Кембрижийн их сургуулийн эрдэмтэд манай нарны аймгаас хол орших K2-18b хэмээх гаригийн агаар мандалд амьдралтай холбоотой байж болзошгүй молекулуудын ул мөрийг илрүүлсэн тухайгаа зарлалаа. NASA-гийн James Webb сансрын телескоп (JWST) ашиглан хийсэн ажиглалт нь одоогоор хамгийн хүчтэй, гэхдээ урьдчилсан шинжтэй нотолгоонд тооцогдож байна.

Амьдралын ул мөр – DMS ба DMDS

K2-18b гаригийн агаар мандалд илэрсэн диметил сульфид (DMS) ба диметил дисульфид (DMDS) молекулууд нь Дэлхий дээр зөвхөн далайн фитопланктон болон бактерийн гаралтай ялгардаг. Уг илрүүлэлт нь өмнөх 68% итгэлтэй (1 сигма) үр дүнгээс хамаагүй өндөр — 99.7% (3 сигма) түвшинд хүрээд байна. Гэсэн ч шинжлэх ухаанд “нээлт” гэж тооцогдохын тулд 99.99999% буюу 5 сигма түвшинд хүрэх шаардлагатай.

Профессор Никку Мадхусудхан “энэ бол бид гадна орчлон ертөнцөд амьдрал байж болох хамгийн хүчтэй нотолгоо. Бид 1–2 жилийн дотор энэ дохиог баталгаажуулж чадна гэдэгт итгэлтэй байна” гэж мэдэгдсэн.

Одон орон судлалын маргаан

Гэхдээ олон эрдэмтэд болгоомжтой хандаж байна:

• Проф. Кэтрин Хэйманс (Эдинбургийн их сургууль): “Эдгээр молекулыг амьд биетээс гадна геологийн онцгой үйл явцаар гаргаж болох тул бид бүрэн итгэлтэй байж чадахгүй”.

• Проф. Оливер Шортл, Др. Николас Воган нарын судалгаагаар K2-18b нь шингэн усны далайтай гариг биш, харин хайлмаг чулуу эсвэл хийтэй гариг байж болзошгүй гэсэн хувилбар дэвшүүлжээ.

Мөн аммиак илрээгүй нь далайтай гэх таамагт хүч нэмж байгаа ч, энэ нь лавтай нотолгоо биш. JWST телескоп зөвхөн агаар мандлын гэрлийг судалж байгаа тул дүгнэлт хийхэд хэт нарийн түвэгтэй байна.

Ирээдүйн боломж ба түүхэн мөч

K2-18b гариг нь Дэлхийгээс 700 их наяд милийн зайд орших ба хэмжээгээрээ Дэлхийгээс 2.5 дахин том юм. James Webb телескопын тусламжтайгаар тэрхүү холын гаригийн агаар мандлын химийн найрлагыг гэрлийн спектрээр шинжилж чадсан нь энэхүү гайхамшигт үр дүнг авчирсан юм.

Проф. Мадхусудхан хэлэхдээ:

“Ирээдүйд бид өнөө үеийг эргэн хараад, энэ мөчөөс эхлэн хүн төрөлхтөн 'Орчлон ертөнц амьд байна' гэсэн ойлголттой ойртож эхэлсэн гэж хэлэх байх. Энэ бол бид ганцаараа биш байж болохын түүхэн эргэлтийн цэг.”

Энэхүү судалгаа The Astrophysical Journal Letters сэтгүүлд нийтлэгдсэн байна.

Эх сурвалж: BBC News, NASA, The Astrophysical Journal Letters