьдралын түүх байлаа. Мөн энд хүн амьдралынхаа зорилгод хүрэх, амьдралын утга учир юу болохыг хар багаасаа олж мэдсэн хүний түүх бий.

Энэ жижигхэн, турьхан охинд ямар их сэтгэлийн хат, эр зориг, хатуужил байгааг итгэхэд бэрх.

Нэг хүн ч дэлхийг өөрчилж болно

Пакистаны жаахан охины энэ түүх нэг хүн ч дэлхийг өөрчилж болно гэдгийг харуулж байна. Энэ бол зүгээр л нэг өсвөр насны охин. Малала Юсуфзай зүгээр нэг Нобелийн хамгийн залуу шагналтан төдийгүй хамгийн залуу олон нийтийн зүтгэлтэн. Дунд сургуулийн сурагч жаахан охин жинхэнэ улс төрийн зүтгэлтэн шиг олон улсын арга хэмжээнд оролцож ярилцлага өгч, дугуй ширээний ярилцлагад үг хэлж, мусульман хүүхдүүдэд туслах сан байгуулж, хөтөлбөр боловсруулж, түүнийгээ удирдан зохион байгуулж байна. Малала ямагт өөрийнхөө мөрөөдөл, бодож байгаа зүйлээ шийдэмгий ярьдаг. Тэр бүрийд нь шинэ санаа гарч, дэлхий дахин ч үүнийг нь хүлээж байдаг.

Түүний гол зорилго нь одоо сангийнхаа ажлыг сайжруулж улам өргөтгөн үргэлжлүүлэх, шинэ ном гаргах, шинэ өгүүлэл бичих, хүүхэд багачуудын эрхийн төлөө улам ихийг хийх.

Тэр бас Пакистаны Ерөнхий сайд болж алан хядагчдын бүлэглэлийн үйл ажиллагаа, цус урсгасан дайныг эцэс болгохыг мөрөөддөг. Холливудад нэг санал гарч байснаар бол Малала Юсуфзай охины оролцсон уран сайхны кино дэлгэцэнд гарч магадгүй л юм.

Х.Өлзийбаяр "Ардчилал таймс" сонин

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Сахуу татрангийн эсрэг дархлаажуулалт эхэллээ 30 минутын өмнө Ж.Батмөнх агсны хөшөөнд хүндэтгэл үзүүллээ 49 минутын өмнө Спорт клубт хичээллэхэд зориулж нэг удаа 60,000 төгрөгийн урамшуулал олгоно 1 цаг 8 минутын өмнө Д.Эрдэнэбат: Ерөнхийлөгчийн хоригийг бүрэн дэмжинэ 1 цаг 32 минутын өмнө Харшлын эмзэгшилтэй хүүхэд ханиад хүрвэл хэт мэдрэмтгий болдог 1 цаг 43 минутын өмнө Б.Болороод Европын холбоо "Хүний эрхийн төлөө тэмцэгч" шагнал өгчээ 1 цаг 52 минутын өмнө Х.Болорчулуун гишүүний "Сэрвээний хууль" батлагдвал монгол адуу наадамд уралдах боломжгүй гэв 2 цаг 10 минутын өмнө Нийтийн дууны "Ханхүү"-г Нийслэлийн соёл, урлагийн газрын даргаар томилжээ 2 цаг 26 минутын өмнө Ж.Бямбадорж: Хөдөлмөрлөх эрхтэй холбоотой гомдол хамгийн их ирдэг 2 цаг 45 минутын өмнө Авилгын гэмт хэргийн уг сурвалж нь хууль тогтоогчид болж байна 2 цаг 58 минутын өмнө Ордны бузар булай 3 цаг 39 минутын өмнө Украины зүүн нутагт гал зогсоохоор тохиролцлоо 3 цаг 52 минутын өмнө Э.Бэхбаяр “Алан 2019” олон улсын тэмцээнээс мөнгөн медаль хүртэв 4 цаг 1 минутын өмнө Дүүжин замын төслийн талаар Францын Элчин сайдтай санал солилцов 4 цаг 49 минутын өмнө Хөнгөлөлттэй эмийн жагсаалтад өөрчлөлт оруулна 4 цаг 56 минутын өмнө Бид уг нь шударга байсан юмаа 5 цаг 8 минутын өмнө Хийн хоолойг дамжуулах чиглэл төмөр замын дагуу байхаар тохиролцлоо 5 цаг 22 минутын өмнө Утаа шүүгч суурилуулаагүй ААН-үүдэд хугацаатай даалгавар өгнө 5 цаг 29 минутын өмнө 2019 оны эхний 11 сард 5287 иргэнд ипотекийн зээл олгожээ 6 цаг 32 минутын өмнө Олон улсын галт тэрэгний хуваарийг танилцуулж байна 6 цаг 41 минутын өмнө Төрийн банкны захирал асан Д.Баярсайханд хоёр жил хорих ял оноожээ 6 цаг 59 минутын өмнө Махны экспорт зогсоогүй гэв 7 цаг 14 минутын өмнө Үйлдвэрт гарсан галын улмаас 40 гаруй хүн амиа алджээ 7 цаг 41 минутын өмнө УДШ “Сентеррагоулд Монголия” ХХК-ийн дөрвөн тусгай зөвшөөрлийг цуцаллаа 21 цаг 25 минутын өмнө Аврагчид 29 жил хаагдсан Асгатын мөнгөний далд уурхайг нээхээр ажиллаж байна 22 цаг 28 минутын өмнө "Автомашинтай жагсаал"-д оролцогч эсэргүүцлээ илэрхийлж, хувцсаа тайлжээ 22 цаг 43 минутын өмнө "Голомт"-ын Д.Баясгалан, “Түмэн шувуут”-ын Л.Эрхэмбаяр нарын 21 хүнд Гавьяат цол хүртээлээ 23 цаг 56 минутын өмнө "НДШ-д тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээж авна. Төсвийнхийг хүлээж авахгүй" Өчигдөр 15 цаг 22 минутад Зам ашигласны төлбөрт иргэдийн саналыг тусгах чиглэл өглөө Өчигдөр 13 цаг 36 минутад Сэргээш хэрэглэсэн бөхдөө Хэнтийчүүд "ХААН ШОНХОР" өгчээ Өчигдөр 13 цаг 26 минутад Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд УИХ-д нэр дэвших 5 хувийн квот хүслээ Өчигдөр 13 цаг 02 минутад Автозам ашигласны хураамжийг НИТХ-аар дахин хэлэлцүүлэх чиглэл өглөө Өчигдөр 12 цаг 41 минутад "Эрдэнэт" үйлдвэр, Хөгжлийн банкны хэргийн нотлох баримтыг бүрэн, шуурхай олж чадахгүй байна" Өчигдөр 12 цаг 21 минутад Codelco 2028 он хүртэлх хөтөлбөрийн хөрөнгө оруулалтаа 20 хувиар танана Өчигдөр 10 цаг 21 минутад Ким Жөн Унтай маш сайн харилцаатай байгаа хэмээн мэдэгджээ Өчигдөр 10 цаг 10 минутад УИХ дахь МАН-ын бүлэг, АН болон ШИНЭН-ын зөвлөл хуралдана Өчигдөр 09 цаг 56 минутад Д.Эрдэнэбаатар: Хүн улсын соёлын өв дэлхийг “цочоож” эхэлсэн нь тодорхой боллоо Өчигдөр 09 цаг 48 минутад Цасан шуурга шуурч, хүйтний эрч чангарна Өчигдөр 09 цаг 27 минутад Х.Баттулга: Ардчиллыг хэн нэгэн суут хүн, хэсэг бүлэг зоригт хүмүүс авчраагүй Өчигдөр 09 цаг 17 минутад Жолооч нар автомашинтай жагсаал зохион байгуулна Өчигдөр 09 цаг 09 минутад Хөгжилгүй гэсэн гайхшралд өгөх нэг тайлбар Өчигдөр 08 цаг 28 минутад "Moon Dance" хамтлаг гурав дахь удаагаа Дэлхийн аваргын цомын эзэн боллоо Уржигдар 13 цаг 58 минутад Монгол Улс бүс нутгийн эрчим хүчний интеграцид бодитой оролцох боломж бүрдэв Уржигдар 11 цаг 07 минутад С.Лувсангомбо: Түүхэн барилга байгууламжаа хадгалж, хамгаалах тал дээр анхаарч ажиллахыг хүсье Уржигдар 09 цаг 41 минутад Амьдралын хэв маягт тань өөрчлөлт хийж чадах 5 ном 2019-12-07 15:14 Парисчууд тэтгэврийн шинэчлэлийг эсэргүүцэн жагсжээ 2019-12-06 16:20 Сурагчид Шүд угаалтын аваргаа шалгаруулахаар өрсөлдөж байна 2019-12-06 16:11 Х.Галымбек: Хүхрийн хэмжээ одоогийнхоос 16 дахин өсч байж аюул учруулна 2019-12-06 15:44 Л.Энх-Амгалан: Том мажоритари тойрогт 26 хүн дугуйлах өөр хувилбар бий 2019-12-06 15:31 Пауэрлифтингийн дэлхийн аварга Э.Содномпилжээг “Нийслэлийн хүндэт иргэн”-ээр өргөмжлөв 2019-12-06 14:43
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
iРедакцийн сонголт
Top