Токаевын айлчлалыг дагаж Монголын улс төр хоёр хоног л "халав". Казакстан лугаа хөгжье баръя, Казакстан бол цөмийн энергийн том тоглогч энэ тэр гээд. Арай л араас нь дагаад нүүчихсэнгүй.

Гэвч айлчлал дууссаны маргааш л улс гэрээрээ хөрсөн дээрээ бууж, эргээд эрчим хүчнийхээ салбарын "ёроол" амьдрал руу уналаа. Өнгөрсөн өвөл цахилгаанаа хязгаарласан, энэ өвөл нэмээд дулаанаа хязгаарлана гэдгийг Эрчим хүчний сайд нь хэлэв. Улаанбаатар хотод -30 хэм хүрвэл (угаасаа хүрдэг л дээ) 3-р станц шууд зогсоно. Эрчим хүч, дулааны  энэ хомсдлоос гарахын тулд 3-р станц шиг дахиад гурван станц, үүнтэй тэнцэх хэмжээний эх үүсвэр хэрэгтэй гэнэ. Нөгөө "индүү залгасан ч Энхбаяр" гэдэг шиг суваг солиод л сүйрэл ярьж байна. Цахилгааны үнийг 29 хувиар нэмнэ, үнийн нэмэгдлийг дагаж үүсэх инфляци нь 10 хувь давна гэх мэтчилэн.

Гэвч үнэ нэмлээ гээд нийлүүлэлт нэмэгдэх үү гэвэл үгүй. Тийм учраас цахилгаан, дулааны хязгаарлалт хамтдаа явна. Салбарын сайд нь хүртэл "Энэ бидний тавилан" гээд зогсч байгаа нь жинхэнээсээ бидний тавилан юм даа. Зуныг зусан баахан сумдын 100 жилийн ой тэмдэглэж, хөдөө хотгүй хөгжижгөөсөн. Өчнөөн хөрөнгөөр найр наайдам хийж, морь, бөхөнд бай шагнал тавьсан. Өвөл эхлэнгүүт эрчим хүчний хомсдолтой орон гэдгээ гэнэт санацгаасан. 

Зунжингаа найрласан, шоудсан "хөгжөөд алах гээд" байсан, болоод бүтээд байгаа гэсэн үлгэр эхний цастай хамт дууслаа. Амьдралд тавтай морил... гэдэг билүү. Атал тэр дунд бас нэг хүн, тухайлбал, судлаач Д.Баярхүү Франц улстай байгуулсан цөмийн энергийн салбарт хамтрах асуудлыг эргэж сануулсан байна. Франц бол цөмийн эрчим хүчний том гүрэн, Европын холбооны чирэгч нь. Энэ том гүрний хөрөнгө оруулалт, хамтын ажиллагаа Монголд ороод ирвэл үр ашиг нь зөвхөн эрчим хүчний салбараар хязгаарлагдахгүй. Эдийн засгийн том сэргэлт, хөгжлийн шинэ шат болно шүү дээ гэж.

Хэрвээ цөмийн эрчим хүчтэй болчихвол өнөөдрийнх шиг "3-р станц шиг 3 станц байгуулах" тухай хий хоосон санааширч суухгүй. Эрчим хүчний үнийн өсөлтийг дагаж иргэдийн нуруун дээр ирэх инфляциар айлгахгүй, илүү хүртээмжтэй, үнэ хямд эрчим хүчний шинэ эх үүсвэртэй л болчих юм. Өмнөх парламентын үед байгуулсан гэрээ өнөөдрийг хүртэл яагаад хэрэгждэггүй юм бэ гэсэн чинь Цөмийн энергийн тухай хууль нь байхгүй, хуулиа баталж чадахгүй байгаа юм аа гэнэ. Тэр хууль нь бас хэний, ямар аманд орчихоод, яагаад баталж болохгүй өдий хүрснийг мэддэг хүн байхгүй. Мэдэж байгаа зүйл нь гэвэл цөмийн эрчим хүч, атомын цахилгаан станц ярихаар баахан өмнөөс нь Чернобылын осол, цацраг туяаны хордлого ярьдаг. Өнгөрсөн зуунаас авч үлдсэн ганц мэдлэг, өвлөсөн соёл нь энэ. Энэ зууны хөгжил дэвшлийн тухай ярьдаг, мэддэг нь дэндүү цөөхөн.

Харин өнгөрсөн парламентын үед, Францын төрийн тэргүүний айлчлалд дулдуйдаж хийсэн ганц гэрээ бий. Одоохондоо атгаж болох ганц найдвар нь. Тийм болохоор манай төрийнхөн улааныг харж урваж, шарыг харж шарвадаг, наашаа харж инээгээд цаашаа хараад мартдаг бялангач, зусарч зангаа болиод дэлхийн тэргүүлэгч гүрэнтэй байгуулсан гэрээ, хүлээсэн үүрэг дээрээ бат зогсдог, ажлаа хийдэг тийм соёлд суралцмаар байна. Яах гэж ийм том парламенттай болсон билээ. Юуны төлөө ийм том нүсэр Засгийн газрыг байгуулав?!

Арай гэж парламент дээр хуулийн төсөл нь ороод ирэхээр нөгөө улиг болсон "хоёр толгойтой тугал", энд тэндхийн санхүүжилттэй "шантааж" ярьж хойшоо суудаггүй, арай жаахан хөгжлийн чиг баримжаатай, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй мэдээллээр иргэдтэйгээ уулздаг, болж өгвөл тэднээсээ түрүүлж алхдаг болмоор байна аа, манай хууль тогтоогчид оо. Эсвэл зүгээр лаагаа бариад эсгий гэр лүүгээ буцацгаая. Хамгийн түрүүнд парламент, Засгийн газрыг Богд уулын аманд аваачиж, нүхэн гэрт нүүлгэж оруулъя. Мөн үү?

Б.ЗАЯА