Аварга том “аймшгийн шувуу”-ны шилбэний яс олджээ

2024/11/04

Эртний амьтдын чулуужсан ясны цуглуулгад байсан “аймшгийн шувуу”-ны ясны үлдэгдлийг олон улсын палеонтологичдын баг олж илрүүлсэн байна. Энэхүү “аймшгийн шувуу” нь тухайн жигүүртний бүлийн шувуудын дотроос хамгийн том биетэй нь бөгөөд бусдаасаа 5-20 хувиар том ажээ. Энэ тухай Жон Хопкинсын их сургуулийн хэвлэлийн алба мэдээллээ.

“Энэ шувуу өнөөгийн Колумб улсын нутаг дэвсгэрт 12 сая орчим жилийн өмнө миоценийн эрин үед амьдарч байсан. Түүний шилбэний ясан дээр хэд хэдэн шүдний ором байсан нь эртний аварга том кайман загасных байж магадгүй. Энэ загасны биеийн хэмжээг тооцож үзвээс, “аймшгийн шувуу” чухамдаа шилбэндээ шархадсаны улмаас үхсэн байх магадлалтай" гэж тус их сургуулийн доцент Шиван Кук ярьж байна.

“Аймшгийн шувуу” гэдэг нь өнөөгийн Өмнөд ба Хойд Америкийн нутагт 43 сая жилийн өмнө үүссэн Phorusrhacidae гэдэг жигүүртний бүлийн аварга том биетэй шувууг хэлдэг ажээ. Уг шувууны хамгийн том нь 350 кг жинтэй, өндөр нь 3 м байсан гэнэ. Хамгийн сүүлчийн “аймшгийн шувуу”-ны төрөл зүйл нь харьцангуй саяхан буюу 100 мянган жилийн өмнө устаж үгүй болсон байх магадлалтай.

Балар эртний үеийн амьтдын чулуужсан яснуудыг цуглуулдаг Сесар Пердомо гэдэг Колумбын нэгэн музейн эрхлэгчийн хувийн цуглуулга дотроос судлаачид аварга том шувууны үлдэгдлийг олсон байна. Одоогоос 20 орчим жилийн өмнө Пердомо уг шувууны шилбийг олсон боловч жилийн өмнөөс л эрдэмтэд уг ясыг анзааран сонирхох болжээ. Ингээд судлаачид Колумбын Виллавьеха хотод нээгдсэн Пердомогийн музейд зочлох үеэрээ гурван хэмжээст сканераар шилбэний ясны зургийг авсан бөгөөд компьютерын загварчлал хийхэд уг чулуужсан яс нь “аймшгийн шувууны” үл мэдэгдэх нэгэн төрөлд хамаардаг болохыг тогтоосон бөгөөд уг шувууны өндөр нь 3,2-3,6 м байсан гэж үзжээ.

Гэхдээ Пердомогийн цуглуулгад аварга том шувууны ердөө ганцхан ширхэг яс байсан учраас түүний хувьслын үйл явцыг тодорхойлох боломжгүй байгаа юм. Цаашдаа Колумб улсад хийхээр төлөвлөж буй малтлагын явцад аварга жигүүртний өөр бусад үлдэгдлийг олсноор түүний ерөнхий дүр төрх, амьдарч байсан орчныг нь тодорхойлох боломжтой гэж судлаачид найдаж байна.

iСанал болгох

Э.Бат-Үүл: Нийслэлийн бүх хариуцлагыг Н.Учралаас нэхэх ёстой

Оросын ард түмний сөрөн тэсвэрлэх чадвар

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал дарга нар л хамгаалагдана

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Парламент өөрсдийнхөө тухай хуулийг хэлэлцэж эхэллээ

iШинэ мэдээ

Роналдугийн тоглодог "Аль-Наср" баг Саудын Арабын аваргаар шалгарлаа 6 мин Дэлхийн чансааны оноо олгох “Улаанбаатар опен” тэмцээн болно 7 мин Швейцарын шигшээ баг хоккейн ДАШТ-ий хасагдах шатанд шалгарлаа 7 мин Биологийн олон янз байдлын олон улсын өдөр тохиож байна 8 мин ХБНГУ-д 100 оюутныг инженерийн чиглэлээр сургах асуудлыг хэлэлцэж байна 8 мин Монгол Улсын хаягийн мэдээллийн системийг шинэчлэх төслийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурлаа 10 мин "Хүртээмжтэй багшлахуй" багш нарын заах арга зүйн уралдааны хоёрдугаар шат эхэллээ 11 мин З.Боргилмаа: Сэтгүүлчдийг хорьж шалгадаг, өөрөөр нь гэм бурууг нь хүлээлгэдэг жишиг тогтлоо 2 цаг 6 мин Парламент өөрсдийнхөө тухай хуулийг хэлэлцэж эхэллээ 2 цаг 21 мин Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслөөр АН-ын бүлэг завсарлага авлаа 2 цаг 38 мин Гишүүдийн сахилга, хариуцлагыг чангатгаснаар парламентад итгэх иргэдийн итгэлийг сэргээнэ гэв 2 цаг 49 мин Нийслэлийн шинэ Засаг даргыг ирэх даваа гаригт томилно 3 цаг 17 мин Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол 54 хүртэл хувиар буурсныг танилцууллаа 3 цаг 32 мин ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат Монголын арьс ширний үйлдвэрлэлийн холбооны төлөөлөлтэй уулзлаа 3 цаг 33 мин ОБЕГ-ын дарга Г.Ариунбуян Гал түймэр унтраах, аврах 65 дугаар ангид ажиллалаа 3 цаг 34 мин ХБНГУ-д инженер, техникийн чиглэлээр 100 оюутан суралцуулахаар хэлэлцэж байна 3 цаг 35 мин Элчин сайд Н.Оюундарь Украины Ерөнхийлөгчид Итгэмжлэх жуух бичгээ өргөн барив 3 цаг 36 мин Италийн алдарт "Палио" морин уралдааны зохион байгуулагчидтай уулзлаа 3 цаг 36 мин "Эрдэнэт үйлдвэр" гаалийн байгууллагуудтай хамтран экспортын зардлыг бууруулах асуудлаар хэлэлцлээ 3 цаг 36 мин Өнөөдөр болох үйл явдлын тойм 3 цаг 37 мин

iИх уншсан

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал улстөрчид, албан тушаалтну... Ард иргэдээ “ялаа” гэдэг нөхөд намын даргаа “бацаан аа” гэх ... Х.Баттулгын Д.Ганзориг явж, У.Хүрэлсүхийн Ч.Хосбаяр Ерөнхий ... Монгол улсын анхны маркуудыг марзан Шарав зурсан нь үнэн үү ... Манай төрийн татвар Манжийн үеийнхээс ч өндөр болжээ М.Тулгат: Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хоёр том нам тохирвол гүй... Монгол хэмээх нэрийн учир Өрхийн сарын дундаж орлого 2.9 сая, зарлага 2.8 сая төгрөгт ... Ерөнхий сайд банк, санхүүгийн салбарынхантай уулзаж ногоон с... Их Британи Оросын газрын тосоор үйлдвэрлэсэн түлш импортлохы... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх АШУҮИС-ийн эрдэмтэн багш, ажилтнуудта... Нөөцийн махны борлуулалтаас 1.3 тэрбум төгрөгийн авлага үүсж... П.Ганзориг: Өнгөрсөн 30 жилийн бодлогын алдаа нь дандаа үнэ ... В.Путин, Ши Жиньпин нар иж бүрэн түншлэлийг бэхжүүлэх тухай ... Улаанбаатар марафон 2026-ын үеэр зам хаах мэдээлэл Криштиану Роналду ДАШТ-д оролцох Португалын шигшээ багт багт... БНСУ, Япон улсууд эрчим хүчний салбарт хамтын ажиллагаагаа ө... "Үндэсний бичиг соёл, номын өдрүүд" улс орон даяар эхэллээ Эрдэнэт хотын гэр хорооллын өрхүүдэд үнэ төлбөргүй мод, суул... Агаарын хөлгийн түлш нийлүүлэх хэлэлцээрийг соёрхон батлах х...