Аварга том “аймшгийн шувуу”-ны шилбэний яс олджээ

2024/11/04

Эртний амьтдын чулуужсан ясны цуглуулгад байсан “аймшгийн шувуу”-ны ясны үлдэгдлийг олон улсын палеонтологичдын баг олж илрүүлсэн байна. Энэхүү “аймшгийн шувуу” нь тухайн жигүүртний бүлийн шувуудын дотроос хамгийн том биетэй нь бөгөөд бусдаасаа 5-20 хувиар том ажээ. Энэ тухай Жон Хопкинсын их сургуулийн хэвлэлийн алба мэдээллээ.

“Энэ шувуу өнөөгийн Колумб улсын нутаг дэвсгэрт 12 сая орчим жилийн өмнө миоценийн эрин үед амьдарч байсан. Түүний шилбэний ясан дээр хэд хэдэн шүдний ором байсан нь эртний аварга том кайман загасных байж магадгүй. Энэ загасны биеийн хэмжээг тооцож үзвээс, “аймшгийн шувуу” чухамдаа шилбэндээ шархадсаны улмаас үхсэн байх магадлалтай" гэж тус их сургуулийн доцент Шиван Кук ярьж байна.

“Аймшгийн шувуу” гэдэг нь өнөөгийн Өмнөд ба Хойд Америкийн нутагт 43 сая жилийн өмнө үүссэн Phorusrhacidae гэдэг жигүүртний бүлийн аварга том биетэй шувууг хэлдэг ажээ. Уг шувууны хамгийн том нь 350 кг жинтэй, өндөр нь 3 м байсан гэнэ. Хамгийн сүүлчийн “аймшгийн шувуу”-ны төрөл зүйл нь харьцангуй саяхан буюу 100 мянган жилийн өмнө устаж үгүй болсон байх магадлалтай.

Балар эртний үеийн амьтдын чулуужсан яснуудыг цуглуулдаг Сесар Пердомо гэдэг Колумбын нэгэн музейн эрхлэгчийн хувийн цуглуулга дотроос судлаачид аварга том шувууны үлдэгдлийг олсон байна. Одоогоос 20 орчим жилийн өмнө Пердомо уг шувууны шилбийг олсон боловч жилийн өмнөөс л эрдэмтэд уг ясыг анзааран сонирхох болжээ. Ингээд судлаачид Колумбын Виллавьеха хотод нээгдсэн Пердомогийн музейд зочлох үеэрээ гурван хэмжээст сканераар шилбэний ясны зургийг авсан бөгөөд компьютерын загварчлал хийхэд уг чулуужсан яс нь “аймшгийн шувууны” үл мэдэгдэх нэгэн төрөлд хамаардаг болохыг тогтоосон бөгөөд уг шувууны өндөр нь 3,2-3,6 м байсан гэж үзжээ.

Гэхдээ Пердомогийн цуглуулгад аварга том шувууны ердөө ганцхан ширхэг яс байсан учраас түүний хувьслын үйл явцыг тодорхойлох боломжгүй байгаа юм. Цаашдаа Колумб улсад хийхээр төлөвлөж буй малтлагын явцад аварга жигүүртний өөр бусад үлдэгдлийг олсноор түүний ерөнхий дүр төрх, амьдарч байсан орчныг нь тодорхойлох боломжтой гэж судлаачид найдаж байна.

iСанал болгох

Илон Маскийн "OpenAI" компанийн эсрэг гаргасан гомдлыг шүүх хэрэгсэхгүй болгов

Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч

Ж.Бат-Эрдэнэ: Улс төрийн энэ амьдрал цаашдаа улам л эрүүлжээд явна

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Монгол хэмээх нэрийн учир

iШинэ мэдээ

Оюутолгойн менежментийн төлбөрийг хоёр дахин бууруулахаар тохиролцлоо 11 цаг 11 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 10 хэм дулаан 11 цаг 32 мин АШУҮИС-ийн Монгол-Японы эмнэлэг нүдний торлог, шилэнцрийн мэс заслыг нэвтрүүллээ 11 цаг 33 мин 18 нас хүрээгүй бол суррон унуулахгүй байхыг анхаарууллаа 11 цаг 42 мин 39 дэх удаагийн "Номын баяр" амжилттай болж өндөрлөлөө 11 цаг 43 мин Ард иргэдээ “ялаа” гэдэг нөхөд намын даргаа “бацаан аа” гэх юу ч биш 14 цаг 11 мин Илон Маскийн "OpenAI" компанийн эсрэг гаргасан гомдлыг шүүх хэрэгсэхгүй болгов 14 цаг 12 мин Нөөцийн махны борлуулалтаас 1.3 тэрбум төгрөгийн авлага үүсжээ 14 цаг 12 мин Н.Мадурогийн ойрын хүн А.Саабыг мөнгө угаасан хэрэгт буруутгажээ 14 цаг 14 мин Нөөцийн махны өргөтгөсөн худалдаа тавдугаар сарын 19-нөөс эхэлнэ 14 цаг 21 мин Оюутолгой төслийн менежментийн төлбөрийг бууруулах хэлэлцээ эхэллээ 14 цаг 23 мин Дулааны тавдугаар цахилгаан станцыг ДЦС-2-ын үнсэн сангийн газарт барина 14 цаг 23 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх "UBCab" компанийн жолооч нарын төлөөлөлтэй уулзлаа 14 цаг 24 мин Испанийн шүүх дуучин Шакираг цагаатгаж, 60 сая еврог буцаан олгохоор болжээ 15 цаг 31 мин Японд их сургууль төгсөөд хилчин болохоор ирсэн Ч.Тэмүүлэн 15 цаг 31 мин “Оюу толгой”, “Энержи ресурс” компаниуд орон нутгийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр хэлэлцлээ 15 цаг 32 мин АНУ-ын Миннесота, Юта мужид суух Монгол Улсын Өргөмжит консулуудыг томиллоо 15 цаг 33 мин Азийн аялал жуулчлалын 15 дахь удаагийн форум Улаанбаатар хотод болно 15 цаг 34 мин Ховордсон хонин тоодог шувууг агнах, худалдахыг хуулиар хориглодог 15 цаг 35 мин Олимпын таеквондогийн Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн эхэллээ 15 цаг 36 мин

iИх уншсан

Оросын ард түмний сөрөн тэсвэрлэх чадвар Л.Гантөмөр: Н.Учрал бол У.Хүрэлсүхийн бүрэн дэмжлэгтэй байга... Манай төрийн татвар Манжийн үеийнхээс ч өндөр болжээ “Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал улстөрчид, албан тушаалтну... Эрхэм гишүүд сэтгүүлчдийг “Chilling effect”-д оруулсан алдаа... Б.Пунсалмаа: Төсөвт өртөг нь 1000 хувиар нэмэгдээд 17 жил бо... Ард иргэдээ “ялаа” гэдэг нөхөд намын даргаа “бацаан аа” гэх ... Монгол хэмээх нэрийн учир Улаанбаатар хот Вьетнам улсын нийслэл Ханой хоттой хамтран а... Хятад улс Америкийн компаниудад хэдэн зуун тэрбум ам.доллары... Ерөнхий сайд банк, санхүүгийн салбарынхантай уулзаж ногоон с... Филиппиний Сенатын ордонд буун дуу гарчээ Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх АШУҮИС-ийн эрдэмтэн багш, ажилтнуудта... Нөөцийн махны борлуулалтаас 1.3 тэрбум төгрөгийн авлага үүсж... П.Ганзориг: Өнгөрсөн 30 жилийн бодлогын алдаа нь дандаа үнэ ... Зайсанд шинэ сургууль, цэцэрлэг болон 1.9 км авто зам барина... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх багш нартай уулзаж, боловсролын салба... Нийгмийн даатгалын сангаас 2026 онд зургаан их наяд төгрөгий... "Үндэсний бичиг соёл, номын өдрүүд" улс орон даяар эхэллээ Эрдэнэт хотын гэр хорооллын өрхүүдэд үнэ төлбөргүй мод, суул...