/ANADOLU/ Хэдийгээр худалдааны саад тотгорууд нэмэгдсээр байгаа боловч цэвэр эрчим хүчний технологийн дэлхийн зах зээл улам тэлсээр өнгөрсөн 2025 онд 1.1 их наяд долларт хүрсэн байна.

Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн /ОУЭХА/ судалгаагаар, сүүлийн 10 жилийн хугацаанд зах зээлийн багтаамж жилд дунджаар 20 орчим хувиар өссөөр иржээ. Энэ бол нарны хавтан, салхин сэнс, цэнэг хураагуур, цахилгаан автомашин, дулааны насос, электролизерийн зах зээл юм.  

Зах зээл тэлэхийн сацуу цэвэр эрчим хүчний технологийн үнэ буурсаар байна. Тухайлбал, 2023-2025 онд нарны хавтангийн модулийн үнэ 50 орчим хувиар, цэнэг хураагуурын үнэ 30 хувиар хямдарчээ. Зардал буурснаар цэвэр эрчим хүчний технологийн өрсөлдөх чадвар сайжирчээ.

Ийм төрлийн технологид оруулж буй хөрөнгө оруулалтаар Хятад улс дэлхийд тэргүүлж байгаа бөгөөд 2023 онд 220 тэрбум доллар оруулсан бол энэ хэмжээ 2024 онд буурч, 2025 онд 200 тэрбумаас доошилжээ. Тус улс 2020 оноос хойш цэвэр эрчим хүчний технологид оруулж буй дэлхий даяарх нийт хөрөнгө оруулалтын 70 орчим хувийг эзэлж байгаа юм.

Европын Холбооны орнуудад хөрөнгө оруулалтын хэмжээ 2023-2024 онд бараг хоёр дахин нэмэгдсэн байна. Өмнөд Солонгост цэнэг хураагуур ба цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлд оруулж буй хөрөнгө оруулалт 25 хувиар, Энэтхэгт 65 хувиар тус тус өсжээ.  

Харин нийт хөрөнгө оруулалтын өсөлт удааширч байгаа нь үйлдвэрлэлийн хүчин чадлын өсөлт нь эрэлтээс давсантай холбоотой. ОУЭХА-гийн судалгаагаар, 2024 онд нарны хавтан үйлдвэрлэх хүчин чадал дэлхий даяарх нийт эрэлтээс 2 гаруй дахин, цэнэг хураагуурынх 3 гаруй дахин давсан байна. 

Үүний зэрэгцээ цэвэр эрчим хүчний технологийн салбарт гаалийн татвар гэх мэт худалдааны хязгаарлалтууд чангарч байна. 2024 онд гэхэд, нарны эрчим хүчний төхөөрөмжүүдэд ногдуулж буй гаалийн татвар өмнөх онтой харьцуулахад 9 дахин нэмэгдэж, 36 хувьд хүрчээ.  

Гэсэн хэдий ч өнөөгийн бодлого үргэлжлэн хэрэгжих аваас цэвэр эрчим хүчний технологийн зах зээлийн багтаамж 2035 он гэхэд 2.6 их наяд доллароос давна гэж ОУЭХА тооцоолсон байна.