x

Л.Оюун-Эрдэнэ: "МАНАН"-тай тэмцээд МАНГАС болов

Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн төслийг өнгөрөгч долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэж эхлэв. Уг нь бол оны өмнө, арваннэгдүгээр сард УИХ дахь АН-ын бүлгээс өргөн барьсан төсөл. УИХ-ын гишүүн О.Цогтгэрэлийн бланктай УИХ-ын даргад хүргүүлсэн. Оны дараа буюу нэгдүгээр сард “Парламентад суудалтай намууд зөвшилцөлд хүрлээ. Засгийн газар хуулийн төслийг УИХ-д оруулахаар боллоо” гэж мэдээлсэн.

Гэтэл өнгөрсөн пүрэв гаригийн чуулганаас хэлэлцэх эсэхийг нь дэмжсэн Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн төсөл гээч нь АН-ын бүлгээс анх оруулж төслөөсөө тэс хөндлөн зүйл орж ирэв. Өргөн барьсан хуулийн төслөөс зөвхөн нэрийг нь аваад, концепцийг нь бүр эсрэгээр нь өөрчлөөд, үнэн хэрэгтээ Баялгийн сангийн тухай биш, УИХ, Засгийн газарт эрх олгох тухай хууль оруулж ирсэн байна.

Тодруулбал, АН-ын бүлгээс өргөн барьсан хуулийн төсөлд “Баялгийн сан нь хөрөнгө оруулалтын сан юм. Сангийн удирдлагыг УИХ-аас томилж, улс төрөөс хараат бусаар ажиллана” гэсэн. Товчхондоо, уул уурхайн баялгаас олсон орлогыг удирдах, үр ашигтай хөрөнгө оруулалт хийх замаар хуримтлалыг бий болгох, ирээдүйд үр өгөөжийг нь хүртэх тухай хуулийн төсөл. Гол нь улс төрөөс хараат бус, төсвөөс ангид байх.

Үндэсний баялгийн сан гуравхан тохиолдолд төсөвт санхүүжилт хийхээр заасан.

1.Урьдчилан тооцох боломжгүй нөхцөл байдлын улмаас төсвийн орлого буурч төсвийн алдагдал баталсан ДНБ-ий дөрвөн хувиар нэмэгдэж, буурсан тохиолдолд зөвхөн тэнцвэржүүлсэн үнэ болон зах зээлийн үнийн зөрүүгээс үүссэн төсвийн орлогын тасалдлыг;

2. Төсвийн гол нэр төрлийн эрдэс баялгийн зах зээлийн үнэ төсөвт туссан тэнцвэржүүлсэн үнээс буурсан болон гол нэр төрлийн эрдэс баялгийн экспортын биет хэмжээ төсөвт туссан биет хэмжээнээс 20 хувиар буурсан тохиолдолд зөвхөн тэнцвэржүүлсэн үнэ болон зах зээлийн үнийн зөрүүгээс үүссэн төсвийн орлогын тасалдлыг;

3. Гамшгийн аюулын хор уршиг, онцгой нөхцөлийн үр дагаврыг арилгахад төсвөөс нэмж шаардагдах санхүүжилтийн тухайн жилийн ДНБ-ий 1 хувиас давсан хэсгийг бүхэлд нь болон хэсэгчлэн санхүүжүүлэхээр тусгасан.

Гэтэл сая УИХ-аар хэлэлцүүлсэн төсөлд “Баялгийн сангийн төсөв нь улсын нэгдсэн төсвийн бүрэлдэхүүн хэсэг байна” гэж заагаад санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага буюу Сангийн яам санг шууд удирдлагаар хангахаар болж. Мэдээж тухайн жилийн төсөв, санхүүжүүлэх төсөл хөтөлбөрийг нь Засгийн газар боловсруулж, УИХ-аар батлуулна.

Тэгэхээр энэ маань хөрөнгө оруулалтын сан биш, өмнө байсан, одоо ч байгаа Засгийн газрын тусгай сангуудын л нэг хэсэг болж байна.

Одоо Засгийн газар 25 тусгай сантай гэдэг билүү. Энэ бол төсвөөс шууд санхүүжүүлдэг сангууд. Үүн дээр нь нэмээд уул уурхайгаас орж ирсэн орлогыг төвлөрүүлдэг гурван тусгай сантай болох юм байна. Үндэсний баялгийн сан, түүний харьяа Хуримтлалын болон Хөгжлийн сан... Нөгөө ЖДҮ, ТЭДС, Боловсролын зээлийн сантай адил улстөрчдийн гараа угаадаг сан дахиад гурваар нэмэгдлээ гэсэн үг. 

О.Цогтгэрэлийн өргөн барьсан Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль бол төсвийн зардлыг бууруулах тухай хууль байгаа юм. Тухайн жилийн төсвийн төлөвлөсөн орлогоос давсан бүх орлогыг Баялгийн санд төвлөрүүлнэ. Гэтэл Л.Оюун-Эрдэнийн өргөн барьсан хууль нь төсвийг улам томруулах, зардлыг нэмэгдүүлэх, төрийг илүү авилгажуулах тухай хууль байна. Тийм хууль хийчихээд араас нь "МАНАН бүлэгтэй тэмцсэн сүүлчийн Засгийн газар болох байх шүү. Энэ хуулийг батлуулахад иргэдийн дэмжлэг хэрэгтэй байна" энэ тэр. Ингэж тоглохгүй ээ. Л.Оюун-Эрдэнэ гэдэг хүн "МАНАН"-тай тэмцэх гээд өөрөө МАНГАС болсон байна. 

Саяхан шуугиалаад өнгөрсөн “Улаанбаатараас ярьж байна” нэвтрүүлгийн үеэр Ерөнхий сайд ярьж байна лээ. “Засгийн газар Ашиг сонирхлын зөрчлийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулаад төрийн өндөр албан тушаалтан, түүний хамаарал бүхий этгээдүүд төрөөс баталгаа гаргадаг хөнгөлөлттэй зээл, тендерт оролцохгүй болсон” гэж.

Үгүй л дээ. Энэ хууль чинь 2012 оны сонгуулийн өмнө батлагдсан хууль. Бүр тодорхой хэлбэл, Х.Тэмүүжин гишүүн барьж гүйж байгаад батлуулсан, “Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах тухай” гэдэг нэртэй хууль.

2016 оны сонгуулийн дараа МАН гарч ирээд ЖДҮХС-гийн 70 тэрбум төгрөгийг намаараа, парламент, Засгийн газраараа хуваагаад идчихсэн. Хэсэг хуульч нэгдээд энэ хуулийг бариад Үндсэн хуулийн цэц хүртэл явсан, бараагүй шүү дээ. ЖДҮХС-гаас зээл авсан УИХ-ын гишүүд, сайд нараас хоёрхон хүн ял авсан. Нэг нь Б.Ундармаа. “Хохирлоо нөхөн төлнө өө” гээд 40 сая төгрөгөөр торгуулсан. Хамаарал бүхий этгээд биш, бүр өөрсдийнхөө 100 хувь эзэмшдэг компаниар зээл авчихсан Х.Болорчулуун, Я.Содбаатар, Ж.Сүхбаатар нар яагаа ч үгүй шүү дээ. "Хориотой байсныг нь мэдээгүй штээ, буцаагаад төлчий л дөө" гээд өнгөрсөн. Ямар ч хариуцлага хүлээгээгүй. Нэгэнд нь ч эрүүгийн хэрэг үүсгээгүй. Ядаж улс төрийн хариуцлага тооцоогүй. Намын дарга У.Хүрэлсүх “ЖДҮ зээл авсан нөхдийг дахиж нэр дэвшүүлэхгүй ээ” л гэсэн, бүгдээрээ нэр дэвшсэн. Х.Болорчулууун бүр сайд болоод явж байна.

Ерөнхий сайд бас “Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулж, гэмт хэргийн улмаас олсон орлогыг нь төрд хураадаг боллоо. Манай Засгийн газар авилгатай мөн ч сайн тэмцэж байна аа” гэж ярьсан. Үгүй л дээ. Гэмт хэргийн улмаас олсон орлогыг хураах, учирсан хохирлыг барагдуулах чинь угаасаа эрүүгийн эрх зүйн зарчим. Эрүүгийн хуульд одоо ч байгаа. Нөхөр зүгээр саяхан УБТЗ ХНН-ийн нэг хурган даргаас долоон тэрбум төгрөг чихэдсэнээ л яриад байх шиг байна л даа. Үгүй шүү дээ. Б.Ундармаа чинь тийм замаар ялаа хөнгөрүүлсэн. Гэх мэтчилэн...

Худал үгийг мянга давтвал үнэн болдог гэдэг. Л.Оюун-Эрдэнэ бол энэ үгийг итгэл үнэмшил, үзэл баримтлалаа болгосон хүн. Ц.Элбэгдоржийн хэлсэнчлэн "Bible" нь. Гэвч “үнэн, худал хоёрын хооронд дөрвөн хуруу зайтай” гэж өөр нэг үг бий. Чихээр сонссондоо биш, нүдээр үзсэндээ итгэ гэсэн үг.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа 15 цаг 48 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ 15 цаг 53 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо 15 цаг 59 мин Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ 16 цаг 4 мин Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд “Өвлийн идэш” өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулна 16 цаг 23 мин З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын байрыг хадгалж, нэмэгдүүлэхэд чиглэнэ 16 цаг 29 мин Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна 22 цаг 22 мин Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа 22 цаг 26 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна 23 цаг 21 мин Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ 23 цаг 26 мин Энэ 7 хоногт Монгол Улсад 23 цаг 30 мин Ван Гогийн зургийг дуудлага худалдаанаас татахыг шаарджээ 23 цаг 36 мин Монголын театрууд 48 орны 188 байгууллагатай хамтран ажиллах боломж нээгдлээ 23 цаг 39 мин 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боловсрол эзэмшсэн түүхэн нөхцөл байдал 23 цаг 56 мин “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг нээнэ Өчигдөр 08 цаг 05 мин Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Өчигдөр 08 цаг 02 мин НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол энэ лхагва гаригт болно Өчигдөр 07 цаг 55 мин АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг Өчигдөр 07 цаг 50 мин Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн 2026-11-14 Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй 2026-11-14
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон г... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу...
Top