Аварга том “аймшгийн шувуу”-ны шилбэний яс олджээ

2024/11/04

Эртний амьтдын чулуужсан ясны цуглуулгад байсан “аймшгийн шувуу”-ны ясны үлдэгдлийг олон улсын палеонтологичдын баг олж илрүүлсэн байна. Энэхүү “аймшгийн шувуу” нь тухайн жигүүртний бүлийн шувуудын дотроос хамгийн том биетэй нь бөгөөд бусдаасаа 5-20 хувиар том ажээ. Энэ тухай Жон Хопкинсын их сургуулийн хэвлэлийн алба мэдээллээ.

“Энэ шувуу өнөөгийн Колумб улсын нутаг дэвсгэрт 12 сая орчим жилийн өмнө миоценийн эрин үед амьдарч байсан. Түүний шилбэний ясан дээр хэд хэдэн шүдний ором байсан нь эртний аварга том кайман загасных байж магадгүй. Энэ загасны биеийн хэмжээг тооцож үзвээс, “аймшгийн шувуу” чухамдаа шилбэндээ шархадсаны улмаас үхсэн байх магадлалтай" гэж тус их сургуулийн доцент Шиван Кук ярьж байна.

“Аймшгийн шувуу” гэдэг нь өнөөгийн Өмнөд ба Хойд Америкийн нутагт 43 сая жилийн өмнө үүссэн Phorusrhacidae гэдэг жигүүртний бүлийн аварга том биетэй шувууг хэлдэг ажээ. Уг шувууны хамгийн том нь 350 кг жинтэй, өндөр нь 3 м байсан гэнэ. Хамгийн сүүлчийн “аймшгийн шувуу”-ны төрөл зүйл нь харьцангуй саяхан буюу 100 мянган жилийн өмнө устаж үгүй болсон байх магадлалтай.

Балар эртний үеийн амьтдын чулуужсан яснуудыг цуглуулдаг Сесар Пердомо гэдэг Колумбын нэгэн музейн эрхлэгчийн хувийн цуглуулга дотроос судлаачид аварга том шувууны үлдэгдлийг олсон байна. Одоогоос 20 орчим жилийн өмнө Пердомо уг шувууны шилбийг олсон боловч жилийн өмнөөс л эрдэмтэд уг ясыг анзааран сонирхох болжээ. Ингээд судлаачид Колумбын Виллавьеха хотод нээгдсэн Пердомогийн музейд зочлох үеэрээ гурван хэмжээст сканераар шилбэний ясны зургийг авсан бөгөөд компьютерын загварчлал хийхэд уг чулуужсан яс нь “аймшгийн шувууны” үл мэдэгдэх нэгэн төрөлд хамаардаг болохыг тогтоосон бөгөөд уг шувууны өндөр нь 3,2-3,6 м байсан гэж үзжээ.

Гэхдээ Пердомогийн цуглуулгад аварга том шувууны ердөө ганцхан ширхэг яс байсан учраас түүний хувьслын үйл явцыг тодорхойлох боломжгүй байгаа юм. Цаашдаа Колумб улсад хийхээр төлөвлөж буй малтлагын явцад аварга жигүүртний өөр бусад үлдэгдлийг олсноор түүний ерөнхий дүр төрх, амьдарч байсан орчныг нь тодорхойлох боломжтой гэж судлаачид найдаж байна.

iСанал болгох

Оросын ард түмний сөрөн тэсвэрлэх чадвар

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал дарга нар л хамгаалагдана

Э.Бат-Үүл: Нийслэлийн бүх хариуцлагыг Н.Учралаас нэхэх ёстой

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Парламент өөрсдийнхөө тухай хуулийг хэлэлцэж эхэллээ

iШинэ мэдээ

Нью-Йоркчууд хөл бөмбөгийн ДАШТ-ий тасалбарыг 50 доллароор авах боломжтой боллоо 5 цаг 2 мин Улаанбаатар марафоны үеэр зарим замыг хааж, скүтер унахыг хориглоно 5 цаг 5 мин Ерөнхийлөгчийн ивээл дор “Монгол адуучин” үндэсний чуулган болж байна 5 цаг 7 мин Эрчим хүчний бодлогын зөвлөл хуралдаж, шилжилтийн стратегийн төслийг хэлэлцлээ 5 цаг 8 мин Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Их Британийн Элчин сайд Фиона Блайтад "Алтан гэрэгэ" гардууллаа 5 цаг 9 мин Шинэ нисэх буудлыг нийслэлтэй төмөр замаар холбох төслийн судалгааг хэлэлцлээ 5 цаг 11 мин Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Амарсайхан НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн суурин төлөөлөгчтэй уулзлаа 5 цаг 11 мин "Улаанбаатар марафон 2026"-тай холбоотойгоор нийтийн тээврийн чиглэлд өөрчлөлт орно 5 цаг 13 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 6 хэм дулаан 9 цаг 20 мин Нэг өдрийн дотор 274 хүн Эверестийн оргилд гарч дээд амжилт тогтоолоо 9 цаг 22 мин Генералууд Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд мод тарилаа 9 цаг 26 мин Ерөнхийлөгчийн ивээл дор "Монгол адуучин" үндэсний чуулган анх удаа болж байна 9 цаг 26 мин Улаанбаатар хотын зарим байршлын халуун усыг түр хязгаарлана 9 цаг 27 мин Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болно 9 цаг 28 мин Газрын тос боловсруулах үйлдвэр, Эрдэнэбүрэний УЦС барих төслийн санхүүжилтийг шийдвэрлэлээ 10 цаг 10 мин Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ёстой юмсан 12 цаг 20 мин Роналдугийн тоглодог "Аль-Наср" баг Саудын Арабын аваргаар шалгарлаа 12 цаг 39 мин Дэлхийн чансааны оноо олгох “Улаанбаатар опен” тэмцээн болно 12 цаг 40 мин Швейцарын шигшээ баг хоккейн ДАШТ-ий хасагдах шатанд шалгарлаа 12 цаг 40 мин Биологийн олон янз байдлын олон улсын өдөр тохиож байна 12 цаг 41 мин

iИх уншсан

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал улстөрчид, албан тушаалтну... Ард иргэдээ “ялаа” гэдэг нөхөд намын даргаа “бацаан аа” гэх ... Х.Баттулгын Д.Ганзориг явж, У.Хүрэлсүхийн Ч.Хосбаяр Ерөнхий ... Монгол улсын анхны маркуудыг марзан Шарав зурсан нь үнэн үү ... Манай төрийн татвар Манжийн үеийнхээс ч өндөр болжээ М.Тулгат: Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хоёр том нам тохирвол гүй... Монгол хэмээх нэрийн учир Э.Бат-Үүл: Нийслэлийн бүх хариуцлагыг улаанбаатарчууд Н.Учра... Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ... Парламент өөрсдийнхөө тухай хуулийг хэлэлцэж эхэллээ Улаанбаатар марафон 2026-ын үеэр зам хаах мэдээлэл Өрхийн сарын дундаж орлого 2.9 сая, зарлага 2.8 сая төгрөгт ... Их Британи Оросын газрын тосоор үйлдвэрлэсэн түлш импортлохы... Нөөцийн махны борлуулалтаас 1.3 тэрбум төгрөгийн авлага үүсж... П.Ганзориг: Өнгөрсөн 30 жилийн бодлогын алдаа нь дандаа үнэ ... В.Путин, Ши Жиньпин нар иж бүрэн түншлэлийг бэхжүүлэх тухай ... БНСУ, Япон улсууд эрчим хүчний салбарт хамтын ажиллагаагаа ө... Криштиану Роналду ДАШТ-д оролцох Португалын шигшээ багт багт... Лондоны “Арсенал” клуб 22 жилийн дараа Английн аварга боллоо... Илон Маскийн "OpenAI" компанийн эсрэг гаргасан гомдлыг шүүх ...